Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ող» որոնման արդյունք՝ 1700 բառահոդված
· Էջ 63 / 170
Էջ 323, սյունակ 1
ԽԱՐՏԱՓԻԼԱԿ
(-ի, -աց)
(խարտաւիլակ, խարտաֆիլակ)
«կրոնավոր ձեռնադրվողի աջակից»
(եկեղեցական)
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. χαρτοφύλαξ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 349
Էջ 324, սյունակ 1
ԽԱՆԲԱՐ
(խաշնբար)
««լուղակ» (իմա՛ «լողակ». կա նաեւ «լուղակ», ԲՀ)»
Ծագումն անհայտ է (՞)
Էջ 324, սյունակ 1
ԽԱՒԹ
(խօթ, հաւդ, հօդ)
«հիվանդ. ծույլ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)khai-t-
«խփել, հրել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *khait-)
որից՝ խայթ, խէթ, խեթ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խաւթանալ,
խաւթամիտ,
խաւթութիւն,
խաւթասիրտ,
խաւթապատճառ,
խաւթակից
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 432
Տե՛ս նաեւ
Էջ 324, սյունակ 1
ԽԱՒԼ
(-ի, -աց)
(խօլ, խուլ, բրբ. ղօլ)
««հիմար, խենթ. խեղճ» (բրբ. «տգեղ, անպըռգ, շատ կարճ»)»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *skēu-(t)-
«կտրել, անջատել, քերել, քրքրել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *khəu-l-)
Իմաստով մոտ է *(s)k(h)el- «ծռել» արմատից ծագող խեղ, խուլ բառերի հետ, բայց հնչյունական առումով ունի այլ ձայնավորում:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խաւլանալ,
խաւլութիւն,
խաւլառատ,
խաւլաբանութիւն,
խաւլաբար
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
skānti «փսխում է, քրքրում է»
լիտվ.
kiãuras «ծակուծկեն»
մ. վ. գ.
schiel «բեկոր»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 324, սյունակ 1
ԽԱՒՍ-Ք
(խօս), -ից
«խոսված բան, խոսք»
Ստուգաբանություն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խաւսիլ,
խաւսակից,
խաւսարան,
խաւսելի,
խաւսնակից,
խաւսնայր,
խաւսող,
անխաւս,
բարեխաւս,
բազմախաւս,
խաւսումն,
զարդախաւս,
երկխաւս,
ընդունայնախաւս,
ընդվայրախաւս,
թոթովախաւս,
լաւախաւս,
խառնախաւս,
խորախաւս
Նոր՝
հայախօս, տաճկախօս, վրացախօս, ռուսախօս, համախօսական, խօսակցական
հայախօս, տաճկախօս, վրացախօս, ռուսախօս, համախօսական, խօսակցական
Էջ 325, սյունակ 1
ԽԵԹ
(խէթ) (խեթալ)
«խեթ, խժոռ (խեթել «խփել, խթել, հրել»)»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *s(k)h(i)ai-d/t-
«խփել, հրել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *khet-)
այլ ձայնավորմամբ
Արմատի կողքին (այլ ձայնավորմամբ)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խեթահար,
խեթի,
խեթումն,
առխեթել,
խեթկել,
խեթկիչ,
խեթկումն,
անխեթկելի
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 355
Տե՛ս նաեւ
Էջ 325, սյունակ 1
ԽԵԼ(-Ք)
I
«գլխուղեղ, խելք, միտք, բանականություն, վարպետություն, կարողություն, հնարք, կամրջագլուխ. նավագլուխ, նավի ղեկի կողմը, նավի նստարան, տան կտուր»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *s(k)el-
«խելք, կարողություն, վարպետություն»
(անմիջական նախաձեւ՝ *(s)k(h)el-)
խել < *khel-, հնարավոր կապ *s(k)el- «կտրել, հատել, անջատել» արմատի հետ
Արմատից, որ կապում են *s(k)el- «կտրել, հատել, անջատել» արմատի հետ (խել < *khel-)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խելաք,
խելագար,
խելամուտ,
խելացի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
kalā «արվեստ»
նորվ.
skalle «գանգ»
շվեդ.
skalle «գանգ»
հ. իսլ.
skilja «տարբերել, հասկանալ»
անգլ.
skill «վարպետություն, կարողություն»
Էջ 326, սյունակ 1
ԽԵՂԱԿԱՆ
(խեղանակ)
««հաստատուն» կամ «գլխավոր» (ԲՀ)»
Անստույգ
Խեղական ձեւը կարող է կապված լինել խեղ- = խել «խելք, գլուխ» արմատի հետ: Խեղանակ ձեւը որոշ ձեռագրերում կապվում է հեղինակ «առաջնորդ, գլխավոր» բառի հետ:
Էջ 326, սյունակ 1
ԽԵՂԲ
(խիղբ)
«ծիլ, ընձյուղ, արմատի մազմզուք, թելեր»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)kel-
«կտրել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *khel-p-)
Համեմատված է խեթ. huelpi «մատղաշ, քնքուշ, խակ» բառի հետ, որ քիչ հավանական է:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խեղբիլ,
խեղբ արկանել,
առնուլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
σκόλοψ «ցից, կարթի ծայր, ձող, փուշ, ծլեպ, ցլեպ»
հ. անգլ.
scielf «ժայռի ծայր»
Մատենագիտություն
Աղայան, ԲՍՀ 77;
Ջահ. ՀՀՀԼ 150
Էջ 326, սյունակ 1
ԽԵՂԵՓ
«կես մաս, ԳՁ ձայնին պատկանող մի եղանակ, երկվորյակ (բրբ. «ընկույզի միջուկ»)»
(երաժշտական)
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)kel-
«կտրել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *khel-eph-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խեցխեղեփ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
գոթ.
halbs «կես»
հ. խուլ.
halfr «կես»
հ. անգլ.
healf «կես»
հ. վ. գ.
halb «կես»
գ.
halb «կես»
Մատենագիտություն
Ջահուկյան, ՕԻԴՊԱՅ 112;
Աղայան, ԲՍՀ None
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։