Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 955 բառահոդված (էջ 63/96)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 450, սյունակ 1 Էջ 450
ՀԱՐ- «խփում, զարկում»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *per- «խփել, զարկել» ունի նաեւ *-g- եւ *-t- աճականներով ձեւեր
արմատից, որն ունի նաեւ *-g- եւ *-t- աճականներով ձեւեր
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հարուլ, հարուստ, հարուած, հարիչ, հարեւանցի(կ), հարուկ, հարհարել, ոտնահար, խորշակահար, կողահարել, խոյահարել, կացնահար, դիահար, եղջերուահար, երկնահար
Նոր՝
ամսաթահար, հարեւանցիարեն, զարկանել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
perti
«ավելով խփել (բաղնիքում), լողացնել»
հ. հնդկ.
prt-
ավ.
pərət-
«պայքար»
հ. իռլ.
orgaim
«խփել, սպանել, ավերել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 53-54; Pok. IEW 819
Էջ 452, սյունակ 1 Էջ 452
ՀԱՐՈՒԱՆՑ «հայոց հեթանոսական տոմարի 9-րդ ամսի հին անունը» (տոմարական)
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հարոյ բայի հար հիմքից (հմմտ. հարուստ, հարուած) կազմված գոյականի ձեւ` հգն. հարուանք-ի սեռականը:
Էջ 453, սյունակ 1 Էջ 453
ՀԱՒ II (-ու, -ոյ) «պապ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *hauo-s «պապ»
նախաձեւից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հաւասկիզբն, սկզբնահաւ, նախահաւ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
avos
«պապ»
գոթ.
avo
«տատ»
հ. իսլ.
afi
«պապ»
խեթ.
huhhaš
«պապ»
Մատենագիտություն
H. AG 465; Աճ. ՀԱԲ 67
Էջ 453, սյունակ 1 Էջ 453
ՀԱՒ III (-ի, -աց) «սկիզբ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *paus- «թողնել, բաց թողնել, արձակել»
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հաւանալ, հաւնումն, հավակ, դեռահավակ, դառնահավ, հավակավ, չարահավ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
παύω
«պահել, դադարեցնել, վերջացնել»
լատ.
pausa
«դադար»
հ. սլ.
pustiti
«թողնել, բաց թողնել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 67
Էջ 455, սյունակ 1 Էջ 455
ՀԱՓԱՓԵԼ «հափշտակել, առեւանգել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ap- «բռնել, վերցնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *aph-) կրկնավոր կազմություն
կրկնաւոր կազմութիւն՝ հնդեւրոպական *ap- «բռնել, վերցնել» արմատի *aph- ձեւից
Էջ 456, սյունակ 1 Էջ 456
ՀԵԾԱՆՈՑ (-ի, -աց) «ատամնաւոր թիաձեւ գիւղատնտեսական գործիք (ցորեն հոսելու)»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
կազմուած է հեծան բառից՝ -ոց ածանցով
Տե՛ս նաեւ
Էջ 457, սյունակ 1 Էջ 457
ՀԵՇՄԱԿԱՊԱՇՏ «դիվապաշտ, կռապաշտ»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ իրանական *hesmak
հմմտ. ավ. aēšma- «բարկութիւն, բարկութեան ձեւ»
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
aēšma-
«բարկութիւն, բարկութեան ձեւ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 79-80
Էջ 458, սյունակ 1 Էջ 458
ՀԵՐԻՔ «բաւական, ձեռնհաս, կարող»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *per- «անցկացնել, տանել» (անմիջական նախաձեւ՝ *periko-)
արմատից։ - Ջահ․ ՀԼՊ 143։ Օլսենը վերականգնում է *per-tuom տիպի նախաձեւ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հերիքանալ
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 143
Էջ 458, սյունակ 1 Էջ 458
ՀԵՐՁ «ճեղք, ծերպ, ճեղքուածք, պատռուածք»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *per-g’-
արմատից, բայց այս ձեւը, բացի
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հերձնուլ, հերձանել, հեղձատել, հերձումն, հերձուած, հերձուածող, հերձակ, հերձի, գաւազանահերձ, ծովահերձ, բազմահերձ
Նոր՝
հերձատամ, հերձարան
Էջ 459, սյունակ 1 Էջ 459
ՀԵՐՔԵԼ «դուրս անել, վանել, հերքել, մերժել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *perk- «ցնցել, ոտքով դեն հրել, թպրտալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *(s)p(h)er-) *-k- աճականով
*-k- աճականով: հայերենից, այլ զուգահեռներ չունի. *perk'- «պատռել, ճեղքել, փորփրել» արմատը պիտի տար *հերս-, *pers արմատից ծագող փորձ բառի նախաձեւը պարզ չէ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հերքիչ, հերքութիւն, հերքումն, դիւրահերքելի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իսլ.
spark
«ոտքով հրել»