Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«եւ» որոնման արդյունք՝ 4539 բառահոդված · Էջ 63 / 454
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 129, սյունակ 1 Էջ 129
ԲԻԼՍ «կամարի միջնաբար (՞)»
Ծագումն անհայտ է (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *bhel-k'- «գերան, տախտակ»
Հազիվ թե կապ ունենայ հնդեւրոպական *bhel-k'- «գերան, տախտակ» արմատի հետ (*bhēlkh (՞)> բիղխ):
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 451
Տե՛ս նաեւ
Էջ 129, սյունակ 1 Էջ 129
ԲԻՃՈՒՌԻ «ուռիի տեսակ»
Բարդություն (թերեւս)
Թերեւս բիճ (երկրորդ իմաստ` «աւելորդ (ճիւղ)»)+ուռի:
Էջ 129, սյունակ 1 Էջ 129
ԲԻՐ (-ի, -աց, ուշ` -ոյ) «փորիչ, հաստ գաւազան, մահակ, կռանի կոթ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *bher- «խփել» (անմիջական նախաձեւ՝ *bher)
Բնիկ հնդեւրոպական` *bher «խփել» արմատից, ըստ ոմանց` *bhi-ro-` ըստ այլոց` *bhi-tro, իբր *tr> հր> հ անցմամբ, ինչպէս բահ-ի ժամանակ (տե՛ս), մանաւանդ որ կայ բարբառային բիրդ ձեւը` միջին օղակի հ-ի պահպանմամբ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բրել, բրածեծ, բրատուր, բրածոյ, բրիչ, բրագոռ, բրաքարի, գետնաբիր, երկրաբիր, հողաբիր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. φιτρός «գերան»
հ. հոլ. bїail
հ. վ. գ. bi(h)al «տապար, կացին»
գ. Bille «բրիչ. տապար, կացին»
ռուս. бич «մտրակ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 117; Աճառյան 392, 452
Տե՛ս նաեւ
Էջ 130, սյունակ 1 Էջ 130
ԲԼԻԹ ««կլոր փափուկ հաց, ականջի բլթակ, լեարդի ծայրի մաս, չորացրած թուզ» (բրբ. «թխուածք», «փոքրիկ ուռուցք, բշտիկ»)»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *bhel- «փչել, ուռցնել, ուռչել, բխել, հորդել» (անմիջական նախաձեւ՝ *bhli-t- կամ *bhlē-) -t ածանցանով
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *bhli-t- կամ *bhlē- (-t ածանցանով) *bhel- «փչել, ուռցնել, ուռչել, բխել, հորդել» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բլթակ, բլթենի, բլթեն, բլթել, բլթիլ, բլթուշաքար
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
նորվ. բրբ. bleine «բշտիկ»
դան. blegn(e) «այտուցք, ուռուցք»
անգլ. bloat (blaiton) «ուռչել»
լատվ. bli-tu, blēdu «հաստանալ»
հուն. φλιδάω «ուռչել» (<*bhlē-)
հ. շվեդ. bloemma «մորթաբշտիկ»
հ. վ. գերմ. blāt(t)ara «բշտիկ»
հ. անգլ. bladara «բշտիկ, փուչիկ»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 117
Էջ 130, սյունակ 1 Էջ 130
ԲԼՇԱՆԱԼ «աղոտանալ, մթագնել, տկարանալ (տեսողութեան մասին), գլանալ, բթանալ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *bhel- «փայլուն, սպիտակ» (անմիջական նախաձեւ՝ *bhlēskh- կամ *bhleskh-)
հմմտ. հայ. բալ «մառախուղ, մեգ, մշուշ, աղոտ, մթագոյն», գոթ. bala «դժգոյն», ռուս. бельмо «աչքի փառ», այլեւ (*bhles- >) մ. վ. գ. blas, գ. blals «դժգոյն, գունատ», եթե կապ չունի պշնուլ (պիշ) «ակնապիշ նայել» բայի հետ)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բլշակնիլ, բլշակնութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. բալ «մառախուղ, մեգ, մշուշ, աղոտ, մթագոյն»
գոթ. bala «դժգոյն»
ռուս. бельмо «աչքի փառ»
մ. վ. գ. blas «դժգոյն, գունատ»
գ. blals «դժգոյն, գունատ»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Տե՛ս նաեւ
Էջ 130, սյունակ 1 Էջ 130
ԲԼՈՒՐ -ոյ (ուշ՝ -ի, -ից, -եր) «բլուր, բարձունք» (աշխարհագրական)
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *bhel- «փչել, ուռցնել, բխել» (անմիջական նախաձեւ՝ *bhlō-ro-)
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *bhlō-ro-` *bhel- «փչել, ուռցնել, բխել» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բլրացի, բլրածեւ, բլրակ, բլրակերպ, հողաբլուր, անտառաբլուր, հանդիպաբլուր
Նոր՝
բլրակաձեւ, բլրանման
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
կիմր. bāl «բարձունք, գագաթ»
հ. իռլ. bali «բարձունք»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 455
Էջ 130, սյունակ 1 Էջ 130
ԲԾԻԾ I (բծեծ) «մկնասոխ» (բուսաբանական)
Անստույգ (թերեւս)
թերեւս կապուած է բիծ բառի հետ։
Տե՛ս նաեւ
Էջ 131, սյունակ 1 Էջ 131
ԲՂԵՏ (-բղետ, -պղետ) «բիծ, պիսակ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *bhel- «փայլուն, սպիտակ» (անմիջական նախաձեւ՝ *bhlei-d-) *bhlei- «փայլել, սպի» արմատից
արմատից. հմմտ. հ. անգլ. bli «գոյն. գունաւոր», չեխ. bli-zna «սպի» (*bhledo-s)` հ. անգլ. blāt, ռուս. бледный, «դժգոյն, գունատ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խայտաբղետ, խայտաբղետութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. անգլ. bli «գոյն. գունաւոր»
չեխ. bli-zna «սպի»
հ. անգլ. blāt
ռուս. бледный «դժգոյն, գունատ»
Մատենագիտություն
Ջահուկյան ՀԼՊ 117
Էջ 131, սյունակ 1 Էջ 131
ԲԼՁ «տոփանք, սեռական գրգիռ, ցանկութիւն»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *bhel- «փչել, ուռցնել, բխել, հորդել» (անմիջական նախաձեւ՝ *bhōldhi-) o-ձայնդարձային ձեւ
արմատից. հմմտ. հայ. բեղմն «արական սերմ», հուն. φαλλός «առնանդամ», նորվ. böl «կտուց, սեռական գրգիռ»։ Իմաստով մօտ է հատկապես նույն արմատի՝ *bhlendh- ձեւից կազմված սլավ. ձեւերին՝ հ. սլավ. bleda, blesti bloždo, bloditi «մոլորվել, անառակություն անել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բղջախոհ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. բեղմն «արական սերմ»
հուն. φαλλός «առնանդամ»
նորվ. böl «կտուց, սեռական գրգիռ»
հ. սլավ. bleda, blesti bloždo, bloditi «մոլորվել, անառակություն անել»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 117; Աղայան, ԲՍՀ 48
Էջ 131, սյունակ 1 Էջ 131
ԲՆԱԿ -ի, -աց «բնակարան, բնակատեղի, գերեզմանոց»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. bunak
իրանական աղբյուրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բնակիլ, բնակիչ, բնակարան, բնակութիւն, անբնակ, եղեգնաբնակ, դիաբնակ, հեռաբնակ, վրանաբնակ, մարդաբնակ, անմարդաբնակ, լեռնաբնակ, երկնաբնակ
Նոր՝
ազգաբնակչութիւն, բնակատեղ, բնակչութիւն
Մատենագիտություն
H. AG 121