Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ամ» որոնման արդյունք՝ 3436 բառահոդված
· Էջ 63 / 344
Էջ 147, սյունակ 1
ԳԱՂՏ
«գաղտնի»
ԳԱՂՏ «գաղտնի»։
Բաղադրություններ՝ գաղտաբար, գաղտագնաց, գաղտագողի, գաղտակեր, գաղտանոց, գաղտիկուր (գաղտկուռ, գաղտակուռ, գաղտավոր, գաղտնակոր, կիստըկուր), գաղտամետս (-մետս, -մեաց, -պէս), գաղտնի, գաղտնիք, գաղտնագործ, նոր՝ գաղտնապահ, գաղտնիութիւն, անգաղտնապահ եւ այլն։
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *ul-d-՝ *uel/r- «փակել, ծածկել» արմատից։ Ներկայացնում է գաղ-ել բայի արմատի տ (*
Բաղադրություններ՝ գաղտաբար, գաղտագնաց, գաղտագողի, գաղտակեր, գաղտանոց, գաղտիկուր (գաղտկուռ, գաղտակուռ, գաղտավոր, գաղտնակոր, կիստըկուր), գաղտամետս (-մետս, -մեաց, -պէս), գաղտնի, գաղտնիք, գաղտնագործ, նոր՝ գաղտնապահ, գաղտնիութիւն, անգաղտնապահ եւ այլն։
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *ul-d-՝ *uel/r- «փակել, ծածկել» արմատից։ Ներկայացնում է գաղ-ել բայի արմատի տ (*
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *uel-
«փակել, ծածկել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ul-d-)
արմատի տ (*
ներկայացնում է գաղ-ել բայի արմատի տ (*
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գաղտաբար,
գաղտագնաց,
գաղտագողի,
գաղտակեր,
գաղտանոց,
գաղտիկուր,
գաղտկուռ,
գաղտակուռ,
գաղտավոր,
գաղտնակոր,
կիստըկուր,
գաղտամետս,
գաղտնի,
գաղտնիք,
գաղտնագործ
Նոր՝
գաղտնապահ, գաղտնիութիւն, անգաղտնապահ
գաղտնապահ, գաղտնիութիւն, անգաղտնապահ
Տե՛ս նաեւ
Քննարկումներ «ԳԱՂՏ» բառահոդվածի մասին
Քննարկմանը մասնակցելու համար խնդրում ենք
մուտք գործել կամ
գրանցվել:
Առաջարկել շտկում․ Ձեր առաջարկած շտկումները կուղարկվեն վարիչների եւ մոդերատորների ստուգմանը եւ կհաստատվեն ստուգումից հետո։
Բառահոդվածում շտկում առաջարկելու համար խնդրում ենք
մուտք գործել կամ
գրանցվել:
Էջ 147, սյունակ 1
ԳԱՄ
(-ու)
«ելք, հնար, կովան, հենարան, հենակետ, սեպ, մեխ, անգամ»
ԳԱՄ, -ու «ելք, հնար, կովան, հենարան, հենակետ, սեպ, մեխ, անգամ»։
Բաղադրություններ՝ գամագիտ (գամագիտ), գամագտանել, գամագտական, գամագամ, երկաթագամ, պղնձագամ, գամել։
Թերեւս փոխառություն իրանական աղբյուրից։ հմմտ. ավ. gāma, մ. պ. gām «քայլ»։ իրանական բառը կարող էր ունենալ հայերենին մոտ իմաստ։ - H. AG 126: Աճանյանը (ՀԱԲ 1, 508-509) նախնական իմաստը համարում է «ոտքի կովան» եւ իրանական փոխառության վարկածը՝ կասկածելի։
Բաղադրություններ՝ գամագիտ (գամագիտ), գամագտանել, գամագտական, գամագամ, երկաթագամ, պղնձագամ, գամել։
Թերեւս փոխառություն իրանական աղբյուրից։ հմմտ. ավ. gāma, մ. պ. gām «քայլ»։ իրանական բառը կարող էր ունենալ հայերենին մոտ իմաստ։ - H. AG 126: Աճանյանը (ՀԱԲ 1, 508-509) նախնական իմաստը համարում է «ոտքի կովան» եւ իրանական փոխառության վարկածը՝ կասկածելի։
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ ավ. gāma
(թերեւս)
«քայլ»
Աղբյուր՝ մ. պ. gām
(թերեւս)
«քայլ»
իրանական բառը կարող էր ունենալ հայերենին մոտ իմաստ։ Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 508-509) նախնական իմաստը համարում է «ոտքի կովան» եւ իրանական փոխառության վարկածը՝ կասկածելի
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գամագիտ,
գամագիտ,
գամագտանել,
գամագտական,
գամագամ,
երկաթագամ,
պղնձագամ,
գամել
Մատենագիտություն
H. AG 126;
Աճ. ՀԱԲ 508-509
Քննարկումներ «ԳԱՄ» բառահոդվածի մասին
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։
Քննարկմանը մասնակցելու համար խնդրում ենք
մուտք գործել կամ
գրանցվել:
Առաջարկել շտկում․ Ձեր առաջարկած շտկումները կուղարկվեն վարիչների եւ մոդերատորների ստուգմանը եւ կհաստատվեն ստուգումից հետո։
Բառահոդվածում շտկում առաջարկելու համար խնդրում ենք
մուտք գործել կամ
գրանցվել:
Էջ 147, սյունակ 1
ԳԱՄԱՊԵՏ
«գնդի պետ, զորաբանակի պետ»
ԳԱՄԱՊԵՏ «գնդի պետ, զորաբանակի պետ»։
Ստուգաբանություն
Քննարկումներ «ԳԱՄԱՊԵՏ» բառահոդվածի մասին
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։
Քննարկմանը մասնակցելու համար խնդրում ենք
մուտք գործել կամ
գրանցվել:
Առաջարկել շտկում․ Ձեր առաջարկած շտկումները կուղարկվեն վարիչների եւ մոդերատորների ստուգմանը եւ կհաստատվեն ստուգումից հետո։
Բառահոդվածում շտկում առաջարկելու համար խնդրում ենք
մուտք գործել կամ
գրանցվել:
Էջ 148, սյունակ 1
ԳԱՄԲ
«մի բույս՝ տատաշ»
ԳԱՄԲ «մի բույս՝ տատաշ»։ Ծագումն անհայտ է։ Կարող է կապ ունենալ գար-ի հետ որպես ռնգային տարատեսակ։
Ծագումն անհայտ է
Կարող է կապ ունենալ գար-ի հետ որպես ռնգային տարատեսակ։
Տե՛ս նաեւ
Քննարկումներ «ԳԱՄԲ» բառահոդվածի մասին
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։
Քննարկմանը մասնակցելու համար խնդրում ենք
մուտք գործել կամ
գրանցվել:
Առաջարկել շտկում․ Ձեր առաջարկած շտկումները կուղարկվեն վարիչների եւ մոդերատորների ստուգմանը եւ կհաստատվեն ստուգումից հետո։
Բառահոդվածում շտկում առաջարկելու համար խնդրում ենք
մուտք գործել կամ
գրանցվել:
Էջ 148, սյունակ 1
ԳԱՄԶԱԶԱՐԻՉ
(գամզագարիբ)
«հաւատոյ հաստատութիւն»
(կրոն.)
ԳԱՄԶԱԶԱՐԻՉ (գամզագարիբ) (ԲՀ՝ «հաւատոյ հաստատութիւն»)։ Թերեւս ինչ-որ եբրայական արտահայտության կամ հատուկ անվան աղավաղված ձեւ՝ ձեռագրական զանազան տարբերակներով։
Անստույգ (թերեւս)
ինչ-որ եբրայական արտահայտության կամ հատուկ անվան աղավաղված ձեւ՝ ձեռագրական զանազան տարբերակներով։
Մատենագիտություն
ԲՀ None
Քննարկումներ «ԳԱՄԶԱԶԱՐԻՉ» բառահոդվածի մասին
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։
Քննարկմանը մասնակցելու համար խնդրում ենք
մուտք գործել կամ
գրանցվել:
Առաջարկել շտկում․ Ձեր առաջարկած շտկումները կուղարկվեն վարիչների եւ մոդերատորների ստուգմանը եւ կհաստատվեն ստուգումից հետո։
Բառահոդվածում շտկում առաջարկելու համար խնդրում ենք
մուտք գործել կամ
գրանցվել:
Էջ 148, սյունակ 1
ԳԱՄՈՒՏԱՇ
(կամօտաշ, գամանտրաշ, թրք. կծնտաշ, տմնտաշ)
«մի բույս, սրա ծաղիկը»
ԳԱՄՈՒՏԱՇ (կամօտաշ, գամանտրաշ, թրք. կծնտաշ, տմնտաշ) «մի բույս, սրա ծաղիկը»։ Փոխառության արեւելյան աղբյուրից, բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված։
Փոխառություն
Քննարկումներ «ԳԱՄՈՒՏԱՇ» բառահոդվածի մասին
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։
Քննարկմանը մասնակցելու համար խնդրում ենք
մուտք գործել կամ
գրանցվել:
Առաջարկել շտկում․ Ձեր առաջարկած շտկումները կուղարկվեն վարիչների եւ մոդերատորների ստուգմանը եւ կհաստատվեն ստուգումից հետո։
Բառահոդվածում շտկում առաջարկելու համար խնդրում ենք
մուտք գործել կամ
գրանցվել:
Էջ 148, սյունակ 1
ԳԱՄՓ
(թրք. գումփոռ)
«մեծ շուն»
ԳԱՄՓ (թրք. գումփոռ) «մեծ շուն»։ Պատկերավոր-բնաձայնական կազմություն։
Բնաձայն
Պատկերավոր-բնաձայնական կազմություն։
Քննարկումներ «ԳԱՄՓ» բառահոդվածի մասին
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։
Քննարկմանը մասնակցելու համար խնդրում ենք
մուտք գործել կամ
գրանցվել:
Առաջարկել շտկում․ Ձեր առաջարկած շտկումները կուղարկվեն վարիչների եւ մոդերատորների ստուգմանը եւ կհաստատվեն ստուգումից հետո։
Բառահոդվածում շտկում առաջարկելու համար խնդրում ենք
մուտք գործել կամ
գրանցվել:
Էջ 148, սյունակ 1
ԳԱՅԹ
(գիթ-)
«սայթաքում, սխալ, մոլորություն, հանցանք, անկայունություն»
ԳԱՅԹ (գիթ-) «սայթաքում, սխալ, մոլորություն, հանցանք, անկայունություն»։
Բաղադրություններ՝ գայթիլ, գայթումն, գայթուր, գիթուր, գթել (գթեցուցանել), բազմագթելի, անգթելի, գայթագղիլ (գայթակղիլ), գայթագղակից, գայթագղեցուցանել, դիւրագայթակղ։
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *uai-t(h)-՝ «պտտել», կամ *uəik-t-՝ *uei- «պտտել, ծռել» արմատից, որ ունի տարբեր ածականներ եւ ածանցներ՝ երբեմն հայերենի մոտ իմաստներով. հմմտ. հ. հնդկ. vici, հուն. εἰαω «նահանջել, զիջել», հ. վ. գ. ueibōn «տատանվել, երերալ, անհաստատ լինել», լատ. vibro «երերալ, ճոճել, դողալ» (*
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *uei-
«պտտել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *uai-t(h)-)
հ.-ե. արմատ՝ *uei-
«պտտել, ծռել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *uəik-t-)
Համեմատությունը հնդեւրոպական *g'hē(i)- «դատարկ լինել, պակասել» արմատի ձեւերի հետ անհավաստի է հնչյունական նկատառումներով (*g'h-ն հանդես է գալիս քմայնացած ձեւով, եւ անհավաստի է հայ. գնալ ու հ. վ. գ. gān «գնալ» համեմատությունը, եթե չենթադրենք *g'h-ի ոչ քմայնացած տարբերակ)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գայթիլ,
գայթումն,
գայթուր,
գիթուր,
գթել,
գթեցուցանել,
բազմագթելի,
անգթելի,
գայթագղիլ,
գայթակղիլ,
գայթագղակից,
գայթագղեցուցանել,
դիւրագայթակղ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
vici
հուն.
εἰαω «նահանջել, զիջել»
հ. վ. գ.
ueibōn «տատանվել, երերալ, անհաստատ լինել»
լատ.
vibro «երերալ, ճոճել, դողալ» ((*<uei-, *ueib-))
Քննարկումներ «ԳԱՅԹ» բառահոդվածի մասին
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։
Քննարկմանը մասնակցելու համար խնդրում ենք
մուտք գործել կամ
գրանցվել:
Առաջարկել շտկում․ Ձեր առաջարկած շտկումները կուղարկվեն վարիչների եւ մոդերատորների ստուգմանը եւ կհաստատվեն ստուգումից հետո։
Բառահոդվածում շտկում առաջարկելու համար խնդրում ենք
մուտք գործել կամ
գրանցվել:
Էջ 148, սյունակ 1
ԳԱՅԼ
(գայդ, գել, գէլ), -ոյ
«գայլ (կենդանի), ձիու կոշտ սանձ»
ԳԱՅԼ (գայդ, գել, գէլ), -ոյ «գայլ (կենդանի), ձիու կոշտ սանձ»։
Բաղադրություններ՝ գայլանալ, գայլենի, գայլախազ, գայլակորիւն, գայլառ (գալառ), գայլագռաւ, գայլահալած, մարդագայլ, շնագայլ, բուսանուններ՝ գայլխոտ, գայլախոտոր, գայլասոխ, գայլթաթ, գայլուկ, գայլվիզ, այլեւ՝ գայլականջ (գայլու ականջ), գայլաթուր (գայլու թուր)։
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *ulkʷio- «գայլ» հիմքից. հմմտ. հ. հնդկ. vṛka, հուն. λύκος, լատ. lupus, գոթ. wulfo, հ. սլավ. vlьkъ «գայլ»։ - H. AG 431: Աճ. ՀԱԲ 1, 512: Նկատի ունենալով հնչյունական դժվարությունները՝ ոմանք համեմատում են կելտական բառերի հետ (հ. իռլ. fdel, գալլ. vailo (անձնանուն) որպես հայ-կելտ. զուգաբանություն՝ *uailo-՝ *uai- ձայնարկությունից)։ - Pok. IEW 1, 1111:
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ulkʷo-
«գայլ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ulkʷio-)
հիմքից
Նկատի ունենալով հնչյունական դժվարությունները՝ ոմանք համեմատում են կելտական բառերի հետ (հ. իռլ. fdel, գալլ. vailo (անձնանուն) որպես հայ-կելտ. զուգաբանություն՝ *uailo-՝ *uai- ձայնարկությունից)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գայլանալ,
գայլենի,
գայլախազ,
գայլակորիւն,
գայլառ,
գալառ,
գայլագռաւ,
գայլահալած,
մարդագայլ,
շնագայլ,
գայլխոտ,
գայլախոտոր,
գայլասոխ,
գայլթաթ,
գայլուկ,
գայլվիզ,
գայլականջ,
գայլու ականջ,
գայլաթուր,
գայլու թուր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
vṛka
հուն.
λύκος
լատ.
lupus
գոթ.
wulfo
հ. սլավ.
vlьkъ «գայլ»
Մատենագիտություն
H. AG 431;
Աճ. ՀԱԲ 512;
Pok. IEW 1111
Քննարկումներ «ԳԱՅԼ» բառահոդվածի մասին
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։
Քննարկմանը մասնակցելու համար խնդրում ենք
մուտք գործել կամ
գրանցվել:
Առաջարկել շտկում․ Ձեր առաջարկած շտկումները կուղարկվեն վարիչների եւ մոդերատորների ստուգմանը եւ կհաստատվեն ստուգումից հետո։
Բառահոդվածում շտկում առաջարկելու համար խնդրում ենք
մուտք գործել կամ
գրանցվել:
Էջ 149, սյունակ 1
ԳԱ(Յ)Կ-
(գայկուցեալ «ընկալեալ», գակուցեալ «երկուցեալ կամ կնքեալ կամ ընկալեալ», գագացեալ «երկուցեալ կամ կնքեալ» անցյալ դերբայական ձեւերի մէջ՝ ԲՀ)
ԳԱ(Յ)Կ- (գայկուցեալ «ընկալեալ», գակուցեալ «երկուցեալ կամ կնքեալ կամ ընկալեալ», գագացեալ «երկուցեալ կամ կնքեալ» անցյալ դերբայական ձեւերի մէջ՝ ԲՀ)։ Անստույգ բայահիմք։ Ծագումն անհայտ է։
Ծագումն անհայտ է
Անստույգ բայահիմք:
Քննարկումներ «ԳԱ(Յ)Կ-» բառահոդվածի մասին
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։
Քննարկմանը մասնակցելու համար խնդրում ենք
մուտք գործել կամ
գրանցվել:
Առաջարկել շտկում․ Ձեր առաջարկած շտկումները կուղարկվեն վարիչների եւ մոդերատորների ստուգմանը եւ կհաստատվեն ստուգումից հետո։
Բառահոդվածում շտկում առաջարկելու համար խնդրում ենք
մուտք գործել կամ
գրանցվել:
«ամ» որոնման արդյունք՝ 3436 բառահոդված
· Էջ 63 / 344
Բառարանի եւ ծրագրի մասին
Գեւորգ Ջահուկյան (1920–2005) — ականավոր հայ լեզվաբան, ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոս։ «Հայերեն ստուգաբանական բառարանը» (հրատարակված 2010 թ․, Երեւան, ՀՀ ԳԱԱ Հ․ Աճառյանի անվան լեզվի ինստիտուտ, 821 էջ) ամփոփում է հայոց լեզվի բառապաշարի պատմահամեմատական հետազոտության բազմամյա արդյունքները։
Թվային շտեմարան եւ համակարգչային ծրագիր՝ Ռուբեն Թարումյան (tarumian.am):
Շտեմարանի առանձնահատկությունները՝
- Յուրաքանչյուր բառահոդվածի համար հասանելի է տպագիր բնօրինակ էջի սանդղացվող պատկերը (nayiri.com)։
- Բազմամակարդակ որոնում՝ ըստ գլխաբառի, իմաստի, հ.-ե. արմատների, փոխատու լեզուների եւ բաղադրությունների։
- Բոլոր տեքստերը ներկայացված են դասական ուղղագրությամբ («եւ»):
- Վիքի սկզբունքով WYSIWYG համայնքային սրբագրման եւ քննարկումների համակարգ՝ շտեմարանի ինքնաշխատ պահուստավորմամբ (backup):
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։