Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ական» որոնման արդյունք՝ 4658 բառահոդված · Էջ 63 / 466
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 120, սյունակ 1 Էջ 120
ԲԱՐԲԱՐԵԼ «ժամանակ չունենալ, չկարողանալ մի բան անել»
Ծագումն անհայտ է (՞)
Բաղադրութիւն (բրբ.)` բարբարական` «աստանդական, դատարկ» (՞)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բարբարական
Էջ 120, սյունակ 1 Էջ 120
ԲԱՐԲԱՐԻԿ(ՈՆ) «բարբարոսական, վայրենի»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. βαρβαρικός
(չեզ. βαρβαρικόν)
Մատենագիտություն
H. AG 343; Աճ. ՀԱԲ 420
Էջ 120, սյունակ 1 Էջ 120
ԲԱՐԲԱՐՈՍ (-ի, -աց) «օտարազգի, բարբարոսական, վայրենի»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. βάρβαρος
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բարբարոսական, բարբարոսիկ
Մատենագիտություն
H. AG 343; Աճ. ՀԱԲ 420
Էջ 120, սյունակ 1 Էջ 120
ԲԱՐԳԱՒԱՃ (-ի, -ից) ««փառահեղ, պերճ» (նոր` «զարգացած»)»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրան. (՞)
հմմտ. սողդ. bry’wcy «երջանիկ, ունեւոր»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բարգաւաճիլ, բարգաւաճանք, բարգաւաճագոյն, անբարգաւաճ
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 519
Էջ 121, սյունակ 1 Էջ 121
ԲԱՐԿ «կծու, թունդ, դժնի, բարկացկոտ, ուժգին, սաստիկ, շատ, հրավառ, խիստ տաքացած»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *bherg- (անմիջական նախաձեւ՝ *bhr̥guo-s-)
Pok. IEW 1, 963 (հնարավոր է համարում բերել նաեւ *bhag- «կծու» (*bhag-ro-) եւ *bh(e)reu- «հուզվել, ուժեղ շարժվել (առանձնապես եռալու ժամանակ)» հիմքերի տակ)։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. յղլ. borb, borp «հիմար»
մ. յղլ. borb «կոպիտ»
շվեդ. բրբ. bark «կամակոր, անբարեհամբույր մարդ»
լատվ. barkun «դաժան, կոպիտ»
լատվ. bargs «ահեղ, խիստ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 963; Ջահ. ՀԼՊ 117
Էջ 121, սյունակ 1 Էջ 121
ԲԱՐՁ I (-ի, -ից) «բարձ, նստաբարձ, բազմոց, աթոռ, գահ (փխբ.) պատվաստիճան, (հգն.) ազդր»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *barĵ
իրանական աղբյուրից՝ *barĵ (
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բարձընտիր, բարձերեց, բարձրաթոռ, բարձակից, բարձրաձգութիւն, նախաբարձութիւն, երկայնաբարձ
Նոր՝
բարձոսկր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ. barəziš
ou. baz baz
պ. bāliš «բարձ»
Մատենագիտություն
H. IF Anz. 45; Աճ. ՀԱԲ 426; Ջահ. ՀԼՊ 519
Էջ 121, սյունակ 1 Էջ 121
ԲԱՐՁ II (-ձու, -ձունք, -ձանց) «բարձր»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *bhergh- «բարձր, վեր» (անմիջական նախաձեւ՝ *bherg'hu-r-)
*bherg'h- «բարձր, վեր» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բարձրանալ, բարձրաւանդ, բարձրագոյն, բարձրեալ, բարձրիմաստ, բարձրահաս, բարձունենակ
Նոր՝
բարձրագահ, բարձրաստիճան, բարձրաքանդակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. brhant- «բարձր, մեծ»
ավ. bərəzant «բարձր»
խեթ. parkuš «բարձր»
Մատենագիտություն
H. AG 428; Աճ. ՀԱԲ 414; Ջահ. ՀԼՊ 116
Տե՛ս նաեւ
Էջ 121, սյունակ 1 Էջ 121
ԲԱՐՁՈՒԵՆԵԱԿ (բարձունենեկ, բարձունենիկ, բարձունիճեակ, բարձմանեակ, բացուենեկ, բացմանեակ, բարձնակ, բըրթվինակ) «օշինդր»
Ստուգաբանություն (թերեւս)
հայկական կազմութիւն՝ *բարձու+ենի+ակ։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 427
Էջ 122, սյունակ 1 Էջ 122
ԲԱՐՈՒՐ (պարուր) «պատրվակ, կեղծ պատճառ, պատճառ, առիթ, ամբաստանություն»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *bher- «բերել, տանել» (անմիջական նախաձեւ՝ *bherð-ro-)
Քիչ հավանական է բնիկ հնդեւրոպական ծագումը *bherð-ro- (*bher-) «բերել, տանել» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բարել, բարուրիլ, բարրանք, բարուրանք, բարրելի, անստիպաբարուր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իռլ. brith «ծնունդ, դատողություն»
մ. իռլ. fert «արարք պլան, ծնունդ»
հ. իռլ. brāth «դատ»
կիմր. brawd «դատողություն»
բրետ. breut «պաշտպանողական ճառ, պաշտպանություն»
Էջ 122, սյունակ 1 Էջ 122
ԲԱՐՍ(ՈՒ)ՄՆ (հգն. -ունք, -անց) «տրցակ, որ կրակապաշտները աղոթքի ժամանակ պահում էին ձեռքներին» (կրոն.)
Փոխառություն
Աղբյուր՝ ավեստերեն barəsman
Աղբյուր՝ միջին պարսկերեն barsum
Աղբյուր՝ պազենդ barsum
Փոխառություն իրանական աղբյուրից։
Մատենագիտություն
H. AG 119; Աճ. ՀԱԲ 429