Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«տի» որոնման արդյունք՝ 2894 բառահոդված · Էջ 62 / 290
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 187, սյունակ 1 Էջ 187
ԴԱՐ II (-ի, -ից) «բարձրավանդակ, զառիվայր բարձրություն, հրվանդան»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *dher- «ցատկել, ոստնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *dhər-)
իմաստի յուրահատուկ զարգացմամբ, ինչպես հունարենում... Թեեւ կա դարաւանդ, որ խոսում է ամբողջ կազմության հնարավոր իրանական ծագման մասին (հմմտ. band), բայց սա կարող է լինել բարձրաւանդակ տիպի կազմություն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դարահոս, դարակ, դարափն, դարափոս, դարուփոս, դարափոյլ, դարափլակ, դարավէժ, դարաճակատ, դարաւանդ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. θρωσμός «բարձունք, դար»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 187, սյունակ 1 Էջ 187
ԴԱՐԱՊ «դրամանոց, փողանոց»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արաբ. darb «փող կտրել»
արաբ. darb «փող կտրել» արմատից
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 634
Էջ 187, սյունակ 1 Էջ 187
ԴԱՐ(Ա)ՊԱՍ (ուշ՝ -ու, -ի) (դարեպաս) «դարպաս, մեծ դուռ, արքունի դուռ, արքունիք, պալատ, ապարանք, նվեր մեծավորին կամ վանքի վարդապետին»
Փոխառություն
Փոխառություն իրանական աղբյուրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դարպասավարձ
Էջ 188, սյունակ 1 Էջ 188
ԴԱՐԲԻՆ (-ի, -աց) «արհեստավոր, դարբին, երկաթագործ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *dhabh- «հարմարեցնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *dhabhro-)
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *dhabhro-` *dhabh- «հարմարեցնել» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դարբնել, դարբնութիւն, դարբնոց, դարբնաքար, դարբնիչ
Նոր՝
դարբնոցապետ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ. faber «արհեստավոր»
հ. սլ. dobro «լավ, քաջ»
Մատենագիտություն
H. AG 438; Աճ. ՀԱԲ 636
Էջ 188, սյունակ 1 Էջ 188
ԴԱՐԳ «հատված, բաժին, մաս»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ պրթ. *darg
Փոխառություն՝ պրթ. *darg (< *dara-ka < հ.-ե. *del-): - Периханян, МЭСДЯ 30: Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 636), ըստ Վարդանյանի, մեկնում է «կարգ, շարք, աստիճան» եւ համարում փոխառություն ասորերենից` dargā:
Մատենագիտություն
МЭСДЯ 30; Աճ. ՀԱԲ 636
Էջ 188, սյունակ 1 Էջ 188
ԴԱՐԵԼ «կանգ առնել, կենալ, մնալ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *dher- «պահել»
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *dher- «պահել» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դարումն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. dhar «պահել, տանել, հաստատել»
ավ. dar «պահել, հետ պահել»
հայ. դադար (կրկնավոր)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 637
Էջ 189, սյունակ 1 Էջ 189
ԴԱՐՁ (-ի, -ից) ««դարձ, վերադարձ, դառնալը, փոխվելը» (թարգ «առանց»)»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *dhrg’h- «պտտել, դարձնել, ոլորել» (անմիջական նախաձեւ՝ *dherg’h-/*dhreg’h-) սահող ձայնդարձով
սահող ձայնդարձով «պտտել, դարձնել, ոլորել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դարձուցանել, դարձեալ, դարձդարձիկ, դարձուած, դարձընթաց, անդարձ, դիմադարձ, դարձեակ, վերադարձ, ապաթարց, գրադարձ, գրադարձություն, դառնալ, վերադառնալ, անդրադառնալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պ. darz(a) «թել»
ալբ. dhredh «պտտել, դարձնել, ոլորել»
խեթ. tarna- «թողնել»
բոխ. Ա. tarnā-, tark- «թողնել»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 258; Աճ. ՀԱԲ 639
Էջ 190, սյունակ 1 Էջ 190
ԴԳՈՒՌՆ (դիուռն) «պնակ, ափսե»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *dheguh- «այրել»
Հնարավո՞ր է արդյոք բառի բնիկ հնդեւրոպական ծագումը *dheguh- «այրել» արմատից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ. fōculum «թավա»
Էջ 191, սյունակ 1 Էջ 191
ԴԴՇՈՒՏ (դդշուտ, շաղշուտ) «շատախոս»
Անստույգ
Անստույգ ձեւով բառ. եթե շաղաշուտ-ի աղավաղումը չէ, ապա կարող է լինել դդ- բնաձայնական արմատին մոտ կազմություն։
Էջ 191, սյունակ 1 Էջ 191
ԴԵԳԵՐ «ժամանակ անցկացնելը, հապաղում, դանդաղում», նոր՝ «թափառում»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *dheu- «պտտվել, ցրիվ գալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *dheu-er-)
որի համար վերականգնվում է «պտտվել, ցրիվ գալ» իմաստը։ Այդ նույն արմատից է համարվում դեդեւիլ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դեգերանք, դեգերումն, դեգերել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. α-θυρω «խաղալ, զվարճանալ»
Տե՛ս նաեւ