Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ող» որոնման արդյունք՝ 1700 բառահոդված · Էջ 62 / 170
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 318, սյունակ 1 Էջ 318
ԽԱՍԱՊ I «թոք»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արաբ. qasab «շնչափող»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 337
Էջ 318, սյունակ 1 Էջ 318
ԽԱՍՐՏԻ (բբ) «հժարությամբ, դիտմամբ, մտադրությամբ»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ արաբ. qasdi (թերեւս) «դիտմամբ»
ժողովրդական ստուգաբանությամբ կապված հայ. սրտի ձեւի հետ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 338
Էջ 319, սյունակ 1 Էջ 319
ԽԱՐԱԶ (վատաբանող մի ածական)
Ծագումն անհայտ է
Բաղադրություն՝ խարազդիմաց
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խարազդիմաց
Էջ 319, սյունակ 1 Էջ 319
ԽԱՐԱԶԱՅ (-ի, -ից) «բեզոար (որոճողների ստամոքսում գոյացող բուժիչ քար)» (բժշկ.)
Փոխառություն
Աղբյուր՝ անհայտ xaraza
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 340
Էջ 319, սյունակ 1 Էջ 319
ԽԱՐԱԶԱՆ (-ի, -աց) «խարազան, մտրակ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. *xarāzan «էշ քշող»
իրանական աղբյուրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խարազանահարված, խարազանել
Մատենագիտություն
H. AG 158; Աճ. ՀԱԲ 340
Էջ 320, սյունակ 1 Էջ 320
ԽԱՐԱՓ II «կերկերուն (°)» կամ «խռպոտ (°)»
Բնաձայն (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ker- «կերկերուն» (անմիջական նախաձեւ՝ *knorəph-) *k/kh անցմամբ
հնդեւրոպական՝ բնաձայնական (խռպոտ ձայների համար) արմատից: Կարող է լինել եւ ինքնուրույն բնաձայնական կազմություն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խարափաձայն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. krpatē «ողբում է»
լատ. crepō «հնչել»
հ. վ. գ. hraban «ագռավ»
Էջ 321, սյունակ 1 Էջ 321
ԽԱՐ(Խ)ԱՇՏԵԼ (խարաշտել) «մթեցնել (աչքի մասին)»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ker- «գունանիշ» (անմիջական նախաձեւ՝ *խար-)
թերեւս կրկնաւոր խար-խար-շտել ձեւից՝ -շտ բարբառային ածանցով. հնարաւոր է ծագումը *խար արմատից, որ կարող է գալ գույնանիշ հնդեւրոպական *ker- արմատից
Տե՛ս նաեւ
Էջ 322, սյունակ 1 Էջ 322
ԽԱՐՃԻ I «ծախսադրամ, գրպանի փող»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արաբ. xarjī
Աղբյուր՝ պրսկ. xarjī
Մատենագիտություն
Ղազ.-Ավ. ՄՀԲ 332
Էջ 322, սյունակ 1 Էջ 322
ԽԱՐՃԼԸԽ (խարճըխ) «ծախսադրամ, գրպանի փող»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ թրք. xarčlik
Մատենագիտություն
Ղազ.-Ավ. ՄՀԲ 332-333
Տե՛ս նաեւ
Էջ 323, սյունակ 1 Էջ 323
ԽԱՐՏ (-ի, -ից) «խարտուք, խարտված մետաղի մանրուք»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ker-d- «կտրել» (անմիջական նախաձեւ՝ *khrd- (*kord-, *khərd-)) *k/kh անցմամբ
այս անցման հնարաւորութիւնը հաշւի չեն առել Պետերսոնը (IF 43, 75), Աճառեանը (ՀԱԲ 2, 349) եւ Մայըրհոֆերը (KEWA 1, 304), որոնք խարտել-ի հետ համեմատւող հ. հնդկ. khārdati «կծում է» ձեւը վերցնում են *(s)ker- արմատից առանձին: Աճառեանը (ՀԱԲ 2, 348-349), բխեցնում է սեմական աղբիւրից՝ բերելով ասոր. xrat «հատել, ծակել, քերել, փորել», եբր. xrt «դուր, փորագրիչ», արաբ. xrt «հղկել», harrat «խառատ» զուգահեռները:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խարտել, խարտածոյ, խարտոց, խարտուք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. khārdati «կծում է»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 348-349