Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ամ» որոնման արդյունք՝ 3436 բառահոդված
· Էջ 62 / 344
Էջ 146, սյունակ 1
ԳԱՂԱԿ
«մահիճ»
(ԲՀ)
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *uel-
«պտտել, դարձնել, շրջել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ul-ak')
Եթե ճիշտ է ավանդված, ապա թերեւս բնիկ հնդեւրոպական է՝ *ul-ak' *uel- «պտտել, դարձնել, շրջել» արմատից եւ ձայնդարձով կապված է գողտ «մահիճ» (ԲՀ) եւ գողկ «մահիճ» (Մալխ. ՀԲԲ) բառերի հետ: Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 504) կարծում է, թե կարող է լինել գահակ «օղ, լամբակ» բառի վրիպակը, բայց նա նկատի չի ունեցել գողտ եւ գողկ բառերը:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
vala-, valaka- «կլոր, գերան»
հուն.
ελενη «զամբյուղ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 504
Տե՛ս նաեւ
Էջ 146, սյունակ 1
ԳԱՂԱԶ-ԵԼ
«կշտամբել. խոսքով կծել (?)»
Ծագումն անհայտ է (՞)
Անստույգ բառ: Ծագումն անհայտ է:
Էջ 146, սյունակ 1
ԳԱՂԱ(Յ)
«կենդանի» կամ «խոսուն»
(ԲՀ)
Ծագումն անհայտ է (թերեւս)
Անստույգ բառ: Ծագումն անհայտ է (թերեւս հրեական ծագման հատուկ անվան մեկնությունից առնված):
Էջ 146, սյունակ 1
ԳԱՂԱՓ
«մարտոց, սուսեր, թուր»
(ԲՀ)
Ծագումն անհայտ է (թերեւս)
Թերեւս առնված է աստվածաշնչային համապատասխան հատուկ անվան որեւէ մեկնությունից:
Էջ 146, սյունակ 1
ԳԱՂԱՓԱՐ
««կաղապար, նախատիպ, օրինակ, պատկեր» (նոր՝ «հասկացություն»)»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրան. *kal(a)pad
Աղբյուր՝ հուն. καλαποδιον
իրան. *kal(a)pad, հուն. καλαποδιον (կ > գ անցմամբ, որ տեղի չի ունեցել նույն ծագումն ունեցող կաղապար բառի մեջ):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գաղափարել,
գաղափարութիւն,
նախագաղափար,
նախագաղափարել,
նախագաղափարութիւն,
գաղափարաբանութիւն
Նոր՝
գաղափարական, գաղափարակից, գաղափարանշան
գաղափարական, գաղափարակից, գաղափարանշան
Մատենագիտություն
H. AG 163, 354;
Աճ. ՀԱԲ 504
Տե՛ս նաեւ
Էջ 146, սյունակ 1
Էջ 146, սյունակ 1
ԳԱՂԵԼ
«ծածկել, թաքցնել, պահել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *uel-
«պահել, ծածկել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ul- կամ *uol-)
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *ul- կամ *uol- *uel- արմատից, որ կարելի է առանձնացնել *uer «պահել, ծածկել» արմատի կողքին որպես տարբերակ: Յ. Պոկոռնու բառարանում (Pok. IEW 1, 116, 1) հ. հնդկ. բառը բերվում է *uar- «պահել, ծածկել» արմատի տակ, բայց հայերենը եւ թերեւս հին հնդկերենը (որտեղ հ.-ե. *l-ի *r- արտացոլումը սովորական է, իսկ *r-ի l- արտացոլումը հազվադեպ) ցույց են տալիս *uer-ի կողքին *uel- ձեւի հնարավորություն: Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 573) բխեցնում է
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գաղուստ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
vala «ներփորվածք, փակ տարածություն, այր»
ավ.
vara- «շրջափակված տեղ, ցանկապատված տեղ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 116, 1;
Աճ. ՀԱԲ 573
Էջ 147, սյունակ 1
ԳԱՂՁՆ
«գայլխոտ, գայլուկ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *uel-
«պտտել, ոլորել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ul-g'h- կամ *ulgio- (*°))
ածականով
գաղձն-ը ածականով ընդհանուր հնդեւրոպական զուգահեռներ չունի
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գաղձնաւոր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
գել
հայ.
գելուլ
հայ.
գլել
հայ.
գալար
հայ.
գեղձ «պատատուկ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 506;
Ջահ. ՀԼՊ 155
Էջ 147, սյունակ 1
ԳԱՂՁ
(գաղճ)
«գոլ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *uel-
«տաք, գոլ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ul-dhio- կամ *ul-g'h-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գաղջանալ,
գաղճանալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
գոլ
հ. իսլ.
ylja «տաքություն, տաքացնել»
հ. վ. գ.
vali «տաքություն»
լիտվ.
vilditi «գոլացնել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 506;
Solta, AKIS 298-299
Էջ 147, սյունակ 1
ԳԱՂՁԱՅ
(գաղճայ)
«մերկ» կամ «օրինակ»
(ԲՀ)
Անստույգ
Ծագումն անհայտ է
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։