Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ագ» որոնման արդյունք՝ 4294 բառահոդված · Էջ 62 / 430
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 148, սյունակ 1 Էջ 148
ԳԱՅԼ (գայդ, գել, գէլ), -ոյ «գայլ (կենդանի), ձիու կոշտ սանձ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ulkʷo- «գայլ» (անմիջական նախաձեւ՝ *ulkʷio-) հիմքից
Նկատի ունենալով հնչյունական դժվարությունները՝ ոմանք համեմատում են կելտական բառերի հետ (հ. իռլ. fdel, գալլ. vailo (անձնանուն) որպես հայ-կելտ. զուգաբանություն՝ *uailo-՝ *uai- ձայնարկությունից)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գայլանալ, գայլենի, գայլախազ, գայլակորիւն, գայլառ, գալառ, գայլագռաւ, գայլահալած, մարդագայլ, շնագայլ, գայլխոտ, գայլախոտոր, գայլասոխ, գայլթաթ, գայլուկ, գայլվիզ, գայլականջ, գայլու ականջ, գայլաթուր, գայլու թուր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. vṛka
հուն. λύκος
լատ. lupus
գոթ. wulfo
հ. սլավ. vlьkъ «գայլ»
Մատենագիտություն
H. AG 431; Աճ. ՀԱԲ 512; Pok. IEW 1111
Էջ 148, սյունակ 1 Էջ 148
ԳԱՅԼԻԿՈՆ (-ի, -աց) (գելիկոն, գելիլկան) «ծակող գործիք, շաղափ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *uel- «պտտել, ոլորել»
Ունի հունարեն բառի կերպարանք, բայց հունարենում այդպիսի բառ չկա։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. անգլ. wealean
հ. անգլ. weol «գլոր(վ)ել»
մ. վ. գ. walken «պտտվել» ((*uolg-))
Էջ 149, սյունակ 1 Էջ 149
ԳԱ(Յ)Կ- (գայկուցեալ «ընկալեալ», գակուցեալ «երկուցեալ կամ կնքեալ կամ ընկալեալ», գագացեալ «երկուցեալ կամ կնքեալ» անցյալ դերբայական ձեւերի մէջ՝ ԲՀ)
Ծագումն անհայտ է
Անստույգ բայահիմք:
Էջ 149, սյունակ 1 Էջ 149
ԳԱՅՌ I (գառ, գեռ, գոռ), -ի, -ից «ցեխ, տիղմ, աղբ, կեղտ, փսխուք, փսխունք»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *(a)uer- «ջուր, անձրեւ, գետ» (անմիջական նախաձեւ՝ *ursii- (*uerio-))
Արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գայռիլ, գառալիր, գայռ(ան)ոց, գեռաթաթախ, զգայռ(-ի), զգառ, զգեռ, զգայռն, զգառիլ, զգայռութիւն, զգայռումն, անզգայռել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. var, vari «ջուր»
ավ. var- «անձրեւ»
ալբ. hur-dhe «ջրափոս, ճահիճ»
կիմր. gwer «ճրագու»
լատ. urina «մեզ»
հ. իռլ. vari «հեղուկ, ջուր»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 80; Ջահ. ՀԼՊ 114
Էջ 149, սյունակ 1 Էջ 149
ԳԱՅՌ II -ի, -ից «խմոր, պանրի մակարդ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *(a)uer- «ջուր, անձրեւ, գետ» (անմիջական նախաձեւ՝ *ur(s)ii- (*uerio-))
այսինքն՝ ծագմամբ նույնն է գայռ «ցեխ, տիղմ» արմատի հետ՝ իմաստային յուրահատուկ զարգացմամբ:
Տե՛ս նաեւ
Էջ 149, սյունակ 1 Էջ 149
ԳԱՆ I -ի, -ից «ծեծ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *gʷhen- «խփել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gʷhon-)
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գանալից, գանահար, գանել, չարագան, չարագանեալ, զանգանակ, զգանեալ, գանակոծ, գանակոծել, գանակոծութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. ghaná «բիր, կոպալ»
հուն. θείνω «խփել»
հուն. φόνος «սպանություն»
խեթ. kuen «խփել, սպանել»
Մատենագիտություն
H. AG 431; Աճ. ՀԱԲ 514
Տե՛ս նաեւ
Էջ 149, սյունակ 1 Էջ 149
ԳԱՆԳ II (-զանգ) «ձայն, հնչյուն»
Բնաձայն
Բնաձայնական կազմություն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գանգիւն, արձագանգ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 516
Էջ 150, սյունակ 1 Էջ 150
ԳԱՆԳՈՒՐ «ոլորուն, խուճուճ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ue(n)k- «ծռել, թեքել» (անմիջական նախաձեւ՝ *unk-ur-o-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գանգ(ու)րագեղ, գանգրահեր, գանգրաձեւ, քաջագանգուր, թագագանգուր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. vanka-vānkara- «գետաւոր»
հ. անգլ. wōh «ծուռ, ոլորուն, շրջված»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 150, սյունակ 1 Էջ 150
ԳԱՆԳՈ «եկեղեցու սեղան (՞)»
Ծագումն անհայտ է (՞)
Անստույգ բառ: Անհավանական է նույնացումը պափլագոնիական Γαγγραί քաղաքանվան հետ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 516
Էջ 150, սյունակ 1 Էջ 150
ԳԱՆՁ I (-ու, -ի, -ից) «դրամի հավաքածու, հարստություն, կարողություն, ինչք, ունեցվածք»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական ganza-
Աղբյուր՝ մ. պ. ganj
իրանական աղբյուրից (մեդերենի՞ց)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գանձել, գանձագին, գանձարան, գանձապահ, գանձակողոպուտ, գանձահատ, գանձալից, գանձապետ, բազմագանձ, մեծագանձ
Մատենագիտություն
H. AG 126; Աճ. ՀԱԲ 517; Ջահ. ՀԼՊ 520