Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«թեր» որոնման արդյունք՝ 1906 բառահոդված · Էջ 61 / 191
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 276, սյունակ 1 Էջ 276
ԹՈՒՐԾ II (թուրջ) «թրծած»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ter- «պինդ, կարծր լինել» (անմիջական նախաձեւ՝ *torg'-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թրծել, թրծոց, թրծուն, թրծումն, անթուրծ, անթրծութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. խոլ. storkim «մակարդված, պնդացած»
հ. շվեդ. starkr «ուժեղ»
հ. անգլ. strecle «կոշտ, պինդ, ամուր, դաժան, խիստ»
Էջ 276, սյունակ 1 Էջ 276
ԹՈՔ -ոյ (թոգ) «թոք, սպունգ, ծովային մի փափկամորթ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *tēu- «ուռչել» (անմիջական նախաձեւ՝ *touok- կամ *tou-) եթե թոգ ձեւը նախնական է
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թոքատունն, թոքացաւ, թոքակէս
Նոր՝
թոքախտ, թոքախտաւոր, թոքախտաբոյժ, թոքային, լիաթոք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ. tuccetum «մի տեսակ երշիկ»
հ. վ. գ. dioh
հ. անգլ. thigh «ազդր, զիստ»
մ. խոլ. tōn (tūknā) «հետույք»
լատվ. tūks «ուռուցք»
հ. սլ. tukǝ «ճարպ»
Էջ 277, սյունակ 1 Էջ 277
ԹՐԱԿԵԼ «գործել» կամ «կազմել» (ԲՀ)
Անստույգ (թերեւս)
թերեւս նույնն է իրակել բայի հետ.
Մատենագիտություն
Աճառյան, ՀԱԲ 213
Տե՛ս նաեւ
Էջ 277, սյունակ 1 Էջ 277
ԹՐԵԼ «ալյուր շաղախել, խմոր անել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ter- «անմաքուր հեղուկ» (անմիջական նախաձեւ՝ *(s)ter-)
արմատից, որտեղից նաեւ թոր(ել), թուրմ, թուրջ (տե՛ս):
Տե՛ս նաեւ
Էջ 277, սյունակ 1 Էջ 277
ԹՐԹՆՋՈՒԿ (թթուկիչ, թթունճ, թթունուկ, թրկիճ, թրթուիճ, թաթառիճ, թրթկիճ, թրթճուկ, թրթկիչ) «ավելուկ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ter- «պինդ, ամուր, բույսի բուն կամ ցողուն» (անմիջական նախաձեւ՝ *(s)ter-) կրկնությամբ, ածականով եւ ածանցով
Կազմված է -ուկ վերջածանցով՝ *թրթունջ կամ *թրթինջ հիմքից, որ, թերեւս, գալիս է *(s)ter- «պինդ, ամուր, բույսի բուն կամ ցողուն» արմատից՝ կրկնությամբ, ածականով եւ ածանցով: հմմտ. օրինակ, *streu հիմքային ձեւից՝ մ. վ. գ. struzach «թփուտ»: հմմտ. նաեւ հայ. թորթ եւ թորթոշ: Կարո՞ղ է արդյոք բաղարկված լինել թնջուկ (տե՛ս) եւ, որոշ դեպքերում, պ. turs «թրթնջուկ» բառի հետ:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. վ. գ. struzach «թփուտ»
հայ. թորթ
հայ. թորթոշ
պ. turs «թրթնջուկ»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 278, սյունակ 1 Էջ 278
Թ(Ր)ՊՏԱԼ (թըպտալ) «թպրտալ»
Բնաձայն (թերեւս)
կապ ունի թիռ արմատի հետ, եթե ինքնուրույն պատկերավոր-բնաձայնական տիպի կրկնավոր կազմություն չէ
Էջ 280, սյունակ 1 Էջ 280
ԺԱՄՈՒՆ (ժամող) «ունայն»
Անստույգ (թերեւս)
Եթե նախնականը ժամող ձեւն է, ապա այն, թերեւս, ինչ-որ ժամել բայից կազմուած -ող-ով դերբայական ձեւ է:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ժամուխասեր
Էջ 280, սյունակ 1 Էջ 280
ԺԱՅԹ «խայթուած տեղի ուռուցք»
Բնաձայն (թերեւս)
Թերեւս սրանից են -տ- աճականով կազմուած ժայթքել (ժայտքել), ժայթքումն ձեւերը: Թերեւս բնաձայն-պատկերաւոր կազմութիւն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ժայթքել, ժայտքել, ժայթքումն
Էջ 280, սյունակ 1 Էջ 280
ԺԱՌԱՆԳ -ի, -աց «ժառանգորդ, ժառանգութիւն, եկեղեցական, կղեր»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ իրանական *žaradāng (թերեւս) «բաժին ստացող»
Աղբյուր՝ հիմն. *ĵara(t)- (թերեւս) «վերցնել, ստանալ»
Աղբյուր՝ հիմն. dā(y) (թերեւս) «բաժանել, բաժին հանել»
Թերեւս *žaradāng «բաժին ստացող» (<ժառանգ )< *ĵara(t)- (ĵar- վերցնել, ստանալ) եւ dā(y) «բաժանել, բաժին հանել»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ժառանգել, ժառանգութիւն, ժառանգակից, ժառանգաւոր, թագաժառանգ, գեհենաժառանգ, երկնաժառանգ
Նոր՝
ժառանգական, ժառանգականութիւն
Մատենագիտություն
Периханян, МЭСДЯ 90-99
Էջ 281, սյունակ 1 Էջ 281
ԺԻՏ «հետաքրքիր, հետամուտ, հանդուգն, լկտի, լիրբ, երեսապինդ, բախանձող, աղերսող»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ իրան. (՞) (թերեւս)
d > տ անցումը կասկածելի է
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ժտել, ժտիլ, ժտութիւն, անժտելի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ. jaidyemi «խնդրում եմ»