Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Արդյունք՝ 11298 բառահոդված (շտեմարանում ընդհանուր՝ 11298) · Էջ 60 / 1130
Արտահանման համար ընտրեք որեւէ զտիչ (լեզու, ծագում, կասկածելիություն կամ բառ)
Էջ 63, սյունակ 1 Էջ 63
ԱՆՓԱՅԻ «ամայի, անմարդաբնակ»
Ստուգաբանություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ պ. pāyi (թերեւս) «ոտք, հետք»
կազմված է ան- ժխտականից՝ փայի < պ. pāyi «ոտք, հետք» բաղադրիչից։
Էջ 63, սյունակ 1 Էջ 63
ԱՆՓԵՂԹ (-ի, -ից) «արջառաջի»
Ծագումն անհայտ է (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)p(h)el- «ճեղքել, հանել»
թերեւս հայկական կազմություն է՝ ան- ոչ ժխտական նախածանցով եւ *փեղթ «կտրված (կաշվի) շերտ» բառով, որ կարող էր գալ *(s)p(h)el- «ճեղքել, հանել» արմատից։
Էջ 63, սյունակ 1 Էջ 63
ԱՆՓԻՌ(Ն) (ամփիռն, ափիռն) «խորհրդանշան, հաղթանշան»
Փոխառություն
բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված։
Էջ 63, սյունակ 1 Էջ 63
ԱՆՔԱՅ «նվազ» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն
Աղքատ կամ անքատ բառի աղավաղումը։
Տե՛ս նաեւ
Էջ 63, սյունակ 1 Էջ 63
ԱՆՔԱՏ «կարոտ, աղքատ, նվաստ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ank- «հարկադրանք, անհրաժեշտություն» -ատ ածանցով
արմատից՝ -ատ ածանցով (հմմտ. աղքատ)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անքատանալ, անքատիլ, անքատութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. ἀνάγκη «անհրաժեշտություն, հարկադրանք, տառապանք, կարիք, պահանջ»
կիմր. angen «կարիք, անհրաժեշտություն»
կոռն. anken «կարիք, անհրաժեշտություն»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 63, սյունակ 1 Էջ 63
ԱՆՔԻԼՈՍ (անքիղոս. սխալմամբ՝ անքիլոս) «կողմնայր, օձաձուկ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. ἔγχέλυς
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 214
Էջ 63, սյունակ 1 Էջ 63
ԱՆՔԻՐՈՍ «մի ձովայորդ»
Փոխառություն
Փոխառություն հուն. աղբյուրից, բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված։
Էջ 63, սյունակ 1 Էջ 63
ԱՆՔՈՅԹ «հանգիստ, խաղաղ, հանդարտ, ապահով, թաքուն, ծածուկ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *kēe- «շարժ(վ)ել» (անմիջական նախաձեւ՝ *kōi-) եզակի է *kōi- > *քոյ անցումը
հ.-ե. արմատ՝ *han+*kōi- «հաճելիորեն հանգստանալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *kōeio-) հնչյունական անցումը պարզ չէ
կան վերականգնման դժվարություններ։ Եթե ան-ը ժխտական է, ապա քոյթ-ը թերեւս կարելի է կապել *kēe- «շարժ(վ)ել» արմատի հետ (այս դեպքում էլ եզակի է *kōi- > *քոյ անցումը)։ Եթե ան-ը ժխտական չէ, ապա անքոյթ-ը ծագմամբ կարող է համապատասխանել հանգիստ-ին, որ գալիս է *han+*kōi- (*kōeio-) «հաճելիորեն հանգստանալ» արմատից. այս դեպքում էլ հնչյունական անցումը պարզ չէ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անքութանալ, անքոյթութիւն
Տե՛ս նաեւ
Էջ 63, սյունակ 1 Էջ 63
ԱՇ «օսլա» (բբ)
Ծագումն անհայտ է
Էջ 63, սյունակ 1 Էջ 63
ԱՇԱԿԵՐՏ (-ի, -աց) «աշակերտ, սովորող»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *ašākert
Աղբյուր՝ հ. պ. (մանիք.) hašāgerd
Աղբյուր՝ պ. šāgird
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աշակերտիլ, աշակերտական, աշակերտակից, աշակերտասէր, աշակերտութիւն, աշակերտուհի
Նոր՝
աշակերտաբար, աշակերտավայել
Մատենագիտություն
H. AG 100; Աճ. ՀԱԲ 215