Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«նա» որոնման արդյունք՝ 5512 բառահոդված · Էջ 60 / 552
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 104, սյունակ 1 Էջ 104
ԱՒՐ III (աւուր, յօրէ, աւուրք, աւուրբ, աւուրց, աւուրբք) «օր, գիշեր եւ ցերեկ միասին, ցերեկ, ցերեկվա տեւողութիւնը, ժամանակ, կեանք, տարի»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *āmōr- «օր»
Արմատից։ հայ-հունական զուգաբանութիւն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւրհաս, հանապազաւր, առաջաւրեայ, այսաւր, երկաւրեայ, երկաւուրդ
Նոր՝
օրագիր, օրավարձ, օրացույց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. ἡμέρα «օր»
հուն. ἄμαρα «օր»
Մատենագիտություն
H. AG 426; Աճ. ՀԱԲ 616
Էջ 104, սյունակ 1 Էջ 104
ԱՒՐԱՒՐ (օրոր) «օրոր, օրորոցային երգ»
Բնաձայն (թերեւս)
Կրկնավոր (բնաձայնական) կազմութիւն՝ թերեւս հնդեւրոպական *au-ro-ից (հմմտ. աւրեր) եւ երեր արմատի ձայնդարձային ձեւի (որոր-) բաղարկութեամբ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւրաւրել, որորալ, աւրաւրոց, աւրորան
Տե՛ս նաեւ
Էջ 104, սյունակ 1 Էջ 104
ԱՒՐԵՐ (-ի, -աց) (օրեր) «անեծք, նզովք, նախատինք»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *au- «խոսել» (անմիջական նախաձեւ՝ *au-ro-) բաղարկված *rəu- ձեւի հետ (*ōr- «խոսել, կանչել»)
Թերեւս կրկնավոր կազմութիւն՝ հնդեւրոպական *au-ro- ձեւից (*au- «խոսել»)՝ բաղարկված *rəu- ձեւի հետ (*ōr- «խոսել, կանչել»)։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. αὐώ «գոռալ, ճչալ»
հուն. ἀρᾱ́ «աղոթք, անիծել» ((*αρφα))
լատ. ōrō «խոսել, խնդրել»
խեթ. aruuāi «ժխտել, դիմել»
խեթ. arliia- «պատգամախոսել»
Էջ 104, սյունակ 1 Էջ 104
ԱՒՐԷՆ (-ի, -աց) «օրէնք, կարգ, հին աւանդութիւն, իրաւունք, օրինագիր, սովորութիւն, հաղորդութիւն»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. *awδēn
Աղբյուր՝ պ. ādīn
Աղբյուր՝ պ. āyīn
Իրանական փոխառութիւն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անաւրէն, աւրէնսդիր, աւրէնուսոյց, աւրինական, ապաւրինի, յաւրինել
Մատենագիտություն
H. AG 510-511; Աճ. ՀԱԲ 618
Էջ 104, սյունակ 1 Էջ 104
ԱՒՐԻՆԱԿ
Ստուգաբանություն
Տե՛ս նաեւ
Էջ 104, սյունակ 1 Էջ 104
ԱՒՐԻՈՐԴ (ուշ՝ -ի, -աց) (օրիորդ, որիորդ, ուրւորդ) «կոյս աղջիկ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *pō- «փոքր զաւակ, ձագ» (անմիջական նախաձեւ՝ *pōu-) աւր- արմատը
Թերեւս բաղադրութիւն աւր- (հնդեւրոպական *pōu- «փոքր զաւակ, ձագ» արմատից. հմմտ. հուն. παῦρος, լատ. parvus «փոքր») եւ -որդ (=որդի) բաղադրիչներով։ Ավելի քիչ հավանական է աւր-ը բխեցնել ուրարտ. euri «տեր» բառից (Ղափանցյան)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւրիորդութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. παῦρος «փոքր»
լատ. parvus «փոքր»
Էջ 104, սյունակ 1 Էջ 104
ԱՒՐՀՆ (ուշ՝ -ի) (օրհն) «օրհնութիւն, բարեմաղթանք»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. *āfrīnam
Աղբյուր՝ ավ. āfrīnāmi
Աղբյուր՝ պ. āfrīn
Աղբյուր՝ պ. āfarīn
Իրանական փոխառութիւն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւրհնել, աւրհնութիւն, բազմաւրհնեալ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 620
Էջ 105, սյունակ 1 Էջ 105
ԱՔՍԻՆՏՈՒ «ասեղնագործ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. όξυντήρ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 621
Էջ 105, սյունակ 1 Էջ 105
ԱՔՍՈՒՆԱԿԱՆ «ծիրանի, ծիրանագույն»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. όξός
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 621
Էջ 105, սյունակ 1 Էջ 105
ԱՓԱՓԱՅ (անփափայ-ք), -ի, -ից «առապար, ապառաժուտ»
Ծագումն անհայտ է
Կրկնավոր կազմություն, որի արմատական ձեւի ծագումն անհայտ է: