Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 807 բառահոդված (էջ 60/81)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 535, սյունակ 1 Էջ 535
ՄՈՐԹ (-ոյ) ««մորթ, մաշկ» (բ. «զենում, սպանում»)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
հ.-ե. արմատ՝ *mer- «մեռնել»
Ծագումն անհայտ է: Թեեւ կա մորթել բայի «սպանել» իմաստը, բայց կասկածելի են հնդեւրոպական *mer- «մեռնել» արմատի հետ կապելու վարձերը (Պատրուբանի, Ղափանցեան)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մորթել, մորթազերծ, մորթաներկ, մորթաղ, մորթիկ, մորթագործ, մորթեգործ, մորթի, խեցեմորթ, զրահամորթ, թխամորթ, մորթահան, մորթոտել, դեղնամորթ, կարմրամորթ, սեւամորթ, սպիտակամորթ
Էջ 539, սյունակ 1 Էջ 539
ՄՈՒՆՁ I «խոսք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *mun- «բնաձայնական արմատ» (անմիջական նախաձեւ՝ *munkio-)
Աճառյանը ՀԱԲ (3, 359) համարում է բնաձայնական կազմություն։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մնջել, մնջին
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
múnjati
«ձայն է արձակում»
հուն.
mukáomai
«բառաչել, մռնչալ, որոտալ»
ռուս.
мычать
«բառաչել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 359
Տե՛ս նաեւ
Էջ 539, սյունակ 1 Էջ 539
ՄՈՒՆՋ «մունջ, անխոս, համր, լուռումունջ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *mu- «բնաձայնական արմատ» (անմիջական նախաձեւ՝ *mundhio-)
Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 359) տալիս է *mundyo- նախաձեւը, որ կասկածելի է։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մնջիկ, մնջուկ, մնջկատակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
mutus
«համր»
հայ.
մունջ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 359
Էջ 539, սյունակ 1 Էջ 539
ՄՈՒՇԿ (-ոյ) «բուրավետ մի յուղանյութ, մշկատու կենդանի, մշկատու բույս»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. mušk
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մշկահամ, մշկապորտ, մշկալից, հրամուշկ, մշկահոտ, մշկաբույր, մշկընկույզ
Մատենագիտություն
H. AG 196; Աճ. ՀԱԲ 360
Էջ 539, սյունակ 1 Էջ 539
ՄՈՒՌԻ «մի համեմունք, մորե»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. murri
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 348
Տե՛ս նաեւ
Էջ 541, սյունակ 1 Էջ 541
ՄՈՒՔԵՐԻ(Կ) «սպասավոր» (գրաստավար)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. muqerik «գրաստ, գրաստավար»
Ճիշտ չէ Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 365), որ «անստույգ» է համարում Քաջունու բացատրությունը՝ մուքեռիկ «իշապան»։
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 365
Էջ 541, սյունակ 1 Էջ 541
ՄՌՈՒՆՋ «մռնչոց, շրթունք, մռութ»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
հ.-ե. արմատ՝ *mu- բնաձայնական արմատ
արմատից, որից նաեւ մունջ «խուլ»։ Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 366) համարում է բնաձայնական անկախ կազմություն։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մռնչել, մռնչական, մռնչիւն, մշտամռունջ, անմռունջ, մշտնջենամռունջ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
մունջ
«խուլ»
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 366
Էջ 542, սյունակ 1 Էջ 542
ՄՍՈՒՐ (-ոյ, ուշ՝ նաեւ -ի, -ից) «մսուր, շրթունք, մի համաստեղություն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *meuk- (անմիջական նախաձեւ՝ *mu-)
Կապ ունի հնդեւրոպական *meuk-` *mu- արմատի հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մսարբուտ, մսրամուտ, մսրուց
Տե՛ս նաեւ
Էջ 543, սյունակ 1 Էջ 543
ՄՐՄՈՒՌ «մռնչալ, աղմկել»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
պատկանում է հնդեւրոպական այն կրկնավոր բնաձայնական կազմությունների թվին, որոնց համար վերականգնվում են *mormor-, *murmur- նախաձեւերը՝ հայերենում երկրորդ բաղադրիչի առնմանությամբ:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
murmurō
«մռնչալ, աղմկել»
գ.
murmel
«մրմնթալ, մռմռալ, կարկաչել» ըստ Պետերսոնի
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 369
Էջ 543, սյունակ 1 Էջ 543
ՄՐՈՒՐ I (-ռ) «մրուր, դիրտ, մրրիկ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *meu- «խոնավ, կեղտոտ, հեղուկ, կեղտոտել» (անմիջական նախաձեւ՝ *mu-ro-)
մուր բառի հետ միասին (տե՛ս) պատկանում է *mu-ro- նախաձեւին՝ *meu- «խոնավ, կեղտոտ, հեղուկ, կեղտոտել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մրրախառն, մրրիլ, մրրութիւն, մրրուկ, մրրիկ, մրրկել, մրրկածին, մրրկածուփ, մրրկախառն, անմրուր
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 370
Տե՛ս նաեւ