Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«թեր» որոնման արդյունք՝ 1906 բառահոդված · Էջ 60 / 191
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 271, սյունակ 1 Էջ 271
ԹՈՆԻՐ -ոյ «թոնիր, գետնավառարան»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ շումերերեն (՞) (հավանաբար, թերեւս)
Աղբյուր՝ ակկադերեն (՞) (հավանաբար, թերեւս)
արեւելյան ինչ-որ աղբյուրից. սկզբնաղբյուրը հավանաբար շումերերենն է՝ թերեւս ակկադերենի միջնորդությամբ
Մատենագիտություն
H. AG 155; Աճ. ՀԱԲ 196; Ջահ. ՀԼՊ 452, 463
Էջ 271, սյունակ 1 Էջ 271
ԹՈՌ I «ականջաբլթակ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ter- «պինդ» (անմիջական նախաձեւ՝ *tor-s-)
«պինդ» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ականջթոռ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. στέρρος «պինդ, խիտ»
գ. *stara «կոշտ, պինդ»
հ. վ. գ. storro «կոճղ»
Էջ 272, սյունակ 1 Էջ 272
ԹՈՌ III «մախաթ, հերյուն»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ter- «տորորել, ծակել» (անմիջական նախաձեւ՝ *tor-s-)
«տորորել, ծակել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թոռակուռ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. թուր
հուն. τορος «դուր»
լատ. terebra «գայլիկոն, շաղափ»
Էջ 272, սյունակ 1 Էջ 272
ԹՈՐԹ(Ն) (թորթն, թուրթ) «քարխոտ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ter- «պինդ» (անմիջական նախաձեւ՝ *tor-t-)
«պինդ» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թորթիկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իսլ. stord «խոտ, կանաչ գոգուն» (*(s)tert- կամ *(s)ter-to-)
Էջ 273, սյունակ 1 Էջ 273
ԹՈՒԵՐ «նվազ, թերի»
Անստույգ
Գործածուած է թերի-ի փոխարէն՝ թուերագոյն = թերագոյն։ Կարող է լինել սրա բարբառային տարբերակը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թուերագոյն
Էջ 273, սյունակ 1 Էջ 273
ԹՈՒԽ I (թուղ), -ոյ «թուխ, թխագույն, մուգ գորշ, սեւավուն, մութ, մթին, խավար, մռայլ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *teu- «ուռչել» (անմիջական նախաձեւ՝ *tu-kho-)
Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 203) դնում է կասկածելիների շարքում
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թխագոյն, թխանալ, թուխակն, թոյրաքուխ, քաջաթուխ, բոթուխ
Նոր՝
թխորակ, թխադեմ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. խլ. poka ((*tu-g>))
հ. շվեդ. thukna «մառախուղ»
հ. անգլ. duxian «մթնեցնել»
հ. սաքս. thiustri
հ. վ. գ. d-uster «մութ»
հ. սլ. tuko «ճարպ» ((*tu-k>) ըստ Պետերսոնի)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 203; Pok. IEW 1081
Էջ 274, սյունակ 1 Էջ 274
ԹՈՒՂԲ I (թուխայ, թողփ) «ամպամածություն, մշուշ, մառախուղ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
Եթե սկզբնաձեւը թուխայ-ն է, ապա թուխ-ի ածականով ձեւն է
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թխապհոծ, թլփայորդ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 274, սյունակ 1 Էջ 274
ԹՈՒՂԲ II «շնչաբույս»
Անստույգ (թերեւս)
Տե՛ս նաեւ
Էջ 274, սյունակ 1 Էջ 274
ԹՈՒՂԹ (թուխթ), -ոյ, ուշ՝ -ի, -ից «գրություն, նամակ, թուղթ»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ լատ. titulus (թերեւս) «արձանագրություն, ստորագրություն, հայտարարություն»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թղթաբեր, թղթել, թղթատար, թղթապահ, թղթեան
Նոր՝
թղթադրամ, թղթախաղ, թղթակազմ, թղթակից, թղթակցութիւն, թղթապանակ, արժեթուղթ, դրոշմաթուղթ, խաղաթուղթ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 630-631
Էջ 276, սյունակ 1 Էջ 276
ԹՈՒՐԾ I «թուշ, այտ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *tēu- «ուռչել» (անմիջական նախաձեւ՝ *turg- (°))
Լիդենը բխեցնում է trōg- ձեւից՝ *ter- «տորորել, մաշեցնել» արմատից՝ հայ. արածել, հուն. τρωφω «կրծել, ուտել» բայերի հետ միասին. սա ընդունում է Pok. IEW 1, 1073 (թուրծ-ի համար տրվում է նաեւ «ծնոտ» իմաստը)։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. թուռ «այտ, թուշ»
հայ. թուշ
Մատենագիտություն
Pok. IEW 1073