Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«դեւ» որոնման արդյունք՝ 2100 բառահոդված · Էջ 60 / 210
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 227, սյունակ 1 Էջ 227
ԵՐԿՆ (-ան, -ունք, -անց) «երկունք, երկունքի ցավ, տառապանք, տագնապ, վախ, սարսափ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ed- «ուտել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ed-udn(°)) (°)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երկնել, երկնիչ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. οδυνη
հուն. εδυνα «ցավ, տառապանք» ((էոլ.))
Մատենագիտություն
Pok. IEW 289; Աճառյանը ՀԱԲ 64
Էջ 227, սյունակ 1 Էջ 227
ԵՐԿ-Ն «վախ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *duei- «վախենալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *dui-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երկնչիլ, երկնչոտություն, երկչոտ, երկիւղ, երկեղ, երկիղ, երկիւղած, երկիւղուկ, երկեղուկ, երկեղոտ, աներկիւղ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ. dvaēθa «սպառնալիք»
հուն. δείδω «վախենալ»
հուն. δεος «վախ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 65; Pok. IEW 227
Էջ 227, սյունակ 1 Էջ 227
ԵՐԿՈՒ (հոլովման մեջ ուղղականի -ու-ն պահպանվում է որպես հիմքի ձայնավոր՝ -ուց, -ուս, -ուք (գրծ.) (երկո-, երկի-, երկ-, երկա-) «երկու»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *duō- «երկու» (անմիջական նախաձեւ՝ *duō(u)-) *dui > երկի-, *duo > երկո- տարբերակներով
ձեւից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երկուորեայ, երկուորեակ, երկուանք, ընդերկուիլ, յերկուանալ, յերկուական, յերկուումն, երկոտասան, երկոքին, երկոտասանեակ, երկիցս, երկեամ, երկդիմի, երկպաշտ, երկբան, երկմտութիւն, երկրորդ, երկպաշտ, երկակեաց, երկագոյ, երկաստիճան, երկարաբան, երկդիմութիւն, երկկայմ, երկլեզուեան
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. dvā
հուն. δύο
լատ. duo
հ. խոլ. dāu
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 66-67; Pok. IEW 228-230
Էջ 228, սյունակ 1 Էջ 228
ԵՐՋԱՆԻԿ -ի, -աց «բախտավոր»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *pri- «հաճել, բարեհաճել, սիրել» (անմիջական նախաձեւ՝ *prāi-, *pri-) արմատից (+ անիլ)
Աճառեանը սրա հետ միացնում է նաեւ երան(ի)-ն, որ, սակայն իրանական ծագում ունի (տե՛ս)։ Հնարավո՞ր է արդեօք նաեւ երջանիկ-ի իրան. ծագումը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երջանկանալ, երջանկաւետ, բարեբախտ, նախերջանիկ, գերերջանիկ, բազմերջանիկ, երջանկայիշատակ, ապերջանիկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. prīyatē «սիրում է»
հ. հնդկ. prīti «ուրախություն, բավարարություն, հաճույք»
հուն. πρᾶος «սիրալիր, մեղմ»
գոթ. frijōn «սիրել»
հ. պ. priyati «բարեհաճել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 69
Տե՛ս նաեւ
Էջ 228, սյունակ 1 Էջ 228
ԵՐՓՆ (գրված նաեւ ներփն) «գույն, երանգ»
Ծագումն անհայտ է
Հազիվ թե կապ ունի հնդեւրոպական *perk'- «խայտաբղետ» արմատի հետ, այս դեպքում փ-ն անբացատրելի է մնում։ ... քիչ հավանական է նաեւ բխեցումը հնդեւրոպական *ser- «կարմիր, կարմրավուն» արմատից` արփի-ի բառի հետ միասին
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երփնագոյն, երփնաներկ, երփներանգ, գեղերփնել, լուսերփն, ծիրաներփնի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. վ. գ. farawa «գույն» (<*pork'-uo)
լիտվ. sir̃pti «հասունանալ» (< «կարմրել»)
Էջ 229, սյունակ 1 Էջ 229
Ե I
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *epi «վրա, մոտ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եթե, եւս, չեւս, թերեւս, թեպետեւ, իբրեւ, չեւ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. ápi «նաեւ»
հուն. επί «վրա. մոտ»
լիտվ. apiẽ «շուրջը»
Մատենագիտություն
H. AG 445; Աճ. ՀԱԲ 70
Էջ 229, սյունակ 1 Էջ 229
Ե II «օտար» (ԲՀ)
Ծագումն անհայտ է
Անհավանական է կապը հնդեւրոպական *ebhi- «դեպի, դեմը» ձեւի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եւազգած, եւակող
Էջ 229, սյունակ 1 Էջ 229
Ե IV «ունենալ (՞)»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *op- «աշխատել, գլուխ բերել, իրականացնել, աշխատանքի արդյունք, հարստություն» ձայնդարձային ձեւ
Արդյոք հնդեւրոպական *op- «աշխատել, գլուխ բերել, իրականացնել, աշխատանքի արդյունք, հարստություն» արմատի ձայնդարձային ձեւը չէ՞:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եւութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. ápas «գործ»
հ. հնդկ. árnas «եկամուտ, ունեցվածք»
խեթ. happinahh «հարստացնել»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 229, սյունակ 1 Էջ 229
ԵՒԹԱՆԱՍՈՒՆ (եաւթանասուն, եօթանասուն, եւթանասուն, իւթանասուն, ութանասուն (մի տեղում), օխթանասուն) «յոթանասուն»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *septmk'omtə- հետագա ձեւափոխությամբ
հետագա ձեւափոխությամբ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եւթանասունեկին, եթանասունեմի, եւթանասուներորդ, նորեօթանասունամեակ, եօթանասունամեայ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ. septuaginta
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 74
Էջ 229, սյունակ 1 Էջ 229
ԵՒԹՆ (եաւթն, եօթն) «յոթ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *septm- «յոթ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եաւթանեքին, -քեան, եաւթանեկի, եաւթնեմեան, եաւթնեակ, եաւթներորդ, եաւթնետասն, եաւթնեան, եաւթնածին, եաւթնաճոր, եաւթնարեայք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. saptá
ավ. hapta
լատ. septem
Մատենագիտություն
H. AG 445; Աճ. ՀԱԲ 74