Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«բաղ» որոնման արդյունք՝ 3993 բառահոդված
· Էջ 60 / 400
Էջ 136, սյունակ 1
ԲՈՐ
«բոր (հիւանդութիւն), բորոտութիւն»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *bher-
«ծակել, կտրել, ճեղքել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bhor-)
Աղբյուր՝ սողդ. βr'wk'
(թերեւս)
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական` *bhor- *bher- «ծակել, կտրել, ճեղքել» արմատից։ ավելի հաւաստի է համարում բխեցնել իրանական աղբիւրից` իբրեւ վկայութիւն բերելով սողդ. βr'wk' բառը` ըստ Գոբյոյի։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բորոտ,
բորոտութիւն,
բորոտիլ,
բորոտանալ,
բորութիւն,
քած բոր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
bhárvati «կրծում է, ծամում է, ճարակում է»
հայ.
բիր
հուն.
*φάρω «ճեղքել, մանրել»
լատ.
forō «ծակել»
լատ.
feriō «խփել, հրել, ծակել, ճեղքել»
լիտվ.
berrt «սրորել» (իմաստի համար` հմմտ. լատ. scabō «քերել» եւ scabies «բոր, քոս»)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 475
Էջ 136, սյունակ 1
ԲՈՐԱԿ
-ի, -աց
(բուրակ, բաւրակ, բօրակ, բաւրակ)
«բորակ, սելիտրա»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրան. *bōrak
Աղբյուր՝ պ. bōra
Բաղադրութիւններ (նոր)։ Փոխառութիւն իրանական աղբիւրից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աղբորակ,
հայբորակ,
բորակածին
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պ.
bōra
Մատենագիտություն
H. AG 122;
Աճ. ՀԱԲ 475
Էջ 137, սյունակ 1
ԲՈՐԲ
«այրում, բորբոքում, եռում, եռանդ. հորդ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *bher-
«հուզվել, բորբոքվել, եռալ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bho-bhro-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բորբոք,
բորբոքել,
բորբոքախառն,
խաւարաբորբ,
յորդաբորբ,
լուսաբորբ,
հրաբորբոք,
կայծակնաբորբոք,
ջահաբորբոք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
bhrati «շարժվում է, ցնցվում է թայտում է»
լատ.
ferveo «եռալ, եփել»
հայ.
բուռն «սաստիկ» (թերեւս նաեւ)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 476;
Ջահ. ՀԼՊ 116
Էջ 137, սյունակ 1
Էջ 137, սյունակ 1
ԲՈՐՏ
II
«անհարթ, կոպիտ»
Ծագումն անհայտ է
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խորթուբորտ,
հաստուբորտ
Էջ 137, սյունակ 1
ԲՈՑ
(-ոյ)
«բոց, ուժեղ լույս, տաքություն»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *bhok-
«բոցավառվել, վառել, այրել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bhok-so-)
Հայ-իտալյան զուգաբանություն է։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բոցագոյն,
բոցադէզ,
բոցալեզու,
բոցախառն,
բոցաճաճանչ,
բոցանշան,
բոցաշունչ,
բոցեղէն,
բազմաբոց,
անբոց,
հրաբոց,
բոցավառ,
բոցարծարծ,
բոցաշատ,
բոցափայլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
focus «օջախ, կրակարան, տաքություն, կրակ, բոց»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 162;
Ջահ. ՀԼՊ 117
Էջ 137, սյունակ 1
ԲՈՒ
(-ոյ)
«բու (թռչուն)»
Բնաձայն
Բնաձայն կազմություն, որ հասնում է մինչեւ հնդեւրոպական շրջանը։ Առկա է նաեւ ոչ հնդեւրոպական լեզուներում:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բուէճ,
բուիճակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պ.
būm
հուն.
βύας, βύξα
լատ.
bubo «բվեճ»
Էջ 138, սյունակ 1
ԲՈՒԹ
I
«հաստ, գուլ, ոչ սուր, թավ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *bhau-, *bhu-
«խփել, հրել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bhu-t-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բթել,
բթագույն,
բթահայեաց,
բթութիւն,
բութան-կյուն
Նոր՝
բթանալ, բթամիտ
բթանալ, բթամիտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
confuto «խառնել»
գոթ.
baus «խուլ. համր»
դան.
but «բթացած»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 479;
Ջահ. ՀԼՊ 115
Էջ 138, սյունակ 1
ԲՈՒԽ
(ուշ՝ բուղխ)
«բխում, ծիլ, ընձյուղ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *b(h)(e)u-
«փչել, ուռչել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bhu-kh-)
այս արմատից տարբեր է համարվում *bheu- «աճել» արմատը, որից ծագում են հայ. բոյս եւ բոյն բառերը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բ(ղ)խել,
բղխիչ,
բղխումն,
ջրաբուխ,
մշտաբուխ,
հանապազաբուխ,
հրաբուխ,
ծաղկաբուխ,
կրկնաբուխ,
յանկարծաբուխ,
յորդաբուխ,
լուսաբուխ,
գեղաբուխ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. վ. գ.
buhil «բլուր»
հ. իռլ.
bōla «ելունդ, կուտք» (<*buhlōn)
Տե՛ս նաեւ
Էջ 139, սյունակ 1
ԲՈՒՆ
(-ի, -աց, հզվդ. -ոյ, -իւ)
«ծառի բուն, կոթ, հիմք, հիմնամաս, բուն, հիմնական, սկիզբ, ծագում, եզր, վերջ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. bun
Աղբյուր՝ պ. bun
Հնարավոր է բաղադրություն բնիկ հնդեւրոպական *bhuno-ից ծագող ձեւի հետ (*bheu- «աճել» արմատից, որից՝ բոյն, բոյս), ինչպես ցույց է տալիս -ոյ հոլովումը, եթե սա համաբանական չէ։ Պոկոռնին համարում է բնիկ հնդեւրոպական։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բնակ,
բնիկ,
բնութիւն,
բնական,
բնաբարձ,
բնադիր,
բնածին,
բանիբուն,
նիզակաբուն,
միաբուն,
համաբնեայ,
ողորմաբուն,
բնագէտ,
բնագիտութիւն,
բնականոն,
բնատուր,
բնոյթ,
բնութագիր,
բնութագրութիւն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 484;
H. AG 123;
Աճ. ՀԱԲ 483-484;
Pok. IEW 177
Տե՛ս նաեւ
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։