Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ամ» որոնման արդյունք՝ 3436 բառահոդված · Էջ 60 / 344
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 141, սյունակ 1 Էջ 141
ԲՐԱՁՈՒՐ (բրէջուր) «քարոզիչ (մի կրոնակարգի անդամ)»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հ. ֆր. précheur
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 491
Էջ 141, սյունակ 1 Էջ 141
ԲՐԱՔՄԱՆ «բրահման (հնդկական բարձրագույն՝ բրմական կաստայի անդամ)»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. βραχμάν
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 491-492
Էջ 141, սյունակ 1 Էջ 141
ԲՐԷՏ (-ի, -աց) «բոռ, իշամեղու»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *bhōr- «բզզալ, դզզալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *bher-) +-էտ ածանց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայերեն կրէտ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 472-473
Տե՛ս նաեւ
Էջ 141, սյունակ 1 Էջ 141
ԲՐԻՆՁ I «բրինձ, որիզ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական (՞) (բուն աղբյուրը պարզ չէ)
փոխառություն իրանական աղբյուրից. հմմտ. ն. պրսկ. birinj, պհլ. brinǰ եւ այլն (բուն աղբյուրը պարզ չէ):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բրնձաղաց, բրնձահան, բրինձքամ
Նոր՝
բրնձահատիկ, բրնձանման, բրնձապուր, բրնձափլավ, բրնձափոշի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ն. պրսկ. birinj
պհլ. brinǰ
Մատենագիտություն
H. AG 124; Աճ. ՀԱԲ 493
Էջ 142, սյունակ 1 Էջ 142
ԲՐՆՋԱՍ (<i>պարանճասֆ, սխալմամբ՝ բռնջաս, բրինճասիս</i>) «օշինդր, բարձվենյակ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ պ. paranjāsaf
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 493
Էջ 142, սյունակ 1 Էջ 142
ԲՐՍԱՄ «մի հիվանդություն»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ պ. barsām
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 494
Էջ 143, սյունակ 1 Էջ 143
ԳԱ (բրբ. գո-) «գալ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *uadh- «քայլել, գնալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *uadh-mi) dh-ի անկմամբ
Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 500) *dh-ն համարում է աճական եւ գտնում, որ հայերենը պահպանել է մաքուր արմատ, սակայն նրա բերած խեթ. wai- «գալ» զուգահեռը հետազոտողները ավելի հակված են դիտելու որպես բաղադրյալ կազմություն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գալուստ, արեւագալ, զգալ, զգայուն, զգաստ, զգաւն, ապագայ, անգայ, բացագայայլ, յառաջագայայլ, շրջագայայլ, պարագայայլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ. vadō «գնալ, ուղեւորվել»
հ. անգլ. wadan «ճանապարհորդել, առաջանալ, ծանծաղուտով անցնել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 500
Էջ 143, սյունակ 1 Էջ 143
ԳԱԲ I (գափ) «խաշնդեղ»
Ծագումն անհայտ է
Հազիվ թե կապ ունենա գաբ «կեռ, ունկ» բառի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գարթիլ
Էջ 143, սյունակ 1 Էջ 143
ԳԱԳԱՇ (գարգաշ) «ցնորված, ցնդած, ծույլ, դանդաղաշարժ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ghrs- «զարշանք, զզվանք» (անմիջական նախաձեւ՝ *ghers-) կրկնությամբ եւ իմաստի յուրահատուկ երանգով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գա(ր)գաշիլ, գագաշոտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. զարշ
ավ. gǝrǝhma «հանցաւոր, հանցագործ, մեղաւոր»
հ. իսլ. gersta «գրգռել, հուզել»
գ. garstig «զարշելի, զզվելի»
լիտվ. grasùs «սպառնալի. տհաճ»
լիտվ. grisùs «ձանձրալի»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 144, սյունակ 1 Էջ 144
ԳԱԶԳԱԶԻԼ (գազգաթիլ) «խորշել» (ԲՀ)
Անստույգ
Ծագումն անհայտ է։ Նույնը նաեւ գազաղել, գազգաղել՝ դ-ի եւ գ-ի շփոթմամբ։ Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 499, 505) երկուսից գ-ով տարբերակներից բերում է գազգաթիլ-ը, դ-ով տարբերակներից գազգաղել-ը՝ սխալ մեկնությամբ՝ «խոշորել» (փխնկ. «խորշել»)։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 499, 505