Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ահ» որոնման արդյունք՝ 1859 բառահոդված
· Էջ 60 / 186
Էջ 233, սյունակ 1
ԶԱՐԹ
(զարդ)
«բացի, զատ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *er-
«նոսր, հեռու, իրարից հեռանալ, բաժանվել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *r-t(h)-)
կազմված է զ- նախածանցով արթ- (արդ-) արմատով, որ գալիս է հնդեւրոպական *er- «նոսր, հեռու, իրարից հեռանալ, բաժանվել» արմատից՝ *r-t(h)- > արդ-, արթ-.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զարթել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
rté «բացի, առանց, զատ»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 234, սյունակ 1
ԶԱՒԱԿ
(-ի, -աց)
«որդի, սերունդ»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ իրանական (՞)
(թերեւս)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զաւակաբար,
զաւակագործել,
անզաւակ,
անզաւակել,
անզաւակութիւն,
բարեզաւակութիւն,
շահազաւակ,
բազմազաւակ,
մերձազաւակ,
նոյնազաւակ,
զաւակատունն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
սոգդ.
zwn «կենդանի արարած, երեխա»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 525
Էջ 234, սյունակ 1
ԶԱՒՆ-
(զան-, զեն-)
«զենք ու զրահ»
Փոխառություն (հավանաբար)
Աղբյուր՝ իրանական (՞)
(հավանաբար, բուն աղբյուրը չի հավաստված)
զաւնաճառ-ը կարող է լինել ամբողջովին իրանական կազմություն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զաւնաճառ
Էջ 234, սյունակ 1
ԶԱՒՇ
(զօշ, զոշ)
«վատ, անպարկեշտ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական (՞)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զաւշոտ,
զաւշոտավարք,
զաւշաքաղ,
զաւշաքաղութիւն,
զաւշութիւն,
զաւշոտել,
զաւշոտութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
zaoša «սիրալիրություն, հաճույք, ցանկություն»
պրթ.
zwš (zōš) «սեր, ցանկություն, ավյուն»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 525
Էջ 235, սյունակ 1
ԶԱՒՐ
(-ու, -աց, -ոց)
(զօր, մեկ անգամ՝ -աւ, ուշ՝ -ով)
«ուժ, զորություն»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ ավ. zāvar
Աղբյուր՝ պրթ. zāvar
Աղբյուր՝ մ. պ. zōr
Աղբյուր՝ պ. zōr
իրանական աղբյուրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զաւրանալ,
զաւրութիւն,
զաւրագլուխ,
զաւրաժողով,
զաւրական,
զաւրանիստ,
զաւրավիգն,
զաւրաւոր,
զաւրեղ,
զաւրել,
անզաւր,
մեծազաւր,
բազմազաւր,
հեծելազաւր
Նոր՝
զօրաբանակ, զօրագունդ, զօրախումբ, զօրակոչ, զօրահանդէս, զօրահրամանատար, զօրանոց, զօրանց, զօրապետութիւն
զօրաբանակ, զօրագունդ, զօրախումբ, զօրակոչ, զօրահանդէս, զօրահրամանատար, զօրանոց, զօրանց, զօրապետութիւն
Մատենագիտություն
H. AG 152;
Աճ. ՀԱԲ 114
Էջ 235, սյունակ 1
ԶԲԱՒՍ-
(զբուս-, սբաւս-, սբուս-)
«ժամանակի անցկացում խոսակցությամբ (զրույցով) կամ մի այլ բանով, մտքի զբաղմունք, զբաղմունք, հոգս, մտմտուք, տագնապ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *bhā-
«խոսել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bhā-u-k-)
Կազմված է զ- նախդիր-նախածանցով՝ բաւս- արմատից: Եթե սրա նախնական իմաստն է «խոսակցություն, զրույց», որից զարգացել են մնացած իմաստները, ապա թերեւս բնիկ հնդեւրոպական է՝ *bhā-u-k-` *bhā- «խոսել» արմատից, որտեղից են հայ. բան, բառ, բայ, բաւ, (բայ), բանկն «առասպել», այլեւ հուն. փղմի (ղոր. փամի ) «ասել», լատ. for, fārē «խոսել», ռուս. բայատ «խոսել, պատմել», բասնյա «առակ»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զբաւսնուլ,
զբաւսանք,
զբաւսուցիկ,
անզբաւս,
բռնազբաւսել,
բռնազբաւսութիւն,
մեծազբաւս
Նոր՝
զբօսաշրջիկ, զբօսավայր, զբօսարան
զբօսաշրջիկ, զբօսավայր, զբօսարան
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
φήμη (դոր. φάμα) «ասել»
լատ.
for, fārē «խոսել»
ռուս.
баять «խոսել, պատմել»
ռուս.
басня «առակ»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 235, սյունակ 1
ԶԳԵՆՈՒԼ
(սգենուլ)
«հագնել»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ues-
«հագնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ues-nu-)
Կազմված է զ- նախածանցով՝ բնիկ հնդեւրոպական *ues-nu- հիմքից՝ *ues- հագնել արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զգեստ,
զգեստուդ,
բարեզգեաց,
կարճազգեստ,
զրահազգեստ,
խաւարազգեստ,
կանաչազգեստ,
նորազգեստ,
բոցազգեստ,
զառնազգեստ,
տերեւազգեստ,
աստուածազգեաց,
դիւազգեցիկ
Նոր՝
զգեստակալ
զգեստակալ
Էջ 236, սյունակ 1
ԶԵԴ
(զէթ)
««վերադիր» (ԲՀ՝ զէթ «վերնագիր»)»
Անստույգ (թերեւս)
Թերեւս զեղ (զետ) < զերդ (զերթ) < զիարդ «ինչպես» բառն է՝ բացատրված որպես վերադիր: Զէթ «վերնագիր» բառահոդվածը սրա աղավաղումն է:
Էջ 236, սյունակ 1
ԶԵՀԵՏ
(զեհիդ)
«մահմեդական կրոնավոր»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արաբ. zahīd (zāhīd)
«ճգնավոր, կրոնավոր»
Փոխառություն՝ արաբ. zahīd (zāhīd) «ճգնավոր, կրոնավոր»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զեհետաժողով
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 89
Էջ 236, սյունակ 1
ԶԵՂԽ
(զեղ-, զեխ-, ուշ՝ զիղխ)
«խախուտ, անհաստատ, սահուն, շվայտ, ցոփ, անառակ»
Ծագումն անհայտ է
հ.-ե. արմատ՝ *pel-
«թափահարել, տատանել, դողալ»
Ծագումն անհայտ է (ենթաշերտային բա՞ռ): Հազիվ թե զ-հեղխ կազմությամբ կապ ունենա *pel- «թափահարել, տատանել, դողալ» արմատի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զեղխագործութիւն,
զեղխութիւն,
զեղխիլ,
զեղխանալ,
զեղխաբարոյութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
παλλω «թափահարել, ցնցել»
հուն.
παλαχη «վիճակ» (Հեսիք)
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։