Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ագ» որոնման արդյունք՝ 4294 բառահոդված · Էջ 60 / 430
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 144, սյունակ 1 Էջ 144
ԳԱԹԱՅ «մի տեսակ խմորեղեն, գաթա»
Էջ 145, սյունակ 1 Էջ 145
ԳԱՃ (գ-գած-) «հագնվելը, համակվելը»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ueg- «հյուսել, գործել» ուղղել *ueg- ըստ հայերենի տվյալների
արմատից. հմմտ. հ. հնդ. vāgurā «որոգայթ, ցանց», հ. իռլ. figim «հյուսում եմ», հ. անգլ. wacig «օղակ, թակարդ, որոգայթ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
առհգած, զգածումն, զգածնուլ, մթազգած, բաւարազգած, սգազգած, սեւազգած
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդ. vāgurā «որոգայթ, ցանց»
հ. իռլ. figim «հյուսում եմ»
հ. անգլ. wacig «օղակ, թակարդ, որոգայթ»
Մատենագիտություն
Աղայան, ԲՄՀ 49-50 (ճշտումով)
Էջ 145, սյունակ 1 Էջ 145
ԳԱՀ I (-ու, ոււ` նաեւ -ի, -ից, -ոյ) «գահ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրան. (՞)
Աղբյուր՝ ավ. gaδu
Աղբյուր՝ հ. պ. gānu
Աղբյուր՝ պ. gāh
իրանական աղբյուրից. հմմտ. ավ. gaδu, հ. պ. gānu, պրթ., մ. պ. (ննբ), պ. gāh
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գահագլուխ, գահակ, գահերէց, գահակալ, գահոյք, նախագահ, յառաջագահ-ք, բարձրագահ, մեծագահ
Նոր՝
գահազուրկ, գահաժառանգ, գահընկեց
Մատենագիտություն
H. AG 125; Աճ. ՀԱԲ 502; Ջահ. ՀԼՊ 520
Էջ 145, սյունակ 1 Էջ 145
ԳԱՀ IV (թրք. «կռնակի վրայի ուռուցք, ուս, թիկնամեջ») «թոքացավ»
Ծագումն անհայտ է (՞)
Էջ 145, սյունակ 1 Էջ 145
ԳԱՀ-ԵԼ (գեհ-ել, քահ-ել) «խփել, զարկել, հրել, բոթել, խթել, սաստել»
Ծագումն անհայտ է (՞)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գահող
Էջ 146, սյունակ 1 Էջ 146
ԳԱՂ «շատ» (ԲՀ)
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *uel- «սեղմել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ul-)
Եթե ճիշտ է ավանդված, ապա թերեւս հնդեւրոպական ծագում ունի:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. alia «ժողով»
հուն. alis «բազմությամբ, բավականաչափ»
հ. սլավ. velьmi «շատ, հույժ»
Էջ 146, սյունակ 1 Էջ 146
ԳԱՂԱԶ-ԵԼ «կշտամբել. խոսքով կծել (?)»
Ծագումն անհայտ է (՞)
Անստույգ բառ: Ծագումն անհայտ է:
Էջ 146, սյունակ 1 Էջ 146
ԳԱՂԱ(Յ) «կենդանի» կամ «խոսուն» (ԲՀ)
Ծագումն անհայտ է (թերեւս)
Անստույգ բառ: Ծագումն անհայտ է (թերեւս հրեական ծագման հատուկ անվան մեկնությունից առնված):
Էջ 146, սյունակ 1 Էջ 146
ԳԱՂԱՏՈՍ (-ի, -աց) «քարտաշ, որմնադիր»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ վրաց. galatozi (kalatozi) «նույնիմաստ»
նույնիմաստ բառի հետ միասին ծագում է փոքրասիական գալերի (գալատների՝ կելտերի) անունից, որ պահպանվել է հուն. Alaiia երկրի եւ γαλατης «գալ, կելտ» անվանումների մեջ:
Էջ 146, սյունակ 1 Էջ 146
ԳԱՂԱՓԱՐ ««կաղապար, նախատիպ, օրինակ, պատկեր» (նոր՝ «հասկացություն»)»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրան. *kal(a)pad
Աղբյուր՝ հուն. καλαποδιον
իրան. *kal(a)pad, հուն. καλαποδιον (կ > գ անցմամբ, որ տեղի չի ունեցել նույն ծագումն ունեցող կաղապար բառի մեջ):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գաղափարել, գաղափարութիւն, նախագաղափար, նախագաղափարել, նախագաղափարութիւն, գաղափարաբանութիւն
Նոր՝
գաղափարական, գաղափարակից, գաղափարանշան
Մատենագիտություն
H. AG 163, 354; Աճ. ՀԱԲ 504
Տե՛ս նաեւ