Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 149, սյունակ 1
ԳԱՆԳ
I
(գանկ), -ի, -ից (-ունք)
«գանգ, գլխի ոսկրամաս»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *uenk-
«ծռել, թեքել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *unk-)
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գանգարան,
գանգարանութիւն,
գանգամաշկ,
գանգային,
գանգոսկր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
vañcati
«ծուռ է գնում, շեղվում է»
հ. հնդկ.
vaṅkri
«կող, կողոսկր»
հ. անգլ.
wōh
«ծուռ, շրջված»
հ. իռլ.
va
«անկյուն»
<*uonkō-
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Տե՛ս նաեւ
Էջ 150, սյունակ 1
ԳԱՆՁ
I
(-ու, -ի, -ից)
«դրամի հավաքածու, հարստություն, կարողություն, ինչք, ունեցվածք»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական ganza-
փոխատու լեզու՝ մ. պ. ganj
իրանական աղբյուրից (մեդերենի՞ց)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գանձել,
գանձագին,
գանձարան,
գանձապահ,
գանձակողոպուտ,
գանձահատ,
գանձալից,
գանձապետ,
բազմագանձ,
մեծագանձ
Մատենագիտություն
H. AG 126;
Աճ. ՀԱԲ 517;
Ջահ. ՀԼՊ 520
Էջ 152, սյունակ 1
ԳԱՐՈՒՆ
(-նան, -այնոյ)
«գարուն, գարնան եղանակ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *uesr-
«գարուն»
(*uesr- > գեհար > գահար > գար) համաբանությամբ ստացած -ուն վերջածանցը
համաբանությամբ ստացած -ուն վերջածանցը (հմմտ. աշուն):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գարունաբեր,
գարնային,
գարնանալ,
գարնանաբեր,
գարնանամուտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
իրան.
vasar
ն. պ.
bahār
հուն.
εαρ
լատ.
vēr
հ. իռլ.
var
«գարուն»
լիտվ.
vasarà, vasara
«ամառ»
Մատենագիտություն
H. AG 432;
Աճ. ՀԱԲ 524
Էջ 156, սյունակ 1
ԳԵՏԻՆ
(-ոյ, աւք)
«գետին, հողի մակերես»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *uedeno-
«հող, գետին»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ued-)
արմատից
(չկա Pok. IEW-ում):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գետնաբերդ,
գետնագնաց,
գետնակոշ,
գետնահարց,
գետնաձայն,
գետնաշարժ,
գետնառիւծ,
գետնաչափ,
գետնատարած,
գետնատուն,
գետնափոր,
գետնել,
զգետնել,
դաշտագետին,
մարգագետին,
փշագետին,
գետնայարկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ούδας
«գետին, հողի մակերես»
հուն.
έδαφος
«հիմք, հող, գետին»
խեթ.
utne
«երկիր»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 155, 198
Էջ 158, սյունակ 1
ԳԵՐԾ
«ածիլված»
(ԲՀ՝ «գաւ»)
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *uer-
«պատռել, ճղել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *uerd-s-)
s-ընդլայնում
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գերծանել,
գերծել,
գերծումն,
գլխագերծ,
գլխագերծութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ռուս.
веред
«վերք»
պրուս.
redo
«ակոս»
շվեդ. բրբ.
rota
«փորփրել»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 1163;
Ջահ. ՀԼՊ 156
Էջ 158, սյունակ 1
ԳԶԱԹ
-ու
«բուրդ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ասոր. gezzeθā
փոխատու լեզու՝ եբր. gizzat
փոխատու լեզու՝ ակկադ. gizzatu
Փոխառություն սեմական աղբյուրից։
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 480
Էջ 159, սյունակ 1
ԳԷՇ
-ոյ, -ի, -ից, -ու
««դիակ, պատառ, մարմնի պատառ», (ուշ՝ «վատ, գէջ»)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
հ.-ե. արմատ՝ *ueis-
«հոսել, խոնավութիւն»
փոխատու լեզու՝ զնդ. vaeša
«փտել, նեխել»
Թերեւս փոխառութիւն իրանական աղբիւրից. հմմտ. զնդ. vaeša «փտել, նեխել»: (ըստ Ղափանցյանի): Աւելի քիչ հաւանական է բնիկ հնդեւրոպական ծագման վարկածը՝ *ueis- «հոսել, խոնավութիւն» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գիշակեր,
գիշախանձ,
գիշատել,
գիշահոտ,
գիշահոտութիւն,
գիշագէջ,
գազանագէջ,
հոգեգէջ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
զնդ.
vaeša
«փտել, նեխել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 550;
Pok. IEW 1134
Էջ 160, սյունակ 1
ԳԷՐ
(գուէր)
«պարարտ, ճարպոտ, յուղահամ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *g(u)hei-
«սնել, պարարտացնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *g(u)hai-ro-)
«սնել, պարարտացնել» արմատից (չկա Pok. IEW-ում)։ (հայ-սլաւոնական զուգաբանութիւն): Ջահ. ՀԼՊ 127 (կասկածելի է *ghei- > գէ անցումը՝ փոխանակ ջէ-ի. սլավ. ձեւերը հակուած են կապելու *guei- «ապրել, կեանք» արմատի ձեւերի հետ)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գիրանալ,
գերանալ,
գիրութիւն,
գիրապարար,
գիրացութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
չեխ.
žir
լեհ.
żer (zyr)
«սնունդ, կերակուր»
ռուս.
жир
«ճարպ»
ռուս.
жирный
«ճարպոտ»
ըստ Լիդենի եւ Ղափանցյունի
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 553;
Ֆասմեր ԷՍՐՅԱ 56;
Ջահ. ՀԼՊ 127
Էջ 164, սյունակ 1
ԳԶՏՈՐ
(գզթոր, գխթոր, գխտոր)
«բույսի վրայի ներկատու այտուցք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *uēl-
«պտտել, ոլորել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *uēl-d- -ուր)
ածանցով
-ուր ածանցով՝ *uēl- արմատից, որտեղից նաեւ՝ գելում, գիլ, գալար, գեղձ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գզտորահամ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
գելում
հայ.
գիլ
հայ.
գալար
հայ.
գեղձ
«բաղեղ»
Էջ 167, սյունակ 1
ԳՈՄ
(-ոյ, -ի, -աց)
«գոմ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ghom-
«գոմ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ghomo-)
Կասկածելի է դարձնում *-om > -ոմ անցումը փոխանակ -ում-ի, թեեւ Աճառյանը տալիս է նաեւ *dhōnā > դոն «մի տեսակ հաց, պաքսիմատ» անցումը, որ նույնպես կասկածելի է։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գոմամուտ,
գոմահանդ,
գոմահոր,
գոմաղբ,
անասնագոմ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
դան.
gamme
«փարախ»
շվեդ. բրբ.
gamme
«մսուր»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 574;
Pok. IEW 452
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։