Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 67 բառահոդված (էջ 6/7)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 682, սյունակ 1 Էջ 682
ՍԽԱԼ (սղալ, զաղալ) «սխալ, պակաս»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *skhel- «սայթաքել, սխալուել» (անմիջական նախաձեւ՝ *skhal-) a-ձայնդարձ
հայ-հնդկական զուգաբանութիւն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սխալիլ, սխալել, սխալակ, անսխալ, արագասխալ, հանապազասխալ, դիւրասխալ, երդմնասխալ, բազմասխալ, սխալագրութիւն, սխալմունք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
skhalatē
«սայթաքում է, երերում է, սխալւում է»
Մատենագիտություն
H. AG 490; Աճ. ՀԱԲ 224
Էջ 701, սյունակ 1 Էջ 701
ՎԱԽՃԱՆ -ի, -աց, ուշ` նաեւ -ից (վաղճան, վաղջան) «վախճան, վերջ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
վախճանիլ, անվախճան, դիւրավախճան, երագավախճան, նախավախճան
Էջ 706, սյունակ 1 Էջ 706
ՎԱՐԱՐԿԵԼ «պատել, շրջապատել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
*-արկ-ել*-ով հին կազմություն:
Էջ 714, սյունակ 1 Էջ 714
ՎՍՏԱՀ «վստահ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան. *vistāhva-
փոխատու լեզու՝ մ. պ. wst’h’w
իրանական աղբյուրից՝ *vistāhva-. հմմտ. մ. պ. wst’h’w
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
վստահութիւն, վստահանալ, վստահապես, բարեվստահութիւն, անվստահ, ինքնավստահ, վստահելի, վստահօրեն, անձնավստահ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 549; Ջահ. ՀԼՊ 577
Էջ 714, սյունակ 1 Էջ 714
ՎՏԱՆԳ (-ի, ուշ՝ -ից, -աց) «վտանգ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան.
փոխատու լեզու՝ մ. պ. vitang
իրանական աղբյուրից. հմմտ. մ. պ. vitang
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
վտանգիլ, վտանգագործ, վտանգակից, վտանգութիւն, անվտանգ, բազմավտանգ
Մատենագիտություն
H. AG 249; Աճ. ՀԱԲ 350; Olsen, NBA 911
Էջ 714, սյունակ 1 Էջ 714
ՎՏԱՌ I «մարմնի անցք»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան. *vi-tarr-
փոխատու լեզու՝ իրան. vitara-ն
իրանական աղբյուրից՝ *vi-tarr-, vitara-ն. հմմտ. վտար-ել (իրան. vi-tar-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
վտառանք
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 351
Էջ 726, սյունակ 1 Էջ 726
ՏԵՂ I «առատ անձրեւ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *del- «կաթել»
Աճառյանը (ՀԱԲ 4, 392) բխեցնում է ասորերենից՝ talā «թացություն, խոնավություն»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տեղալ, տեղատարափ, տեղացումն, երկնատեղաց, կրակատեղաց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. հոլ.
delt
«գոռ»
հ. վ. գ.
talg
«ճրագու»
Մատենագիտություն
Pok IEW 156; Աճ. ՀԱԲ 392
Էջ 749, սյունակ 1 Էջ 749
ՈՒՂՓ «լույս, արփի»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)p(h)el-n- «փայլել, շողալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *pol-ph-) թերի կրկնավոր
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ուղփաճեմ, ուղփիաճեմ, ըղփաճեմ, ուղփեան, ուղփագունի, ուղփամած, ուղփաճահ, մետուղփեան
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
sphalingu-
«կայծ»
հայ.
փայլ-ել
հայ.
փաղփաղիլ
հայ.
փող-փողիլ
Էջ 793, սյունակ 1 Էջ 793
-ԱԼ -(ո)լ, -ուլ (-ել, -իլ) «մնալ, ուտել, ուտիլ (-ել), գոլ, հեղուլ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *-lo- ածանց
Բայի անորոշ ձեւը կազմող այս ածանցը կազմված է -ա-, -ե-, -ի-, -ու- հիմքային ձայնավորներից եւ -լ- տարրից, որ ծագում է հ.-ե. *-lo- ածանցից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մնալ, ուտել, ուտիլ, գոլ, հեղուլ
Էջ 793, սյունակ 1 Էջ 793
-ԱԼԻ (-ելի, -իլի) «զարմանալի, իմանալի, ուտելի, ընդունելի, հեղի»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *-liyo- (անմիջական նախաձեւ՝ *-l(o))- + *-iyo-) բաղադրյալ ածանց
Դերբայական այս ածանցը կազմված է հիմքային ձայնավորներից (ընդ որում -ի-ն փոխարինվում է -ե-ով, իսկ -ու-ն սղվում է) եւ -լի տարրից։ Թոխարական զուգահեռը ցույց է տալիս, որ -լի, սեռ. -լւոյ ածանցը գալիս է հնդեւրոպական...
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զարմանալի, իմանալի, ուտելի, ընդունելի, հեղի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
թոխ.
-lye, -(l)le
«գերունդիումի կազմիչ՝ պարտավորվածության իմաստով»
Մատենագիտություն
Тохарские языки 1959, 97