Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 74, սյունակ 1
ԱՌԻՃ
(առինճ, առինջ, հառիճ)
«գյուղ, բնակավայր»
(տեղանուններում)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ տեղական Bittiiariga
Հավանաբար ենթաշերտային բառ՝ առնված տեղական լեզվից։
Էջ 74, սյունակ 1
ԱՌԻՒԾ
(-ու, -ունք, ուղ՝ -ոյ)
(առեւծ, առեաւծ, մ. հայ. առոյծ)
«առյուծ, մի համաստեղություն, երաժշտական մի եղանակ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *reug-
«մռնչալ»
Թերեւս հայկական կազմություն բնիկ հնդեւրոպական արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
առիւծաբար,
առիւծագոյն,
առիւծակորիւն,
առիւծանալ,
առիւծենի,
մրջնառիւծ,
գետնառիւծ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 259
Էջ 75, սյունակ 1
ԱՌՆԵԼ
(ար-, կատ. արար)
«անել, գործել, կատարել, ստեղծել, շինել, վերծանել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ar-
«հարմարեցնել»
արմատից. հմմտ. հուն. άραρίσκω (=հայ արարի) «դնել, ամրացնել, կցել, հարմարեցնել», թոխ. Ա ihharwār «պատրաստ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
առնելի,
ապառնի,
արար,
արարած,
արարուած,
խորտակարար,
խորանարար,
խոյրարար,
բարերար,
չարարար,
չարարարել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
άραρίσκω
«դնել, ամրացնել, կցել, հարմարեցնել»
=հայ արարի
թոխ. Ա
ihharwār
«պատրաստ»
Մատենագիտություն
H. AG 420;
Աճ. ՀԱԲ 262
Էջ 76, սյունակ 1
ԱՌՏԱԼ
«տատանիլ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Բուն բացատրութիւնն է «պատմել», որ աղաւաղմամբ դարձել է «տատանիլ»։ հմմտ. Ամալեան, ԲՀ 32, 350, որտեղ նաեւ՝ առատոտել «պատմել կամ առտալ» եւ առտուիլ «մատնիլ»
Մատենագիտություն
ԲՀ None
Էջ 78, սյունակ 1
ԱՍՊԱՆԴԱԿ
(ասպանտակ, ասպատան, ասպատանզկ)
«ասպանդակ, թամբից կախուած ոտնատեղ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան. span
փոխատու լեզու՝ իրան. awžanda
«ասպանդակ»
Փոխառութիւն իրանական աղբիւրից:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
բոհեմ.
span
< իրան.
վրաց.
awžanda
«ասպանդակ»
< իրան.
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 272
Էջ 79, սյունակ 1
ԱՍՊՆՋԱԿԱՆ
(-ի, -ից)
(ասպանջական)
«հիւրընկալ, վանատուր»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. aspinj
փոխատու լեզու՝ մ. պ. aspinjākān
փոխատու լեզու՝ մ. պ. aspanj
փոխատու լեզու՝ պ. sipanj
Փոխառութիւն իրանական աղբիւրից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ասպնջականութիւն,
ասպնջականել,
նախաասպնջական,
ասպանջականութիւն,
ասպանջատեղ
Մատենագիտություն
H. AG 109;
Աճ. ՀԱԲ 275;
Ջահ. ՀԼՊ 516
Էջ 79, սյունակ 1
ԱՍՏ
I
«այստեղ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *k'o-
(անմիջական նախաձեւ՝ *u-)
Կազմուած է բնիկ հնդեւրոպական ծագման -ս- արմատից (<*k'o-) ա- նախամասնիկով եւ -տ- վերջամասնիկով, որոնք առկա են նաեւ անդ բառի մէջ (դ-ն ձայնեղացել է ռնգայինից յետոյ)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աստանաւր,
աստէն,
աստի,
աստուստ,
աստի-ք,
աստանդել,
աստանդութիւն,
աստանդական
Տե՛ս նաեւ
Էջ 80, սյունակ 1
ԱՍՏՂ
-եղ, -դանի
«աստղ, ծովային մի կենդանի»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ster/l-
«աստղ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *əstēr-lā-, *əstel-nā)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աստղաբաշխ,
աստեղատուն,
աստ(ե)ղագէտ,
աստեղագիտութիւն,
աստեղանշմար,
համաստեղութիւն,
աստղանշան,
աստղիկ,
աստղկեան,
անաստղ,
բազմաստղ,
աստղալից,
աստղածաղիկ,
աստղանիշ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ἀστήρ
լատ.
stellā
գոթ.
staērnō
«աստղ»
Մատենագիտություն
H. AG 421;
Աճ. ՀԱԲ 278
Էջ 81, սյունակ 1
ԱՍՐ
(-աւ, -սու, -սունց, -սրոց, -սերբ)
«բուրդ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pek'u-
«բուրդ, ոչխար, անասուն»
(անմիջական նախաձեւ՝ *pok'u-)
«բուրդ, ոչխար, անասուն» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ասուեայ,
ասուի,
ասուեղ,
ասրեայ,
ասրաբեր,
ասրեղէն,
ասրավաճառ,
ասուեակ,
ասուեղէն,
ասրատակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
pásu
«անասուն»
գոթ.
faihu
«ունեցվածք, կարողություն»
Մատենագիտություն
H. AG 421;
Աճ. ՀԱԲ 282-283
Էջ 82, սյունակ 1
ԱՏԵԱՆ
(-ի, -ից)
«ժողով, նիստ, ժողովասրահ, դատարան, դատաստան, հարցաքննություն, տաճարի բեմի առաջամաս, ժամանակ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *sed-
«նստել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *sodin- կամ *sod- (+ եան))
Կա իրան. ծագման վարկած, բայց չկա համապատասխան վստահելի վկայութիւն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ատենակալ,
ատենաքարշ,
ատենադպիր,
հանդիսատեան,
ատենընտիր,
ատենաբանել,
ատենախոսել,
ատենախոսութիւն,
ատենապետ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. խոլ.
suide (sodiam)
«նստելու տեղ, նստում»
լատ.
solium
«գահ, բազկաթոռ»
Մատենագիտություն
H. IF. Anz. 47;
Աճ. ՀԱԲ 287;
Ջահ. ՀԼՊ 146
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։