Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 107 բառահոդված (էջ 6/11)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 448, սյունակ 1 Էջ 448
ՀԱՍ I (-ի, -ից) «հասնելը, հասունություն, հասակ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *enek- «հասնել»
բայց կան հնչիւնական կողմի մեկնաբանութեան դժուարութիւններ. թերեւս պէտք է ենթադրել կոկորդային նախաձեւ եւ հայերենի *-ne- ներածանցով ձեւ, այլապէս կապը հասանեմ-ի եւ հ. հնդկ. asnoti «հասնում է» բառի հետ անհաւանական է (Mayrhofer-ը, KEWA 1, 66, ժխտում է այդ կապը):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հասանել, հասակ, հասակակից, հասակաչափ, հասուն, հասու, հասույթ, հասկանալ, բարեհասակ, անհասակ, երագահաս, տհաս, ձեռնհաս, վերահաս, կարճահասակ, վաղահաս, վաղահասակ, հասութաբեր, հասունություն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
asnoti
«հասնում է»
Մատենագիտություն
KEWA 66
Տե՛ս նաեւ
Էջ 449, սյունակ 1 Էջ 449
ՀԱՍԿ (-ի) «հասկ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Թերեւս կապ ունի հաս- («հասնել, հասուն») արմատի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հասկաթուռ, հասկահանեալ, հասկաքաղ, քաջահասկ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 466, սյունակ 1 Էջ 466
ՀՈՎ (-ոյ, այլեւ` -ուց) «հով, հովանի, քամի»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pu- «փչել, ուռչել» (անմիջական նախաձեւ՝ *pou- *p(h)u-)
արմատից. հմմտ. հայ. հեւալ, հոգ, հոգի, փուք, փչել
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հովանալ, հովանի, հովանաւոր, հովանոց, հովասուն, հովահար, քաջահով, զով, զովանալ, զովացութիւն, զովամարմին, հովեկ, հովհար, հովանոցաձեւ, զովաշունչ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
հեւալ
հայ.
հոգ
հայ.
հոգի
հայ.
փուք
հայ.
փչել
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 115-116
Էջ 468, սյունակ 1 Էջ 468
ՀՈՒՆՁ (-ոյ) «քաղ, բերքահավաք, բերք, ամառ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *enek- «հասնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *onkos-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հնձել, հնձել, ընձել, հնձումն, արտհունձ, բազմահունձ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
հասուն
Էջ 475, սյունակ 1 Էջ 475
ՁԵՌՆ (-ին, -անէ (ձեռք, -աց)) «ձեռք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *g'hes- «ձեռք» (անմիջական նախաձեւ՝ *g'hes(o)r-)
նախաձեւից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ձեռն, ձեռնհաս, ձեռնարկել, սակաւաձեռն, դատարկաձեռն, երկայնաձեռն, ձեռնասուն, ձեռնադրութիւն, ձեռնամուխ, ձեռագիր, ձեռագործ, ձեռակապ, ընձեռել, անձեռոցիկ, անձեռայք, ընձեռայք, միձեռան, ձերբակալել, ձերբացի, ձերբազատիլ, ձեռնահմայ, ձեռնափայտ, ձեռնոց, անձեռնմխելի, ձեռագրատուն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
χείρ
«ձեռք»
Մատենագիտություն
H. AG 470; Աճ. ՀԱԲ 149
Էջ 476, սյունակ 1 Էջ 476
ՁՄԵՌՆ (հգն. ձմերունք, սեռ. ձմերայնոյ), ուշ` -րան «ձմեռ, փոթորիկ, ալեկոծություն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *g'heim- «ձմեռ» (անմիջական նախաձեւ՝ *g'heimerinos-)
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ձմեռնասուն, ձմեռային, ձմերական, ձմեռային, ձմերանոց, ձմերատուն, ձմերել, ձմերուկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
cheimerinos
լատ.
hibernus
«ձմեռային»
Մատենագիտություն
H. AG 470; Աճ. ՀԱԲ 156
Տե՛ս նաեւ
Էջ 479, սյունակ 1 Էջ 479
ՂԱՄԱԼԱԽ «ագարիկոն (աղարիկոն), մի տեսակ սունկ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ թյուրքական
Փոխառություն թյուրքական աղբյուրից.
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
աղրբ.
kobalak
«սունկ»
Էջ 480, սյունակ 1 Էջ 480
ՂԱՐԻԿՈՆ (խարիկոն, ագարիկոն) «սունկ, սնկի տեսակ, փայտասունկ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. (a)ġārīqūn
փոխատու լեզու՝ հուն. ἀγαρικόν
Մատենագիտություն
H. AG 279; Աճ. ՀԱԲ 166
Էջ 495, սյունակ 1 Էջ 495
ՃՈԿՈՂԵՆ «կճղակ (որոճացող անասունների)» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 500, սյունակ 1 Էջ 500
ՄԱԼ «տավար, անասուն, ընտանի կենդանիներ, ունեցվածք, հարստություն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. māl
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 224