Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 377 բառահոդված (էջ 6/38)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 135, սյունակ 1 Էջ 135
ԲՈՅԼ I (-ի, -ից) (բոյլք «բազմաստեղք», բրբ. «բուփ») «խումբ, հոտ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bheu- «ուռչել» (անմիջական նախաձեւ՝ *bheu-li-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բազմաբոյլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
գոթ.
bauljan
«ուռչել»
հ. անգլ.
byle
մ. վ. գ.
beule
«ուռուցք»
սերբ.
buljiti
«աչքերը չռել»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 99
Էջ 137, սյունակ 1 Էջ 137
ԲՈՐԲ «այրում, բորբոքում, եռում, եռանդ. հորդ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bher- «հուզվել, բորբոքվել, եռալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *bho-bhro-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բորբոք, բորբոքել, բորբոքախառն, խաւարաբորբ, յորդաբորբ, լուսաբորբ, հրաբորբոք, կայծակնաբորբոք, ջահաբորբոք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
bhrati
«շարժվում է, ցնցվում է թայտում է»
լատ.
ferveo
«եռալ, եփել»
հայ.
բուռն
«սաստիկ» թերեւս նաեւ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 476; Ջահ. ՀԼՊ 116
Էջ 138, սյունակ 1 Էջ 138
ԲՈՒԽ (ուշ՝ բուղխ) «բխում, ծիլ, ընձյուղ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *b(h)(e)u- «փչել, ուռչել» (անմիջական նախաձեւ՝ *bhu-kh-)
այս արմատից տարբեր է համարվում *bheu- «աճել» արմատը, որից ծագում են հայ. բոյս եւ բոյն բառերը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բ(ղ)խել, բղխիչ, բղխումն, ջրաբուխ, մշտաբուխ, հանապազաբուխ, հրաբուխ, ծաղկաբուխ, կրկնաբուխ, յանկարծաբուխ, յորդաբուխ, լուսաբուխ, գեղաբուխ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. վ. գ.
buhil
«բլուր»
հ. իռլ.
bōla
«ելունդ, կուտք» <*buhlōn
Տե՛ս նաեւ
Էջ 139, սյունակ 1 Էջ 139
ԲՈՒԿ «պարանոց, կոկորդ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bheug- «ծռել» (անմիջական նախաձեւ՝ *bhug-)
իմաստային անցման համար՝ հմմտ. լատ. collum, գոթ. hals «պարանոց» հ.-ե. *kuel- «շուռ տալ, պտտել» արմատից, այլեւ՝ ռուս. шея «պարանոց», սերբախորվ. owujati «շուռ տալ» բայի կողքին
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
bhúja
«թեւ, կնճիթ»
գոթ.
biugan
«ծռել, թեքել»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՊԲՀ 37
Էջ 139, սյունակ 1 Էջ 139
ԲՈՒՄԲ «սրունք, մսոտ մաս» (բրբ.)
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bhumbh- «ուռչել» (անմիջական նախաձեւ՝ *bhumbh-/*bhambh-)
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
bumbulas
«գլխիկ»
լիտվ.
bumburas
«բողբոջ, հաստացում, գունդ»
լատվ.
bamba, bumba
«գնդակ, գունդ»
լատվ.
bumbulis
«պալար, հանգույց, ելունդ»
Մատենագիտություն
Ջահ. ԼՀԳ 24-25
Էջ 139, սյունակ 1 Էջ 139
ԲՈՒՇՏ (-ոյ) «միջափամփուշտ, պալար, ուռուցք, բշտիկ, պղպջակ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *beu- «ուռչել» (անմիջական նախաձեւ՝ *b(h)(e)u-) ոչ լիովին պարզ -շտ տարրով
ոչ լիովին պարզ -շտ տարրով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բաղարբուշտ, փաղարբուշտ, փալարբուշտ, բշտիլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
բոյն, բոյլ
*bh-ով
հուն.
φοα
«բշտիկ, ցան» *bh-ով
հայ.
պոյտն
*b-ով
հուն.
βύβα, βονβῶν
«աճուկ, աճուկային ուռուցք» *b-ով
լիտվ.
bubsėti
մ. ն. գ.
bulbeln
«պղպջալ, պղպջակներ արձակել»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 139, սյունակ 1 Էջ 139
ԲՈՒՌ (-ոյ) (փոր. -ի, -ից) «գաջ, սիլիկոն (ներկ), ջնարակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ակկադ. pūlu(m)
Փոխառություն սեմական աղբյուրից (միջնորդված)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բռել, բռեայ, բռքար, բռածեփ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
πῶρος
«տուֆ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 485; Ջահ. ՀԼՊ 456
Էջ 139, սյունակ 1 Էջ 139
ԲՈՒՌԿԱՆՎԱ «հրաբուխ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն.
փոխատու լեզու՝ լատ. vulcania
Փոխառություն հունարենի միջոցով լատիներենից:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 486
Էջ 140, սյունակ 1 Էջ 140
ԲՈՒՌՆ I (-ռին, -ռունք, -ռանց) «ձեռքի բուռ, բռունցք, իշխանություն, բռնություն, իշխան, բռնավոր, բռնությամբ, բռնի»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bher- «բերել, տանել» (անմիջական նախաձեւ՝ *bhōr- կամ *bhōr-no-)
արմատից, որտեղից՝ բերել, բեռն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բռնել, բռնարար, բռնագոյն, բռնադատել, բռնազբօսել, բռնակալ, բռնանալ, բռնաշունչ, բռնատոր, բռնի, բռնցի, ըմբռնել, լիաբուռն, հաստաբուռն, բռնաբարութիւն, անբռնաբարելի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդ.
bharitra-m
«ձեռք»
հուն.
φωρ
«գող»
լատ.
fur
«գող»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 133
Էջ 140, սյունակ 1 Էջ 140
ԲՈՒՌՆ II «բուռն, ուժգին, սաստիկ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
կապ չունի բուռն «ձեռքի բուռ» բառի հետ եւ առանձնացված է մեր կողմից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
bhurni-
«բուռն, սաստիկ, ուժգին»
հուն.
φυρμός
«իրարանցում»
ալբ.
burme
«լիահասուն»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 160