Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 601, սյունակ 1
ՈՂՈՐԿ
ուշ՝ -ի, -ից
(ուղորկ, ըղորկ, ղորկ)
«ողորկ, քաղցրախոս»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *lerg-
«հարթ, ուղիղ, լերկ, ճաղատ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *lorg-)
«հարթ, ուղիղ, լերկ, ճաղատ» արմատից, որից նաեւ լերկ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ողորկել,
ողորկակեղեւ,
ողորկապատեան,
ողորկաբար,
անողորկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. հոլ.
lerg
«զառիվայր, ճանապարհ, հարթութիւն»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 555-556
Տե՛ս նաեւ
Էջ 634, սյունակ 1
ՊԵՂԵԼ
«պեղել, փորել, փորագրել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bel-
«պեղել, փորել»
Պարզ չէ հարաբերութիւնը ուրարտ. pili(e) «ջրանցք» բառի հետ:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
bila
«խոռոչ»
մ. խոլ.
belach
«ծերպ, ճեղք, ուղի»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 72
Էջ 667, սյունակ 1
ՄԱՆԴՈՒՂՔ
(-ոց)
((սանդուխ-ք, սանդուխդ, սանդուխս, սանդուղի, սանդուխտ), ուշ` -ոց)
«սանդուղք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *skand-
Հնդեւրոպական ծագման վարկածը` *skand-ից (Տերվիշյան), կասկածելի է եւ՛ ըստ հայերենի հնչյունական օրինաչափությունների (*sk-ի դիմաց ս-), եւ՛ ըստ բերված զուգահեռների համեմատության. չի բերված Pok. IEW-ում, բայց ավելի հավաստի վարկածներ չկան:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սանդղաձեւ,
սանդղամատն,
սանդղատեսակ,
սանդղականույց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
skándati
«ցատկում է, ժայթքում է»
հ. խոլ.
scenlim
«ցատկում եմ»
Էջ 706, սյունակ 1
ՎԱՐԱԿ
«կապ, հանգույց, ծառի ճյուղի կցատեղ, վարակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
Փոխառություն իրանական աղբյուրից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
վարակել,
վարկել,
վարակոտ,
վարակիչ
Էջ 732, սյունակ 1
ՏՈՂ
I
(ուղ՝ -ի)
«տող, ուղիղ շարք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *del-
«նշան բռնել, հաշուել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *dol-)
Աճառեանը (ՀԱԲ 4, 418), նկատի ունենալով քարթուելական զուգահեռները (հմմտ. վրաց. toli «հաւասար, նման, հասակակից»), բխեցնում է ուրարտերէնից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տողել,
տողան,
տողանի,
տողաբուն,
շղթայատող,
մարգարտատող,
տողաշար,
երկտող,
քառատող
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իսլ.
tel
«թիւ, խօսք»
հայ.
տաղ
Մատենագիտություն
Pok. IEW 193;
Աճ. ՀԱԲ 418
Էջ 748, սյունակ 1
ՈՒՂԵՂ
(-ոյ, ուղ՝ -ի, -ից)
(ուղիղ, ուղխղ)
«ուղեղ, ծուծ, ոսկրածուծ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *seu-
«հյութ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *seu-lo-)
բնիկ հնդեւրոպական՝ *seu-lo-` *seu- «հյութ» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ուղղածուծ,
ուղղալից,
ուղղաբոյն,
պարզուղեղ,
ուղեղատապ,
ողնուղեղ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ὕλη
«նստվածք»
լիտվ.
sulà
«ծառի հյութ, խեժ»
Էջ 748, սյունակ 1
ՈՒՂԵՐՁ
(ողերձ, ըղերձ, ըղորձ, օղերձ)
«նվեր, բեռ հակ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
հազիվ թե կապ ունենա ուղի բառի հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ուղերձել,
ուղերձան,
ուղերձումն,
ըղերձել,
ողերձել
Տե՛ս նաեւ
Էջ 748, սյունակ 1
ՈՒՂԵՇ
(ուղ՝ -ի, -աց)
(ուղէշ, աղէշ, աղօշ)
«ճյուղ, ծիլ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ուղեշարձակ,
ուղիշաբերձ,
գեղուղէշ,
երկնուղէշ,
յոգնուղէշ
Էջ 748, սյունակ 1
ՈՒՂԻ
«ուղի»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *au-lo-
(անմիջական նախաձեւ՝ *u̯liio-)
հիմքից
բնիկ հնդեւրոպական՝ *u̯liio-` *au-lo- հիմքից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ուղետոր,
ուղեկից,
ուղեկցել,
ուղեգնաց,
ուղանցական,
գողուղի,
արտուղի,
նրբուղի,
յուղարկել,
ուղարկել,
յեղարկել,
յուղարկաւոր,
յուղարկ,
յուղարկութիւն,
ուղերկութիւն,
յղել,
ուղեգիծ,
ուղեցոյց,
երկաթուղի,
ծառուղի,
կոյուղի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
αὐλός
«սրինգ, խողովակ»
ռուս.
улица
«փողոց»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 595
Էջ 748, սյունակ 1
ՈՒՂԻՂ
(ուղեղ, ուղետ, ուղխիտ)
«ուղիղ»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
թերեւս կապ ունի ուղեղ կամ ուղի բառերից մեկի հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ուղղել,
ուղղաբերձ,
ուղղակի,
ուղղագիր,
ուղղագործ,
ուղղական,
ուղղահաւատ,
ուղղածել,
ուղղապետել,
ուղղոտնիլ,
թերուղիղ,
ուղղալար,
ուղղահայեաց,
անուղղակի
Տե՛ս նաեւ
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։