Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«որ» որոնման արդյունք՝ 4475 բառահոդված · Էջ 6 / 448
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 28, սյունակ 1 Էջ 28
ԱԽՐԻԶԱՆ «գեղեցիկ եւ անուշահոտ մի ծաղիկ» (բուսաբան.)
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ իրան. (՞) (բուն աղբյուրը չի հավաստված, թերեւս)
բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված: Ծագումով թերեւս նույնն է ախրիճանակ բառի հետ, որ սրա ավելի հին ձեւը պետք է լինի:
Էջ 28, սյունակ 1 Էջ 28
ԱԽՐԻՃԱՆԱԿ «կմոնխ» (բուսաբան.)
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ իրան. (՞) (բուն աղբյուրը չի հավաստված, թերեւս)
բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված: Ծագումով թերեւս նույնն է ախրիզան-ի հետ, որ ավելի նոր ձեւը պետք է լինի:
Էջ 28, սյունակ 1 Էջ 28
ԱԽՑԻՓԵԽՏ (ախցիփեղց, աղցիփեղց) «թուլամորթ, անկարգ վարքով»
Ծագումն անհայտ է
Ըստ Աճառյանի (ՀԱԲ 1, 101), նույնն է գոջեղ բառի հետ:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 101
Էջ 28, սյունակ 1 Էջ 28
ԱԾԵԼ «բերել, տանել, շարժել, վերածել, պատել, լցնել, խփել, կատարել, անել, ավելացնել, բռնել, կտրել, սափրել, նվագել»
Ստուգաբանություն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ածելել, ածողել, ածանցիլ, առածանել, արտածել, վերածել, խորհրդածել, ներածութիւն
Էջ 29, սյունակ 1 Էջ 29
ԱԾՈՒԽ (ածուղ, անճող), -ոյ «ածուխ, կրակ. մոխիր. մուր»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *angelo- «ածուխ» (անմիջական նախաձեւ՝ *ang, *ong)
Թերեւս կապ ունի հ.-ե. *angelo- «ածուխ» նախաձեւի հետ (*ang կամ *ong «ածուխ»)։ հայերենի համար ենթադրելի են *ang'olo- > *անճող>անճող եւ ang'ōlo>*անճող >ածուղ-> ածուխ բաղարկմամբ ծուխ բառի հետ։ Չեն ընդունում H. AG 412 եւ Աճ. ՀԱԲ 1, 103։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ածխանամ, ածղանամ, ածխակէզ
Նոր՝
քարածուխ, ածխագործ, ածխանոց, ածխավաճառ, ածխահանք, ածխաթթու
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. angāra
հ. հնդկ. angiṣṭ
պրուս. —
լիտվ. anglis
սլավ. agli «ածուխ»
Մատենագիտություն
H. AG 412; Աճ. ՀԱԲ 101-102
Էջ 29, սյունակ 1 Էջ 29
ԱԿԱԴԵՄԻԱ (նոր բառ) «ակադեմիա, կաճառ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. ’Ακαδημία
Աղբյուր՝ հուն. Ακαδήμεια
Էջ 29, սյունակ 1 Էջ 29
ԱԿԱՆ (ակքան, աքցան, այլեւ ակաթբագիկ) «բորկոտնիմ (մի փուշ)»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. άκανθα
Աճ. ՀԱԲ 1, 105 (միայն ակաթբագիկ -ի համար)։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 105
Էջ 29, սյունակ 1 Էջ 29
ԱԿԱՆԴՈՒԿ (ակնդուկն) «մի բույս՝ կաղնշան կամ ականթ»
Անստույգ (թերեւս)
Աղբյուր՝ հուն. άκανθα (թերեւս)
Թերեւս ականջուկ-ի աղավաղված ձեւ կամ փոխառություն հուն. άκανθα-ի որեւէ տարբերակից։
Տե՛ս նաեւ
Էջ 29, սյունակ 1 Էջ 29
ԱԿԱՍՏԱՆ «ապաստան. ապահովություն»
Անստույգ
հ.-ե. արմատ՝ *pǝg- «մարմնամասի անվանում» (անմիջական նախաձեւ՝ *pōg-) հետագա վերաիմաստավորմամբ
Կազմված է այլուստ անծանոթ *ակ արմատից՝ իրանական ծագման -ստան ածանցով։ Եթե հայկական կազմություն է, ապա հնարավոր է ծագումը հնդեւրոպական *pǝg- (*pōg-) մարմնամասի անվանումից՝ հետագա վերաիմաստավորմամբ։
Էջ 30, սյունակ 1 Էջ 30
ԱԿԱՏՍ (-ի, -ից) «ակոս, վարի ժամանակ խոփի առաջացրած երկարավուն փոս»
Ծագումն անհայտ է (թերեւս)
Թերեւս փոխառություն որեւէ հնդեւրոպական centum տիպի լեզվից՝ *ag- «քշել, տանել» (հայ. ած-) արմատից, որտեղից՝ խեթ. aggala, հ. հուն. αὖλαξ «ակոս»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ակասաբեկ, ակասաձեւ, ակասաձիգ, ակասել, ակասախոտ
Նոր՝
ակոսատր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
խեթ. aggala
հ. հուն. αὖλαξ «ակոս»