Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 65 բառահոդված (էջ 6/7)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 525, սյունակ 1 Էջ 525
ՄԷԳ (-ի, -աց, այլեւ -ով) «մեգ, մառախուղ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *meigh- «մշուշապատ» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
միգախառն, միգապատել, միգապատ, շոգիամէգ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
mēghá
«ամպ»
հ. հնդկ.
mih
«մշուշ»
հուն.
ómíxlē
լիտվ.
miglà
ռուս.
mglá
«մեգ, մշուշ, մառախուղ»
Մատենագիտություն
H. AG 474; Աճ. ՀԱԲ 311
Էջ 528, սյունակ 1 Էջ 528
ՄԼԱՐ «մառախուղ, մշուշ, աչքի բիծ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *smel- «դանդաղ այրվել, մլմլալ»
Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 365) համարում է մռայլ-ի տարբերակ։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
mála-
«կեղտ»
հուն.
μέλας
«սեւ»
մ. վ. գ.
mál
«բիծ»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 180; Աճ. ՀԱԲ 365
Տե՛ս նաեւ
Էջ 529, սյունակ 1 Էջ 529
ՄԽԻԹԱՐ «մխիթարություն, սփոփանք, մխիթարող»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Չունի հավաստի ստուգաբանություն: Մառը եւ նրա հետեւողությամբ Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 328-329) բխեցնում են մի խիթար «մի վախենա, հոգ մի տանիր» կապակցությունից, որ կասկածելի է:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մխիթարել, մխիթարական, անմխիթար
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 328-329
Էջ 531, սյունակ 1 Էջ 531
ՄՇՈՒՇ «մշուշ, մառախուղ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *meis- «առկայծել, թարթել, մութ, մշուշ, մառախուղ, ամպ» (անմիջական նախաձեւ՝ *misk-) Կիսակրկնաւոր կազմութիւն՝ *miskh - > միշ-
Կիսակրկնաւոր կազմութիւն՝ *miskh - > միշ- հնդեւրոպական *meis - «առկայծել, թարթել, մութ, մշուշ, մառախուղ, ամպ» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մշուշային, մշուշապատ
Էջ 541, սյունակ 1 Էջ 541
ՄՌԱՅԼ (-ի) (մառայլ) «մութ, մռայլ, մթութիւն, խավար, աչքի բիժ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *mer- «առկայծել» (անմիջական նախաձեւ՝ *mṛ-no-)
արմատից.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մռայլություն, մռայլեցուցանել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
մայր
հայ.
մառն
(*mr-io-)
հուն.
μορτός
«մթին, մթագույն»
հ. սլավ.
mryj
«մշուշոտ, մռայլ»
հ. սլավ.
merknoti
«մթնել»
Էջ 546, սյունակ 1 Էջ 546
ՅԱՄԱՌ (-ի, -աց) «համառ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *omə- «եռանդուն գործել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յամառիլ, յամառոտ, յամառութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
aniti-
«սեղմում է, նեղում է, հար...»
Էջ 556, սյունակ 1 Էջ 556
ՅՈՒՌՄԱՐԻԼ (բ.` յունմառել) «ոխակալել, չարիք նյութել»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Ծագումն անհայտ է:
Էջ 623, սյունակ 1 Էջ 623
ՊԱՏ I «շրջան, պտույտ, չորս կողմ, բոլորտիք, որմ, պատ, պատում, փաթաթում»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
հ.-ե. արմատ՝ *pet- «տարածել (հատկապես թեւերը)»
հ.-ե. արմատ՝ *pet- «տապալել, թռչել, ընկնել» արմատների ածանցյալներից
փոխատու լեզու՝ իրան. *pat
Փոխառություն իրանական աղբյուրից՝ *pat. հնդեւրոպական *pet- «տարածել (հատկապես թեւերը)» եւ *pet- «տապալել, թռչել, ընկնել» արմատների ածանցյալներից։ պատիկ-ի համար հմմտ. սողդ. pat «անգամ» (< հնդեւրոպական *pet- «տապալել, թռչել, ընկնել»):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պատել, պատան, պատանել, պատեն, պատենիկ, պատենագեն, պատենաթեւ, պատենաւոր, պատիճ, պատատել, պատատուկ, մառախլապատ, միջապատ, բակարդապատել, շրջապատել, պաճուճապատանք, զինապատեան, ոսկեպատեան, դիպապատիկ, բազմապատիկել, բիւրապատիկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
սողդ.
pat
«անգամ»
Մատենագիտություն
Bailey, DKS 80-81
Էջ 651, սյունակ 1 Էջ 651
ՋԵՐ -ոյ «ջերմութիւն, տաքութիւն, տաք, տաքուկ, պարզ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *guher- «տաք, ջերմ»
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *guher- «տաք, ջերմ» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ջերանիլ, ջերին, ջերոտ, ջերոց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
hára-
«տոթ, տաքութիւն»
հուն.
θέρος
«ամառ, ամառուա շոգ, բերք»
Մատենագիտություն
H. AG 486; Աճ. ՀԱԲ 125-126
Տե՛ս նաեւ
Էջ 663, սյունակ 1 Էջ 663
ՍԱԿ- (սակարան «սափոր, ջրաման» կամ «մառան» բառում)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)