Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 62 բառահոդված (էջ 6/7)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 727, սյունակ 1 Էջ 727
ՏԵՌ II (-ի) «կոշտուկ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *der- «քերթել, ճեղքել» (անմիջական նախաձեւ՝ *der-s-)
որտեղից նաեւ տեռ «շղարշ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տեռել, տեռագործ, տեռագործել, տեռաւոր, տեռատես, տեռատեսութիւն, ողնատեռ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 395
Տե՛ս նաեւ
Էջ 733, սյունակ 1 Էջ 733
Տ(Ո)ՐՈՄԵԼ (տորորել) «տորորել, ճմռել»
Ստուգաբանություն ()
հ.-ե. արմատ՝ *der- «քերթել, ճեղքել, պատռել»
հ.-ե. արմատ՝ *ter- «պտտելով տրորել, շփել» իրանական միջնորդությամբ
Իմաստային առումով քիչ հավանական է բխեցումը հնդեւրոպական *der- արմատից, որից հայ. տոռ «կոշտուկ» եւ տեռ «շղարշ»։ Բավարար հիմնավորում չունի նաեւ միջնորդական (իրանական միջնորդությամբ) բխեցումը *ter- բառից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տրոսանք, տորոսանք, տրոր, տրորել
Տե՛ս նաեւ
Էջ 734, սյունակ 1 Էջ 734
ՏՈՐՐ «ճյուղ, խաղողի որթի թեւ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *der- «քերթել, ճեղքել» ձայնդարձային տարբերակ
տարր բառի ձայնդարձային տարբերակը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տորրել, տորրանոց, կարծրատորր
Էջ 742, սյունակ 1 Էջ 742
ՑԵԼՈՒԼ «ճեղքել, պատռել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *sk'el- «կտրել»
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *sk'el- «կտրել» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ցելումն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
σκάλλω
«փորել»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 742, սյունակ 1 Էջ 742
ՑԵՂ (-ի) «ցեղ, տոհմ»
Ստուգաբանություն (ներհայերեն կազմություն)
Ծագմամբ նույնն է ցել-ուլ «ճեղքել» բառի հետ (տե՛ս)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ցեղապետ, ցեղընտիր, ցեղենալ, ցեղակից, երկցեղ, համացեղ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 745, սյունակ 1 Էջ 745
ՑՈՒՊ
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *skeb(h)/p- «սուր գործիքով կտրել, ճեղքել» (անմիջական նախաձեւ՝ *skōbo-)
արմատից (ըստ Պետերսոնի)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եղեգնացուպ, նորացուպիկ, անբացուպ
Էջ 745, սյունակ 1 Էջ 745
ՑՏԻԼ (ցետել, ցիտ) «պատառոտել, բզկտել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *skei-d- «կտրել, անջատել» (անմիջական նախաձեւ՝ *sk'id-)
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ցտումն, դանակացիտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
chidati
«ճեղքում է, կտրում է»
հուն.
σχίζω
«ճեղքել, բաժանել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 455-456
Էջ 762, սյունակ 1 Էջ 762
ՓԵՂԿ (-ի) «վարագույր, վրանի պատ, լեռան ստորոտ, փեղկ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *spelg- «ճեղքել, բացել, պատռել, պատռվել» (անմիջական նախաձեւ՝ *spelg- (*sphel-, *phel-))
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *spelg-` *spelg- (*sphel-, *phel-) «ճեղքել, բացել, պատռել, պատռվել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
փեղկիլ, երկփեղկ, խորանափեղկ, վերնափեղկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
phálati
«ճեղքվել, կիսվել»
հուն.
σφαλάσσειν
«կտրել»
լատ.
spolium
«կաշի, ավար»
հ. վ. գ.
spaltan
«ճեղքել»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 677; Աճ. ՀԱԲ 495
Էջ 763, սյունակ 1 Էջ 763
ՓԵՌԵԿ «ճեղք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *sphēr- «ճեղքել, բացել, կիսել» (անմիջական նախաձեւ՝ *sphēr-g-)
արմատից. հմմտ. հուն. σπαράσσω «պատռել», հ. իսլ. spiorr «շորի պատռած կտոր», լիտվ. spragėti «պայթել»։ Ըստ Աճառյանի (ՀԱԲ 4, 496), -եկ-ը կարող է լինել վերջածանց կամ *-g աճականի արտացոլումը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
փեռեկել, փեռեկումն, փեռեկտել, պեռեբել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
σπαράσσω
«պատռել»
հ. իսլ.
spiorr
«շորի պատռած կտոր»
լիտվ.
spragėti
«պայթել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 496
Էջ 763, սյունակ 1 Էջ 763
ՓԵՐԹ (-ի) «կտոր, պատառ, ծվեն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *sphēr- «ճեղքել, պատռել, կիսել» -թ աճականով
«ճեղքել, պատռել, կիսել» արմատից՝ -թ աճականով։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
փերթել, միափերթ, սեկափերթ, փերթկար
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 499
Տե՛ս նաեւ