Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 190, սյունակ 1
ԴԱՒԱՃԱՆ
(-ի, -աց, ուշ՝ նաեւ -ից)
«դաւաճան, խաբեբայ, նենգ մարդ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *dab(a)čan
հմմտ. դաւ եւ ճան
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դաւաճանք,
դաւաճանել,
դաւաճանութիւն
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 523
Էջ 191, սյունակ 1
ԴԵԳԵՐ
«ժամանակ անցկացնելը, հապաղում, դանդաղում», նոր՝ «թափառում»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dheu-
«պտտվել, ցրիվ գալ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *dheu-er-)
որի համար վերականգնվում է «պտտվել, ցրիվ գալ» իմաստը։ Այդ նույն արմատից է համարվում դեդեւիլ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դեգերանք,
դեգերումն,
դեգերել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
α-θυρω
«խաղալ, զվարճանալ»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 192, սյունակ 1
ԴԵՂԵԽ
(դեղեղ-, դեխեխ)
«պղտոր, խռով», դեղեխ (դեղեղ) «դավաճան, նենգ մարդ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dhel-
«տարուբերել, դողալ, տարուբերվել»
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *dhel- «տարուբերել, դողալ, տարուբերվել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դեղեխել,
դեղեխիչ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
դող
հայ.
դողալ
հայ.
դեխ-
շվեդ. բրբ.
dilla
«տարուբերել»
Էջ 196, սյունակ 1
ԴԷՊ
(-ի, -աց)
«դեպք, դիպված, հարմար, պատշաճ, դեպի, մեկի կողմը»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
հ.-ե. արմատ՝ *dheya-
«տեսնել, նայել»
Հավանաբար փոխառություն իրանական աղբյուրից։ Այն թերեւս հանգում է հնդեւրոպական *dheya- «տեսնել, նայել» արմատին, որտեղից իրանական ճանապարհով ծագում են հայ. դէմ, դէտ ձեւերը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դեպետդեպ,
դեպուդեպ,
դեպուղիղ,
դիպուն,
դիպան,
դիպատրութիւն,
դիպիլ,
դիպող,
դիպուկ,
դիպադէպ,
ինքնադէպ,
բարեդէպ,
հանդէպ,
հանդիպիլ
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Տե՛ս նաեւ
Էջ 201, սյունակ 1
ԴՈԴԱՆ
«արմավ»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
ըստ Աճառյանի՝ թերեւս ՀԳԲ-ի քստան խուրմա «մի տեսակ արմավ» բառահոդվածից քստան > դստան > դոդան > դողան ճանապարհով առաջացած
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 676-677
Էջ 206, սյունակ 1
ԴՐԱՇ
(դրոշ), -ու, -ի, -ից
«դրոշ, դրոշակ, մի զորամաս. կպարճան, կուռք»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ավ. drafša
փոխատու լեզու՝ մ. պ. drafš
փոխատու լեզու՝ պ. drafš
«կուռք» իմաստով՝ դրաշել, դրաշած, դրաշուած, քարադրաշ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դրաշակիր,
դրովշակիր,
խաչադրաշ,
աղաւնադրաշ,
դրոշազարդ,
դրոշախօսութիւն,
դրաշել,
դրաշած,
դրաշուած,
քարադրաշ
Մատենագիտություն
H. AG None
Էջ 215, սյունակ 1
ԵՂՈՒՍՏՐ
«իշխանական մի աստիճան»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ լատ. illustris
Փոխառություն` լատ. illustris ( > հուն. > հայ.՞)
Էջ 220, սյունակ 1
ԵՐԱԽՏ
«երախտիք»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *raxti
եւ այլն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երախտիք,
երախտագործ,
երախտակորոյս,
երախտաւոր,
երախտառու,
ապերախտ,
բազմերախտ,
աներախտիք,
երախտել,
երախտանք,
երախտագէտ,
երախտաճանաչ,
երախտապարտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
raktá
«բարեհաճ, համակիր»
Մատենագիտություն
H. AG 510;
Աճ. ՀԱԲ 36;
Mayrhofer, KEWA 36
Էջ 222, սյունակ 1
ԵՐԳԻԾԱՆԵԼ
(երգէծ-. հերգիծանել)
«պատռել, ճեղքել, պայթեցնել, գծել, նշան անել, կծել, նախատել, ծաղրել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *uer-
«պատռել, ճեղքել, քերծել, ճանկռոտել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ureid-s)
արմատից (Ֆրիսկ)։ Հնչյունապես խոցելի է Հյուբշմանի ստուգաբանությունը (IF Anz. 10, 47), որ բերում է Աճառյանը՝ *urēg- (պիտի գար *երգիծ- եւ երգծանեմ)։ Երկու դեպքում էլ առկա է ս-ի՝ *r-ից առաջ պահպանվելու եւ *g-ի փոխվելու խնդիրը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երգիծանիչ,
երգիծումն,
երգիծական,
երգիծանք,
երգիծաբան,
երգիծաբանական
Էջ 224, սյունակ 1
ԵՐԵՔ
(-ից)
«երեք (3)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *treies-
«երեք»
(անմիջական նախաձեւ՝ *tri-)
բաղադրություններում
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *treies-, *tri- (բաղադրություններում)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երեքամեայ,
երեքիկին,
երեքկնիկ,
երեքտասան,
երեք(հ)արիւր,
երեքսաւրեայ,
երեքակ,
երեքլեզուեան,
երեքբզեան,
երեքպայծառ,
երեքապայծառ,
երեքսրբեան,
երեքայարկ,
երեքայարմար,
երեքնուկ,
երեքնուկի,
երիցս,
երիր,
երրորդ,
երրորդութիւն,
երրակի,
երրակ,
երեքեան,
եռայարկ,
եռանկեան,
եռավանկ,
եռանկիւն,
եռաժանի,
եռափ,
եռակայմ,
եռահատոր,
եռապատիկ,
եռապատկել,
եռապետ,
եռապետութիւն,
եռապետական,
եռաստիճան,
եռատամ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
trayā
հուն.
τρεῖς
լատ.
trēs
հ. խլ.
tri
գոթ.
þreis
պրուս.
tris
խեթ.
tri
««3»»
Մատենագիտություն
H. AG 444;
Աճ. ՀԱԲ 50;
Pok. IEW 1090-1091
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։