Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 54, սյունակ 1
ԱՆԴ
III
«շեմք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *an(ə)tā-
«դռան սյուներ»
նախաձեւից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դրանդք,
դրանդի,
անդաստակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
ātā
«դռան շրջանակ»
լատ.
antae
«դռան առջեւի սյունաշարք»
հ. իռլ.
ond
«նախասենյակ»
Մատենագիտություն
H. AG 419;
Աճ. ՀԱԲ 186
Էջ 54, սյունակ 1
ԱՆԴԱՐԻՈՆ
«մի բոյս»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
ըստ ձեւավորման հունական կերպարանք ունի, բայց հունարենում նման բառ չի գտնված
Էջ 55, սյունակ 1
ԱՆԴՈՐԴ
-անթ
(բրբ. անդորգ)
«սրածայր ժայռ, սեպաձեւ քար»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Կապ ունի՞ արդյոք հուն. ἀνθήρ «հասկի քիստ, նիզակի ծայր», ἀνθεριξ «հասկի քիստ, ցողուն» բառերի հետ, որոնց համար վերականգնվում են *andher-, *ndher- «սուր ծայր, ցողուն» նախաձեւերը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անդորդանք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ἀνθήρ
«հասկի քիստ, նիզակի ծայր»
հուն.
ἀνθεριξ
«հասկի քիստ, ցողուն»
Էջ 55, սյունակ 1
ԱՆԴՈՒՆԴ
-ոց
«անհատակ խորություն, դժոխք, գերեզման»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bhudh-no-
«գետին, հիմք, հատակ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bhundho-)
*bh>*dh առնմանությամբ
Կազմված է ան- ժխտականով՝ *դունդ «հատակ» բառից, որ ծագում է հնդեւրոպական *bhundho- «գետին, հիմք, հատակ» ձեւից (*bh>*dh առնմանությամբ), սա էլ *bhudh-no-ից (կա եւ *bhudh-men զուգահեռ կազմությունը)։ Ժխտական կազմության համար հմմտ. ռուս. без-дна «անդունդ»։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անդնդալից,
անդնդախորք,
անդնդական,
անդնդային
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
*budhna-
«գետին, հիմք, հատակ»
հուն.
πύνδα
«հատակ»
լատ.
fundus
«հատակ, հիմք»
հ. անգլ.
bodan
«գետին, հիմք»
ռուս.
без-дна
«անդունդ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 190;
Pok. IEW 174
Էջ 55, սյունակ 1
ԱՆԴՐԱՆԻԿ
-ն, -ի, -աց, -ան
«առաջնեկ, ավագ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ant(i)-
«առջեւ, դիմաց»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ant(i)ro-)
-անիկ բաղադրյալ վերջածանցով
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *ant(i)ro-, *ant(i)- «առջեւ, դիմաց» նախաձեւից՝ -անիկ բաղադրյալ վերջածանցով։ (ըստ Բուգգեի, որ վերականգնում է *antero- կամ *antro- նախաձեւ)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անդրանիկածին,
անդրանիկացուցանել,
անդրանիկութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
anterior
«առաջին, առաջնային, անդրանիկ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 49
Էջ 57, սյունակ 1
ԱՆԻԿԱՅ
«անդ»
(ԲՀ)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Հետո արեւմտահայ տարբերակի մեջ մտած անիկա «այն, նա» դերանվանական ձեւն է՝ ԲՀ-ի «անդ» մոտավոր մեկնաբանությամբ:
Էջ 58, սյունակ 1
ԱՆԻՒ
(-ոյ, հազվադեպ՝ -ի, -աց)
«անիվ, կառքի ակ, սռնի, առանցք, տանջելու մի գործիք, խաղալիք, երկնային մարմնի գունդ, ուղտափշի սերմ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *snēu-
«պտտել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *snēuo-)
այս արմատից է նաեւ հայ. նեարդ բառը (<*sneurt-)` իմաստային այլ զարգացմամբ. անիւ բառի ա- նախահավելվածի համար հմմտ. ամիս *mensos ձեւից։ Ավելի քիչ հավանական է համեմատությունը *enebh- «պորտ» արմատից ծագող ձեւերի հետ, որ նշում է Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 196)` նմանությունը համարելով պատահական:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անուաջալութիւն,
անուաձեւ,
անուաւոր,
միջնանիւ,
չորեքնանիւ,
երկանիւ,
հեծանիւ,
հեծանորդ,
քառանիւ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իռլ.
snua
«ոլորել, հյուսել»
հ. իռլ.
snútigr
«պտտվող (ջրաղացաքարի մասին)»
նորվ.
snaa
«շտապել»
<*snāwēn
լատվ.
snaujis
«օղակ»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 149;
ԲԷՀ 49;
Աճ. ՀԱԲ 196
Տե՛ս նաեւ
Էջ 58, սյունակ 1
ԱՆԾՈՂ
(անծոխ)
«կավատ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Թերեւս ինչ-որ բայի (*անծել) -ող-ով դերբայական ձեւ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անծողութիւն
Էջ 59, սյունակ 1
ԱՆՀ
գրծ. -իւ
«ահ (°)»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
ահ բառի աղավաղված ձեւ։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 202
Էջ 60, սյունակ 1
ԱՆՁՐԵՒ
-ոյ, -ի, -աց
«անձրեւ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Հազիվ թե կապ ունենա հ.-ե. *g’heu- «թափել, լցնել, գոհել» արմատի հետ` *-ro կամ *-tro ածանցներով. պատահական պետք է համարել նմանութիւնը սեմական (եբր.) եւ քուշական (սոմալի) համանիշ ձեւերի հետ (հմմտ. Ջահ. ՀԼՊ 466):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անձրեւաբախ,
անձրեւածին,
անձրեւել,
երկնանձրեւ,
անձրեւաբեր,
անձրեւային,
անձրեւանոց,
անձրեւաչափ,
անձրեւոտ
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։