Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 358, սյունակ 1
ԾԱՂԻԿ
(-ան, -ոյ, -ի, -աց)
«ծաղիկ, ծաղիկ, ծաղկախտ, գինու մաք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *g'el-
«պայծառ, զվարթ շողալ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *g'ol- (+ -իկ))
արմատից. հմմտ. հուն. γελάω «ծիծաղել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծաղկել,
ծաղկաբեր,
ծաղկաբուխ,
ծաղկալից,
ծաղկաձեւ,
ծաղկաքաղ,
ծաղկեայ,
ծաղկոց,
ծաղկուտ,
անծաղիկ,
խնկածաղիկ,
ծաղկաբոյր,
ծաղկադարման,
ծաղկազարդ,
ծաղկահասակ,
ծաղկահար,
ծաղկակաղամբ,
ծաղկաման,
ծաղկանման,
ծաղկենկար,
ծաղկեփունջ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
γελάω
«ծիծաղել»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 366;
Ջահ. ՀԼՊ 125
Տե՛ս նաեւ
Էջ 362, սյունակ 1
ԾԻԱԾԱՆ
(ծիածանդ «օդերեւույթ»)
«ծիածան»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *g'ēi-
«ծլել, ծաղկել»
Կապ ունի՞ արդյոք հնդեւրոպական արմատի հետ, որտեղից ծագում է լիտվերեն բառը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծիածանածավալ,
ծիանածավալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
ziedas
«ծաղիկ, օղակ, մատանի»
Էջ 363, սյունակ 1
ԾԻՐ
(-ոյ, -աւ)
(այլ ձեռագիր՝ -ով)
«ծիր, շրջագիծ, եզր, սահման»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
հ.-ե. արմատ՝ *g'ēi-
«ծլել, ծաղկել»
փոխատու լեզու՝ ակկադ. sirū
«եզր»
Ավելի քիչ հավանական է բխեցնել հնդեւրոպական *g'ēi- «ծլել, ծաղկել» արմատից (այստեղից՝ հայ. ծիլ), որից կան իմաստով մերձավոր ձեւեր՝ (հմմտ. մի կողմից՝ լիտվ. žiedas «ծաղիկ, օղակ, մատանի», մյուս կողմից՝ հոլ. kill «նեղ ծովածոց», (*«ճեղք»), նորվ. keila «փոքր փողրակ, ջրանցք»): Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 459) նշում է «կովկասյան» (քարթվելական) զուգահեռներ՝ վրաց. cera- «գրել», ճան. (լազ.) car- «գրել», որոնց համար արդի քարթվելագետները առանձնացնում են *cer «պատկերել, քերել» ընդհանուր արմատ (Klimov, ЭСКЯ 249), ապա cre «շրջան(ակ), շրջագիծ», որ այս արմատի հետ չի կապված: Նա հնարավոր է համարում քարթվելականը եւ հայերենը բխեցնել ուրարտերենից (հմմտ. ակկադ. ecēru(m) «նկարել, գծագրել», որից կարող էր փոխառվել ուրարտերեն ձեւը, եթե այն իրոք գոյություն է ունեցել):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծրագիր,
ծրագրել,
ծիրաձան,
ծրանալ,
ծրափակել,
ափնաձիր,
լայնաձիր,
բոլորաձիր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
žiedas
«ծաղիկ, օղակ, մատանի»
հոլ.
kill
«նեղ ծովածոց, (*«ճեղք»)»
նորվ.
keila
«փոքր փողրակ, ջրանցք»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 470;
Աճ. ՀԱԲ 459;
Klimov, ЭСКЯ 249
Տե՛ս նաեւ
Էջ 365, սյունակ 1
Էջ 389, սյունակ 1
ԿԱՏԱՔԱՆ
«խնկածաղիկ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 437, սյունակ 1
ՀԱԶԱՐ
II
«մի բույս, բ. մատոլ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական
բայց աղբյուրը չի հավաստված (կա նաեւ hazarney, բայց նշանակում է «կարապածաղիկ»)
Էջ 437, սյունակ 1
ՀԱԶԱՐԴԱՐՈՒՆ
«մի ծաղիկ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պարսկական
բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված
Էջ 438, սյունակ 1
ՀԱԶՐԵԼ
««մազերի մեջ ծաղիկ խրել» (՞)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Իմաստն անստույգ է: Ծագումն անհայտ է:
Էջ 438, սյունակ 1
ՀԱԶՐԻ
«մի ծաղիկ»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Բաղադրություն՝ թերեւս հազրեվարդ: Հավանական է արաբական ծագումը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հազրեվարդ
Էջ 441, սյունակ 1
ՀԱՄԱՍՊՐԱՄ
(համսպրամ, համասփրամ, համասպրան)
«մեխակազգի մի ծաղիկ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան. ham(a)spram
իրանական աղբյուրից՝ ham(a)spram. ժողովրդական ստուգաբանությամբ՝ համասփիւռ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
շահասպրամ
մ. պ.
sp(a)ram
պ.
siparam isparam
«ռեհան»
սողդ.
sprywm (sparymak)
«ծաղիկ»
Մատենագիտություն
H. AG 177;
Աճ. ՀԱԲ 21;
Ջահ. ՀԼՊ 529
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։