Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 74 բառահոդված (էջ 6/8)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 514, սյունակ 1 Էջ 514
ՄԱՏՈՒՏԱԿ «բխան, մարովս, քաղցրարմատ, սուս»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *mad- «թաց, խոնավ, գեր, բտած»
հ.-ե. արմատ՝ *medhu- «քաղցր. մեղր» հիմքի ձեւաւորման մէջ հնարաւոր է ազդեցութիւնը
Կազմուած է մատու- եւ տակ բաղադրիչներից: մատու-ն, թերեւս, ծագում է հնդեւրոպական *mad- «թաց, խոնավ, գեր, բտած» արմատից, որտեղից՝ մատաղ, այլեւ, թերեւս, մատիտեղ: հիմքի ձեւաւորման մէջ հնարաւոր է հնդեւրոպական *medhu- «քաղցր. մեղր» հիմքի ազդեցութիւնը:
Տե՛ս նաեւ
Էջ 514, սյունակ 1 Էջ 514
ՄԱՏՈՒՌՃ (մատոռիչ) ««խազմուզ, քաղցու, մաճառ» (ԲՀ)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *mad- «թաց, խոնավ, կաթել, հիւթեղ, պարարտ, բտած»
Թերեւս կապ ունի հնդեւրոպական *mad- արմատի հետ, որտեղից՝ մատաղ, մաճառ/ր, մաճառակ:
Տե՛ս նաեւ
Էջ 519, սյունակ 1 Էջ 519
ՄԱՒՐ -ի, -աց, ուշ` -ից (մուր, մուտ, մուռն) «ցեխ, տիղմ, ճահիճ, ճահճուտ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *meu- «խոնավ. կեղտոտ, հեղուկ, կեղտոտել» (անմիջական նախաձեւ՝ *mәu-ru-)
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մաւրանալ, մաւրական, մաւրասէր, մաւրաթաթախ, Մեծ մաւր, մաւրուտ, մորտ, մուրտաստան
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայերեն
մուր
հայերեն
մութ
լիտվ.
mauras, muras
«թաց եւ պարարտ խոտ, արոտ»
հուն.
μύρω
«հոսել, ողողել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 374; Pok. IEW 742
Էջ 534, սյունակ 1 Էջ 534
ՄՈՅՆ I «բարեձեւություն, վայելչություն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *meu- «խոնավ, բաց, լվանալ, մաքրել» (անմիջական նախաձեւ՝ *mou-no-)
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *mou-no- (*meu-) «խոնավ, բաց, լվանալ, մաքրել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մոյնաւոր, տմոյն, տմունութիւն, բարեմոյն, չարամոյն, հաւրամոյն, հարանցամոյն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
նիդերլ.
mooi
«գեղեցիկ» հայ-գերմ. զուգաբանություն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 344
Էջ 534, սյունակ 1 Էջ 534
ՄՈՅՆ II «խեղդում, ընկղմվում, ընկղմում»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *meu- «բաց, խոնավ» (անմիջական նախաձեւ՝ *mou-no-)
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *mou-no- (*meu-) «բաց, խոնավ» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծովմոյն, գետամոյն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատվ.
maūt
«ընկղմվել, սուզվել, լողալ»
հայ.
մոյն
«վայելչություն (մաքրություն)»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 741
Էջ 536, սյունակ 1 Էջ 536
ՄՈՒԹ -ոյ, -ի, -ից (մութն, -ան) «մութ, մթություն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *meǔ- «խոնավ, կեղտոտ, կեղտոտել» (անմիջական նախաձեւ՝ *meut-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մթագին, մթաձայն, մթազգաց, մթանալ, մթնանալ, մթապատ, մթար, մթարութիւն, մթարագոյն, խաւարամութ, մթնշաղ, մթնոլորտ, մթնոլորտային
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իռլ.
mothar
«մութ»
անգլ.
muddy
«ցեխոտ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 742; Աճ. ՀԱԲ 351-352
Էջ 540, սյունակ 1 Էջ 540
ՄՈՒՐ (-ոյ) «մուր, ճանճախարիթ, սեւ թանաք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *meu- «խոնաւ, կեղտոտ. հեղուկ, կեղտոտել» (անմիջական նախաձեւ՝ *mū-tro կամ *mū-to-)
արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մրել, մրոտել, մրանալ, մրագիր, մրաթաթախ, մրակերպ, մրայուն, մրուր, մրազարկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
muras
«տիղմ»
հ. հնդկ.
mūtra-
«մէզ»
ավ.
mūθra-
«կեղտ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 363
Էջ 541, սյունակ 1 Էջ 541
ՄՈՒՐՃ II «մուր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *meu- «խոնավ, կեղտոտ. հեղուկ, կեղտոտել»
արմատից, որտեղից մուր (տե՛ս)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մրճանալ, մրճ(ճ)ոտ, մրճոտել, մրճոտիլ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 543, սյունակ 1 Էջ 543
ՄՐՈՒՐ I (-ռ) «մրուր, դիրտ, մրրիկ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *meu- «խոնավ, կեղտոտ, հեղուկ, կեղտոտել» (անմիջական նախաձեւ՝ *mu-ro-)
մուր բառի հետ միասին (տե՛ս) պատկանում է *mu-ro- նախաձեւին՝ *meu- «խոնավ, կեղտոտ, հեղուկ, կեղտոտել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մրրախառն, մրրիլ, մրրութիւն, մրրուկ, մրրիկ, մրրկել, մրրկածին, մրրկածուփ, մրրկախառն, անմրուր
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 370
Տե՛ս նաեւ
Էջ 561, սյունակ 1 Էջ 561
ՆԱՄ «խոնաւ, թաց»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական
փոխատու լեզու՝ մ. պ. nam
փոխատու լեզու՝ մ. պ. namb
փոխատու լեզու՝ պ. nam
Իրանական փոխառութիւն՝ մ. պ. nam, namb, պ. nam
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
նամիլ, նամէտ, նամակուշտ, նամասունկ
Մատենագիտություն
H. AG 201; Աճ. ՀԱԲ 425