Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 318, սյունակ 1
ԽԱՌՆ
(-ի, -ից)
«խառն, անմիատարր, խառնակ, պիղծ, միասին, (հգն.) զուգավորություն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ խեթ. harna
«շարժել, խառնել, խռովել, գրգռել»
բառից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խառնել,
խառնելիք,
խառնաբանջար,
խառնագնաց,
խառնախումբ,
խառնակ,
խառնակել,
խառնուած,
գիրկընդխառն,
ընդխառնել,
երկախառնել,
ոգեխառնել,
գիշերախառն,
նոր-խառնակից,
խառնակչութիւն,
խառնակեցութիւն,
խառնաշփոթ,
խառնաշփոթութիւն,
խառնճուկ
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 314
Տե՛ս նաեւ
Էջ 319, սյունակ 1
Էջ 326, սյունակ 1
ԽԵՂԴ
II
(-ի, -ից)
(խիղդ)
«խեղդում, խեղդելու բռն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
Ծագմամբ կապված է հեղձ արմատի հետ: Հազիվ թե կապ ունենա *(s)kel- «չորացնել» արմատի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խեղդել,
խեղդամահ,
խեղդան,
խեղդարկել,
խեղդելիք,
խեղդումն,
ձիւնախեղդ,
բբախեղդ,
լարախեղդ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
σκέλλω
«չորացնել»
հուն.
σκληρός
«չոր, կոշտ, ծանր, մռայլ»
գ.
helleg
«հոգնած, ծարավից ուժասպառ»
Մատենագիտություն
Ջահուկյան, ՕԻԴՊԱՅ 112
Էջ 328, սյունակ 1
ԽԵՐ
II
(խէր)
«մի ուտելիք (դա՞լ)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 332, սյունակ 1
ԽԻՒՍ
(-ոյ, ուղ` նաեւ -ի, -ից)
«խյուս, լույծ ուտելիք, նորածին ցորենի միջի հյութ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *k'euk'-
*k > *kh անցմամբ զուգահեռ ունի հուն. κυπαω «խառնել, պղտորել» բառի հետ, որ ենթադրում է *k'euk'- հնդեւրոպական արմատ. սակայն հուն. բառի համեմատությունը լիտվ. šáukštas «գդալ», šíùkšmes «աղբ» բառերի հետ համարվում է անհավաստի:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
κυπαω
«խառնել, պղտորել»
լիտվ.
šáukštas
«գդալ»
լիտվ.
šíùkšmes
«աղբ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 597
Էջ 338, սյունակ 1
ԽՈԽՈՄ
(-ի, -աց)
(խոխում, խոհում, սխալմամբ` խոխումն` ԲՀ)
«խոր ձոր, ձորձոր, առվամեջ, հոսանքի անցած տեղ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ խեթ. hunhumarri
«հոսանք, հեղեղ, ալիք»
փոխատու լեզու՝ խեթ. hunhuan
«հոսանք, հեղեղ, ալիք»
Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 386) բխեցնում է կովկասյան աղբյուրից (խումից), բայց հավաստի զուգահեռներ չկան:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խոխոմել,
խորախոխոմ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 386
Էջ 338, սյունակ 1
ԽՈՀ
(-ի, -ից)
(խահ, -ի, -ից, խոխ, խախ)
«կերակուր, ուտելիք»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *xva(r)h
փոխատու լեզու՝ ավ. xvarəθa
փոխատու լեզու՝ պ. xvāl
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խոհանոց,
խոհավաճառ,
խոհապետ,
խոհագործն,
խահարար,
խահարարութիւն,
խահամոր,
խահագործել,
խահագործութիւն
Մատենագիտություն
H. AG 160;
Աճ. ՀԱԲ 388
Տե՛ս նաեւ
Էջ 344, սյունակ 1
ԽՈՐԴԱԼ
(խորթալ)
«խոռոչացնել, խռմփացնել, աղմկել (ալիքների մասին)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ker-
«բնաձայնական արմատ»
*-dh ածականով եւ *k>*kh անցումով
Եթե բնաձայնական ինքնուրույն կազմություն չէ, ապա կարող է ծագել հնդեւրոպական *ker- բնաձայնական արմատից՝ *-dh ածականով եւ *k>*kh անցումով: Ատամնային ածականով է դան. skrade «շաշել, խորդալ»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խորդումն,
խորդխորդալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
դան.
skrade
«շաշել, խորդալ»
Էջ 346, սյունակ 1
ԽՈՐՏԻԿ
«(ընտիր) ուտելիք, համադամ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. xvartīk
աղբյուրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խորտակարարութիւն,
բազմախորտիկ,
թեթեւախորտիկ,
լիախորտիկ,
խորտակարան
Մատենագիտություն
H. AG 161;
Աճ. ՀԱԲ 412
Էջ 348, սյունակ 1
ԽՈՒՄ
III
«ալիք, երաժշտական ալիքաձեւ մի խաղ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։