Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 512, սյունակ 1
ՄԱՍ
II
(մազդ)
«պինդ, հաստ, թանձր, համբերատար»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *mad-
«թաց. պարարտ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *mads-to- կամ *mad-do-)
եթէ *mad-do- -> *mat-to- -> մաստ < հ.-ե. *mad-
Բաղադրութիւն՝ մաստ(ն)ութիւն: Աւելի քիչ հաւանական է փոխառութիւն համարել իրանական աղբիւրից՝ māsta «մեծ», ինչպէս կարծում է Հ. Աճառեանը (ՀԱԲ 3, 222):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մաստ(ն)ութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. վ. գերմ.
mast
«բտում, պարարտացում»
ալբ.
májmem
«հաստանալ, գիրանալ»
սլ.
māscdan
«մակարդվել»
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 222
Տե՛ս նաեւ
Էջ 512, սյունակ 1
ՄԱՍ
III
(բբ)
«բողբոջած ու մաքրված գարի` գարեջուր պատրաստելու համար»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *mad-
«թաց. պարարտ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *mads-do- կամ *mad-do-)
եթէ *mad-do- -> մաստ
Իմաստով հեռու է իրանական ձեւերից, եւ դժվար է փոխառութիւն ենթադրել:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պրսկ.
māst
«մածուն»
հ. վ. գերմ.
mast
«բտում, պարարտացում»
հ. հնդկ.
māda-
ավ.
maθa-
«հարբեցնող խմիչք»
հ. հնդկ.
mattá-
«հարբած, գրգռված»
լատ.
mattus
«հարբած»
հ. անգլ.
mōs
«շիլա, կերակուր»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 512, սյունակ 1
ՄԱՏ
II
(մատոյց «զառիվեր» բառի մէջ)
«զառիվեր»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական
փոխատու լեզու՝ ավ. mati-
«լեռան ելուստ, ցցուածք»
Եթէ ճիշտ է առանձնացուած (հմմտ. Աճ. ՀԱԲ 3, 270) մատ «մոտ» արմատից:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 270
Տե՛ս նաեւ
Էջ 535, սյունակ 1
ՄՈՐԹ
(-ոյ)
««մորթ, մաշկ» (բ. «զենում, սպանում»)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
հ.-ե. արմատ՝ *mer-
«մեռնել»
Ծագումն անհայտ է: Թեեւ կա մորթել բայի «սպանել» իմաստը, բայց կասկածելի են հնդեւրոպական *mer- «մեռնել» արմատի հետ կապելու վարձերը (Պատրուբանի, Ղափանցեան)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մորթել,
մորթազերծ,
մորթաներկ,
մորթաղ,
մորթիկ,
մորթագործ,
մորթեգործ,
մորթի,
խեցեմորթ,
զրահամորթ,
թխամորթ,
մորթահան,
մորթոտել,
դեղնամորթ,
կարմրամորթ,
սեւամորթ,
սպիտակամորթ
Էջ 589, սյունակ 1
Շ(Լ)ՄՈՐ
(լ)
«շփոթ, իրարանցում, կռիվ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)kel-
«կանչել, գոռալ, աղմկել, հնչել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *skhel-mo-)
+ -որ վերջածանց
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շ(լ)մորիլ,
շլմորութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. անգլ.
hlimman
«հնչել, աղմկել, մռնչալ»
հ. վ. գ.
hlamon
«աղմկել, կատաղել»
Էջ 589, սյունակ 1
ՇԼՆԻ
(հգն. շլին-ք)
«պարանոց, վիզ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *skel-
«ծռել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *skhel-niio-)
այս արմատից կան մարմնի մասերի շատ ածանցներ, եւ «պարանոց» իմաստը հաճախ է արտահայտվել «ծռել» իմաստի միջոցով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շլնետակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
kulni
«կրունկ»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 592, սյունակ 1
ՇՈՃ
II
«դատարկ, ունայն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(k(h)ed-
«ճեղքել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *k*edio-)
k*edio- > շոճ
կապ ունենայ հնդեւրոպական արմատի հետ, որտեղից շերտ բառը (*skhed-ri)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շոճմտութիւն
Տե՛ս նաեւ
Էջ 592, սյունակ 1
ՇՈ(Ր)Պ
««արեւահարութիւն» (բ.՝ «տիֆ»)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անյայտ է)
հ.-ե. արմատ՝ * (s)ker-
«կտրել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *skhorb-)
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. խլ.
skarpr
«կուչ եկած, նիհար»
լատվ.
skurbt
«հարբել ուշագնաց լինել»
Էջ 605, սյունակ 1
ՈՎՐԱԹԷ
«դադարած»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
ԲՀ՝ «դադարեալ»
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։