Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 238, սյունակ 1
ԶԻ
«ինչո՞ւ, ի՞նչ, ինչպէ՞ս, թէ, որ, որպէսզի, որովհետեւ, որքան»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *kʷi-
«դերանուանական արմատ»
զ- նախդիրով
Կազմուած է զ- նախդիրով` *kʷi դերանուանական արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զիարդ,
զերդ,
զերթ,
զիարդապէս,
մինչ զի,
քանզի,
փոխանակ զի,
որպէսզի,
վասն զի
Մատենագիտություն
H. AG 450;
Աճ. ՀԱԲ 94
Էջ 243, սյունակ 1
ԶՈՒՐ
«դատարկ, սին, իզուր»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ h. պ. zura
«անարդարություն, սուտ»
փոխատու լեզու՝ պրթ. zwr (zūr)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. zūr
«սուտ»
փոխատու լեզու՝ պ. zūr
«սուտ»
իրանական աղբյուրից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զրաբանել,
զրադատ,
զրախնդիր,
զրախորհուրդ,
զրախաւս,
զրապարծ,
զրազան,
զրարտել,
զրել,
զուրավաստակ,
ստազրանք
Մատենագիտություն
H. AG 151;
Աճ. ՀԱԲ 109;
Ջահ. ՀԼՊ 525
Էջ 248, սյունակ 1
ԸՆԴ
(նախադիր) (սեռ.), (եզ. տր., հգն. հյց.), (բցռ.), (գրծ.), (նախածանց)
(ընդ-, ըն-, ըմ-)
««փոխարեն» (սեռ.), «հետ, միասին» (եզ. տր., հգն. հյց.), «մոտից» (բցռ.), «տակ» (գրծ.), ընդ- (ընդ-, ըն-, ըմ-) (նախածանց)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *anti-
«փոխարեն, միասին»
հ.-ե. արմատ՝ *ndhos-
«տակ»
իմաստների համար եւ, թերեւս, *ndhos- («տակ» իմաստի համար)։
Էջ 248, սյունակ 1
ԸՆԴ ԻՐՍ
(ընդիրանգիրս)
««անմարմինս» (ԲՀ)»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 125) ունեցել է ընդիրանգիրս տարբերակը։ Երեմիայի բառարանի քննական հրատարակության մեջ Ամալյանը բերում է ընդ իրս ձեւը։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 125
Էջ 250, սյունակ 1
ԸՆՏԻՐ
(-ոյ, ուշ՝ նաեւ -ի, -ից)
(ընդիր)
Ստուգաբանություն ()
Կազմված է ըն(դ)- նախածանցով՝ դիր (դնել) հիմքից՝ դ-ի խլացմամբ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ընտրել,
ընտրիչ,
ընտրանք,
ընտրելակից,
ատենընտիր,
այրաընտիր,
հատընտիր,
իրաւընտիր,
անընտիր,
գեղընտիր,
նորընտիր,
երկընտրանք,
ընտրաշրջան,
ընտրացուցակ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 132
Էջ 255, սյունակ 1
ԹԱԿԱՐԴ
(-ի, -աց)
(թակարթ)
«թակարդ, որոգայթ. վանդակ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *tag-
«շօշափել, բռնել»
-արդ ածանցով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թակարդապատ,
թակարդապատեալ,
թակարդադիր,
թակարդել,
թակարդափակել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
τεταγών
«բռնող»
լատ.
tangō
«շօշափել, դիպչել, բռնել, խփել»
Էջ 263, սյունակ 1
ԹԵԼ
I
(-ոյ)
«թել, դերձան»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *tek-
«գործել, հիւսել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *tek-lo-)
Այստեղ է նաեւ թելուկ բուսանունը, եթե այն չի կապուած թալ, թաղթ, թայլ բառերի հետ։ Ըստ Աճառեանի, հայերէնից են փոխառուած պրսկ. tēla «առասան» եւ թրք. tel «թել, լար, առասան» բառերը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ոսկեթել,
թելադիր,
թելադրեմ,
թելադրութիւն,
անթել,
թելաւոր,
մետաքսաթել,
մետաղաթել,
հեռագրաթել,
թելանման,
թելուկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
օս.
an-dax
«թել»
հ. վ. գերմ.
that
«պատրույգ, քուղ, թել»
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 169-170
Տե՛ս նաեւ
Էջ 272, սյունակ 1
ԹՈՎԵԼ
(թուել)
«կախարդել, սադրել, գրգռել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *teu-
«բարեկամական ուշադրություն նվիրել, ուշադիր լինել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *tou-)
«բարեկամական ուշադրություն նվիրել, ուշադիր լինել» արմատից: Աճառյանը բխեցնում է *steu- «բարձրաձայն գովել, օրհնաբանել» արմատից, որ ավելի քիչ հավանական է:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թովիչ,
թովչություն,
թովչաբար
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. կիմր.
tut
«կախարդ, թովիչ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 199
Էջ 279, սյունակ 1
ԺԱՄ
(-ու, մյուս հոլովները՝ -ի, -աց)
«մեկ ժամ, եկեղեցական ժամասացություն, եկեղեցի, ժամանակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական žamān
Առանձնացված է իրանական žamān ձեւից՝ -ān եւ հայ. -ան ածանցների բաղարկմամբ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ժամաբաշխ,
ժամադէտ,
ժամադիր,
ժամադրել,
ժամակալ,
ժամալար,
ժամապահ,
ժամակոչ,
ժամագիրք,
ժամակարգութիւն,
ժամատուն,
ժամատեղի,
յայնժամ,
ցայնժամ,
յորժամ,
առժամայն,
նոյնժամայն,
գիշերաժամ,
տարաժամ,
դատարկաժամ,
բարեժամ,
ապաժամեան,
ժամանց,
ժամագործ,
ժամացոյց,
ժամասացութիւն,
ժամասէր,
ժամասիրութիւն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 223
Տե՛ս նաեւ
Էջ 283, սյունակ 1
Ի
(յ-) (նախդիր ներգոյականի, նախդրավոր հայցականի եւ բացառականի)
«մեջ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *en-
«մեջ»
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
εν
լատ.
in
հ. իռլ.
in-
գոթ.
in
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 235-236;
Pok. IEW 311
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։