Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 182, սյունակ 1
ԴԱՆԳԱՍՏԵԼ
(դանկատել, դանգել)
««ծաղրել, արհամարհել» (ԲՀ՝ «ծանակել, այպանել» եւ «արհամարհել»)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dhen-
«խփել, ծեծել, հրել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *dhngh-)
*-gh- աճականով
հայ-գերմանական զուգաբանություն՝ հայերենում իմաստային յուրահատուկ զարգացմամբ։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իսլ.
danga
«ծեծել»
հ. շվեդ.
dinugn
«խփել»
հ. անգլ.
dangan
«խփել, բախել»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 186, սյունակ 1
ԴԱՏԱՏԵԼ
(դատակել)
««ծանակել, անարգել» (ԲՀ)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
կազմված է դատ արմատից՝ -ատ ածանցով
Էջ 190, սյունակ 1
ԴԱՒԱՆ
(-ի, -ից)
«դաւանանք, հաւատ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
հ.-ե. արմատ՝ *deu-
«յարգել, մեծարել, երկրպագել, յարգելի, հզոր»
փոխատու լեզու՝ իրանական *daw
Հաւանաբար փոխառութիւն իրանական աղբյուրից՝ *daw (< հ.-ե. *deu- «յարգել, մեծարել, երկրպագել, յարգելի, հզոր»)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դաւանել,
դաւանութիւն,
դաւանաբան,
հայադաւան,
երկադաւան,
կիսադաւան,
քրիստոսադաւան,
սուտադաւանոց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
duvas
«յարգանք, երկրպագութիւն»
հ. լատ.
dauenos (duonos)
լատ.
bonus
«լաւ»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 201, սյունակ 1
ԴՈԴԵԼ
(դոդել)
««նենգել, խարդախել» (ԲՀ)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. δόλος
«նենգություն, խարդախություն»
ԲՀ-ի հրատարակիչ Ամալյանը (361) ենթադրում է, հենվելով դոդել տարբերակի վրա, հուն. աղբյուր՝ δόλος «նենգություն, խարդախություն» (հմմտ. նաեւ δολόω «նենգել, խարդախել» բայաձեւը)
Մատենագիտություն
Ամալյան 361
Էջ 201, սյունակ 1
ԴՈՂ
-ի, -ից
«դող, սարսուռ, ալիքաձեւ երաժշտական մի խաղ»
(երաժշտական)
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dhel-
«դողալ, դողդողալ, երերալ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *dhol-)
բնիկ հնդեւրոպական՝ *dhol- ` *dhel- «դողալ, դողդողալ, երերալ» արմատից հայ-գերմանական, նեղ՝ հայ-սկանդինավյան զուգաբանություն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դողալ,
դողացուցիչ,
դողումն,
դողն-ի,
դողան-ի,
դողդոջ,
դողդոչ,
դողդոջել,
դողդոջոտ,
դողդոջուն,
դողդոջումն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
շվեդ. բրբ.
dilla
«թափահարել, տարուբերել»
նորվ. բրբ.
dalla, dulla
«վարգել, մանրաքայլ գնալ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 677;
Pok. IEW 246
Տե՛ս նաեւ
Էջ 207, սյունակ 1
ԴՐՆԳԵԼ
(*դրինդ-)
«դոփել»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
հ.-ե. արմատ՝ *dher-
«բնաձայնական արմատ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *dhren-)
ածանցյալ ձեւով
Բնաձայնական կազմություն, որ, թերեւս, կապված է հնդեւրոպական *dher- բնաձայնական արմատի հետ (*dhren- ածանցյալ ձեւով):
Էջ 208, սյունակ 1
ԴՐՈՒԱԳ
(դրուագ), -ի, -աց
«սիւնագլխի կամ խորանի զարդ, զարդանիւթ, զարդաթիթեղ, գրքի գլուխ, հատուած, դպրութիւն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական
բայց Փերիխանեանի (Периханян. МЭСДЯ, 36-39) վարկածը պրթ. dodβay «երկձաւ» բառից ծագելու մասին անհաւանական է:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դրուագել,
դրուագէլ,
բազմադրուագեալ,
ինքնադրուագեալ
Էջ 215, սյունակ 1
ԵՂՈՒՉ
(բրբ. եղու՞նջ)
«արգելք, խոչնդոտ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 221, սյունակ 1
ԵՐԱՆԳ
(-ոյ, -ի, -աց)
«գույն, ներկ (նոր)` նուրբ տարբերություն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պրթ. rang
փոխատու լեզու՝ մ. պ. rang
փոխատու լեզու՝ պ. rang
նոր շրջանի բարբառներում փոխառված է ռանգ ձեւով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երանգ,
երանգաներկություն,
երանգել,
բազմերանգ,
երփներանգ,
կարմրերանգ
Մատենագիտություն
H. AG 148;
Աճ. ՀԱԲ 39;
Ջահ. ՀԼՊ 524
Էջ 222, սյունակ 1
ԵՐԳ
(-ոյ)
«երգ, բանաստեղծություն, նվագարան»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *erkuo-
«ճառագայթել, շողալ, հնչել, երգել, գովերգել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *erku-)
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երգել,
երգեցիկ,
երգահան,
երգիչ,
երգեցող,
եղերգութիւն,
քնարերգ,
ողբերգակ,
հագներգութիւն,
կատակերգակ,
նախերգանք,
օրհներգու,
երգահան,
թատերերգակ,
դիւցազներգութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
arká
«ճառագայթ, երգ, երգիչ»
խեթ.
arkuāc
«աղոթել»
Մատենագիտություն
H. AG 443;
Աճ. ՀԱԲ 43
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։