Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 357, սյունակ 1
ԾԱԽ
(-ոյ, -ի, -ից)
«ծախս, վատնում, սպառում, վաճառում, վաճառք»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Հազիվ թէ կապ ունի օս. cūx/cox «պակաս. զուրկ» արմատի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծախել,
ծախսումն,
ծախիչ,
մարդածախ,
մեծածախ,
բազմածախ,
գազանածախ,
դիւրածախ,
եզնածախ,
հացածախ,
անծախ,
անծախական,
անծախող,
ծախսել,
ծախսարար,
մանրածախ
Էջ 371, սյունակ 1
ԿԱԳ
-ոյ
«կռիվ, վեճ»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
հ.-ե. արմատ՝ *gōu-
«կանչել, ճչալ, գոռալ»
ծագումը հնդեւրոպական *gōu- «կանչել, ճչալ, գոռալ» բնաձայնական արմատից՝ (*gōu- > *կագ՞)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կագիլ,
կագասէր,
կագազարթոյց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
γοος
«հեկեկանք, ողբ»
հ. իսլ.
kýta
«նախատել»
Էջ 391, սյունակ 1
ԿԱՐԳ
(-ի, -աց)
«կարգ, հրեշտակախումբ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Ծագումն անյայտ է։ Ըստ Հ. Բեյլիի (DKS 441)՝ վրաց. kargi «լաւ» բառի հետ (*karg) (վերականգնում է խոտ.-սակ. hamgalj «հաւաքել» ձեւի հիման վրայ)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կարգել,
կարգալից,
կարգաւոր,
կարգաւորութիւն,
կարգիչ,
դասակարգ,
ծննդակարգ,
ժամակարգութիւն,
յառաջակարգ,
յարակարգել,
շնորհակարգութիւն,
բարեկարգ,
գլխակարգութիւն,
զրուցակարգութիւն,
անկարգ,
կարգադրել,
կարգադրիչ,
կարգազուրկ,
կարգախօս,
կարգապահ,
կարգապահական,
կարգապահութիւն,
անկարգապահ,
գիտակարգ,
օրակարգ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց.
kargi
«լաւ»
խոտ.-սակ.
hamgalj
«հաւաքել»
Մատենագիտություն
DKS 441
Էջ 396, սյունակ 1
ԿԵԱԼ
(կեցի, (ե)կեաց)
«ապրել»
Ստուգաբանություն ()
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կեցուցիչ,
բարեկեցիկ,
բարեկեցութիւն,
խառնակեցիկ,
լեռնակեցութիւն,
երկայնակեցութիւն,
հոգեկեցոյց,
չկեցու,
միակեցնակ,
երկայնակեաց,
խաղաղակեաց,
միայնակեաց,
մենակեաց,
անապատակեաց,
կարճակեաց,
լեռնակեաց,
գազանակեաց,
խառնակեաց,
խաւարակեաց,
բարեկեաց,
անկեաց
Էջ 400, սյունակ 1
ԿԵՆՈՌՈՍ
«մի գազան»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
բուն աղբյուրը չի հավաստված (κένταυρος-ը ձեւով հեռու է)
Էջ 401, սյունակ 1
ԿԵՐՊ
(-ի, -ից)
«կերպ, եղանակ, դէմք, տեսակ, տեսիլ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. kerp
Փոխառութիւն իրանական աղբիւրից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կերպակերպ,
կերպարան(-ք),
կերպարանակից,
կերպարանաւոր,
կերպարանափոխ,
կերպարանել,
լուսակերպ,
իգակերպ,
գիշերակերպ,
գազանակերպ,
կայսերակերպ,
սքանչելակերպ,
կենդանակերպ,
բիւրակերպ,
բազմակերպ,
անկերպարան,
կերպարանափոխել,
կերպարանափոխութիւն,
փոխակերպութիւն,
փոխակերպումն
Մատենագիտություն
H. AG 168;
Աճ. ՀԱԲ 578;
Pok. IEW 620
Էջ 406, սյունակ 1
ԿԻՏՐ
(բբ)
«վարունգ»
(բարբառային)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. κιτριον
Սրա սկզբնական κιτον ձեւից է հայ. կիտրոն-ը։ Լատ. եւ հուն. բառերը նշանակել են նաեւ կիտրոնից տարբեր տեսակներ, այդ թվում կինդրին (կիթրին) «սերկեւիլ» եւ կիտր «վարունգ»։ Վերջին իմաստը առկա է նաեւ վրացերենում՝ kitri։ Թուրքերենում kitre նշանակում է «գազ, խաղիրան»։ Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 593) հայերեն կիտր-ը բխեցնում է վրացերենից, բայց հավանաբար վերջինս հայերենի հետ միասին հունարենից ծագած բառին տվել է միեւնույն «վարունգ» իմաստը։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրացերեն
kitri
«վարունգ»
թուրքերեն
kitre
«գազ, խաղիրան»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 593
Էջ 429, սյունակ 1
ԿՈՒՐ
II
«կեր, անասնակեր, ապրուստ, շահ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gʷer-
«կլանել, ուտել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gʷ(ə)r-)
արմատից, որտեղից` կեր (տե՛ս), այլեւ` բալթ. *gurtla, պրուս. gurcle «կոկորդ», ռուս. жрать «խժռել» եւ այլն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կերակուր,
կերակրել,
կերակրիչ,
կերակրչութիւն,
գազանակուր,
գետակուր,
գերեզմանակուր,
դեղակուր,
ձովակուր,
տատանակուր,
վաճառակուր,
ջրհեղեղակուր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
բալթ.
*gurtla
պրուս.
gurcle
«կոկորդ»
ռուս.
жрать
«խժռել»
Մատենագիտություն
H. AG 459;
Աճ. ՀԱԲ 575, 665;
Pok. IEW 474
Տե՛ս նաեւ
Էջ 431, սյունակ 1
ԿՈՒԻ
(-ոյ)
«կառչելու տեղ, կովան, կռիվ, ընդհարում, պայքար, պատերազմ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gʷēr-
«ծանր»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gʷēri- (°))
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *gʷēri- (°) *gʷēr- «ծանր» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կռուիլ,
կռուական,
կռուակից,
կռուանոց,
կռուասէր,
կռուարար,
գազանակռիւ,
զատեկռիւ,
բանակռիւ,
մենակռիւ,
մերկակռիւ,
նաւակռիւ,
բռնակռիւ,
լծակռիւ,
ընդդիմակռուել,
անկռիւ,
անկռուելի,
բանակռուութիւն,
ոտնկռիւ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
βρῑμη
«խիստ, ճնշում, գրոհ»
հ. վ. գ.
krēg
«համառություն»
մ. վ. գ.
kriec
«ջանք, կայունություն, կռիվ, վեճ»
գ.
krieg
«կռիվ»
Էջ 466, սյունակ 1
ՀՈՇԻԲՈՒԱԿ
«մի տեսակ խունկ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական հոշի (հոշ-ի)+բուակ
փոխատու լեզու՝ մ. պ. bōyak
հոշի (հոշ-ի)+բուակ < bōyāk
Մատենագիտություն
H. AG 123;
Աճ. ՀԱԲ 114
Տե՛ս նաեւ
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։