Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 80, սյունակ 1
ԱՍՏԵԼ
«նշանած ընտրել, աղջիկ ուզել» հաստիլ «նշանվել (աղջկա մասին)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
նույնը հաստել (հաստատել) բայի հետ՝ իմաստային նրբերանգով, որ վկայված է նաեւ հաստատել բայի համար: Այս ստուգաբանությամբ կասկածելի է դառնում խուռերենի ašti «կին» բառի հետ համեմատությունը (Ղափանցյան):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աստօղ
Մատենագիտություն
Lamberterie, REA 91-113
Տե՛ս նաեւ
Էջ 80, սյունակ 1
ԱՍՏՈՒԱԾ
-ոյ
«աստված»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ansu-
«աստված, ոգի»
հ.-ե. արմատ՝ *diu-
«աստված»
միասնական վարկած չկա: Ամենից հավանական են երկուսը. ա) ծագում է հնդեւրոպական *ansu- «աստված, ոգի» (հմմտ. հ. հնդկ. ánila «կենսաշունչ», գ. *ansur «աստված, ոգի») եւ *diu- «աստված» հիմքերի բարդումով եւ -ած-ով, կամ այդ նույն *ansu- հիմքի եւ տուած «տվող» (հմմտ. գթած, ողորմած), ձեւի բաղադրությամբ. բ) ծագում է աստ- արմատից, որ հաստ արմատի տարբերակն է, բայց սխալմամբ միաց-
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աստուածաբարբառ,
աստուածաբեր,
աստուածագէտ,
աստուածագիր,
աստուածախաւս,
աստուածախաւսել,
աստուածահար,
աստուածանշան,
աստուածեղէն,
աստուածական,
աստուածանի,
աստուածարել,
բազմաստուածեան,
երեքաստուածեան,
չաստուած
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
ánila
«կենսաշունչ»
գ.
*ansur
«աստված, ոգի»
Էջ 81, սյունակ 1
ԱՍՐ
(-աւ, -սու, -սունց, -սրոց, -սերբ)
«բուրդ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pek'u-
«բուրդ, ոչխար, անասուն»
(անմիջական նախաձեւ՝ *pok'u-)
«բուրդ, ոչխար, անասուն» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ասուեայ,
ասուի,
ասուեղ,
ասրեայ,
ասրաբեր,
ասրեղէն,
ասրավաճառ,
ասուեակ,
ասուեղէն,
ասրատակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
pásu
«անասուն»
գոթ.
faihu
«ունեցվածք, կարողություն»
Մատենագիտություն
H. AG 421;
Աճ. ՀԱԲ 282-283
Էջ 84, սյունակ 1
ԱՐԱՄԱԹ
(«նզովեալ», «նուազեալ»)
«նզովված»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
թերեւս կապված է Արամ հատուկ անվան հետ, որ բացատրված է նաեւ «անեծք, նզովք (նրանց)»։ ԲՀ. կա նաեւ «նուազեալ» տարբերակը
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 295;
Ամալյան, ԲՀ 350
Էջ 85, սյունակ 1
ԱՐԱՏ
I
(-ոյ, ուշ՝ -ուէ, -աւ)
«արատ, պակասություն, բիծ, կեղտի նշան, վնաս»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *arəd-
*g' > ծ եւ տ արտացոլմամբ
արած-ի տարբերակը՝ *g' > ծ եւ տ արտացոլմամբ, ինչպէս *bhrg' - > բարդի
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արատաւոր,
արատել,
անարատ,
անարատութիւն
Էջ 87, սյունակ 1
ԱՐԳ
III
«ընդերք, որովայն, փոր, աղիք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *arkw-
արմատից
Հնարաւոր է նաեւ հ.-ե. *ark- (*oreu-) նախաձեւից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արգանդ,
արգանտ,
արգանդախեղդ,
արգանդակից,
արգանդային,
արգանդաբերան,
արգահատել,
արգահատանք,
արգահատելի,
արգահատութիւն,
անարգահատելի,
յարգահատել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
կիմր.
arffed
«ծոց, գիրկ»
<*arpet
զանդ.
arcuinn
«կովի ստինք»
հուն.
ὀρύα
«աղիք»
լատ.
arvina
«ճարպ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 303
Էջ 87, սյունակ 1
ԱՐԳԱՍԻ
-ք
«արդիւնք, պտուղ, բերք»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ἐργασία
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արգասաւոր,
արգասաւորական,
արգասաւորութիւն,
անարգասի,
անարգասաւոր
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 303
Էջ 87, սյունակ 1
ԱՐԳԱՒԱՆԴ
(արգեւանդ)
«բերրի, պտղաբեր, բարեբեր»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *arg-āvand
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արգաւանդաբեր,
արգաւանդահող,
արգաւանդամիտ,
արգաւանդապտուղ,
արգաւանդութիւն
Էջ 89, սյունակ 1
ԱՐԶԲԵԴ
«պարսկական արքունիքի մի պաշտօնեայ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ասոր. arzbed
փոխատու լեզու՝ պ. *arz-bad
«բերդապետ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 313
Էջ 91, սյունակ 1
ԱՐԾՈՒԻ
(-ոյ, -եաց)
(ուշ` արծիւ, -ի, -ից, -ոյ)
«արծիվ (թռչուն), մի համաստեղութիւն»
(կենդանաբ., աստղաբ.)
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *rg'ipio-
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արծուենշան,
արծուեկիր,
արծուանշան,
արծուաթռիչ,
արծուակերպ,
արծուաբեր,
արծուաճանկ,
արծուունգն,
արծուունկն,
արծըռունկն,
արծռուկն,
արծունգութիւն,
գետարծուի,
արծուացաւ,
արծուիք,
արծուադրոշ,
արծուաթիթ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
rjipyá
«սլացող, նետվող (արծվի մասին)»
ավ.
ǝrǝzifya
«արծիվ»
Մատենագիտություն
H. AG 424;
Աճ. ՀԱԲ 320
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։