Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 98, սյունակ 1
ԱՐՔՏ
«հյուսիս»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. արկտ (արկտ-իկոս)
«հյուսիսային»
բառի սկզբնամասը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արքտական
Էջ 98, սյունակ 1
ԱՐՔՏՈՐՈՍ
«արկտուր (աստղ Արջապանի համաստեղության մեջ)»
(աստղաբաշխական)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. αρκτούρος
Մատենագիտություն
H. AG 518;
Աճ. ՀԱԲ 348
Էջ 99, սյունակ 1
ԱՒԳՆ
«օգնություն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
հ.-ե. արմատ՝ *au-
«լավ վերաբերվել, սիրել, տրամադրված լինել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *au- (*au-))
փոխատու լեզու՝ իրան. *apigūn-
փոխատու լեզու՝ պրթ. *apigūn-
Փոխառութիւն իրանական աղբյուրից՝ թերեւս պրթ. *apigūn- < *abi-gūna- (Բենվենիստ) կամ *abigan (Մեմերենյի)։ հմմտ. Պերիխանյան, МЭСДЯ, 103։ Ավելի քիչ հավանական է բնիկ հնդեւրոպական լինելու վարկածը՝ *au-s- (*au-) «լավ վերաբերվել, սիրել, տրամադրված լինել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւգնել,
աւգնութիւն,
աւգնական,
աւգնականութիւն,
անաւգ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 606
Էջ 101, սյունակ 1
ԱՒԹԱՂԱՅ
(օթաղայ)
«գլխի կամ գլխարկի վրա ամրացված փետրազարդ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ թյուրքական otaya
Փոխառություն թյուրքական աղբյուրից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
չաղաթ.
otaya
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 610
Էջ 101, սյունակ 1
ԱՒԹՈՑ
(-ի, -աց)
«ծածկոց, վերարկու, թիկնոց»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *eu-
«հագնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ou-t-)
Կազմված է -ng ածանցով՝ աւթ- արմատից, որ բնիկ հնդեւրոպական է՝ *ou-t- նախաձեւից (*eu- «հագնել»)
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
aũtas
«փաթաթան»
լատվ.
áuts
«փաթաթան, կտոր (շորի), կապ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 609
Տե՛ս նաեւ
Էջ 102, սյունակ 1
ԱՒՁ
(-ի)
«օձ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *aughi-
բայց նախաձեւի վերականգնումը դժվարություններ է հարուցում: Թերեւս կարելի վերականգնել *aughi- նախաձեւը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւձախառն,
աւձահալած,
աւձահար,
աւձամարտ,
աւձապաշտ,
աւձաձուկ
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 112;
Աճ. ՀԱԲ 611-612
Էջ 102, սյունակ 1
ԱՒՂԻ
(ուղի, եաղի)
«օղի, գինի»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *au(e)-
«հոսել, թաց, ջուր»
(անմիջական նախաձեւ՝ *aulio-)
«հոսել, թաց, ջուր» արմատից, որտեղից` *(a)ued-> հայ. գետ, ռուս. вода «ջուր», водка «օղի»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մեղրաւղի,
ամբրաւաւղի,
օղեվաճառ,
բարկօղի,
խնձորօղի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ռուս.
вода
«ջուր»
ռուս.
водка
«օղի»
Էջ 104, սյունակ 1
ԱՒՐԱՒՐ
(օրոր)
«օրոր, օրորոցային երգ»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
Կրկնավոր (բնաձայնական) կազմութիւն՝ թերեւս հնդեւրոպական *au-ro-ից (հմմտ. աւրեր) եւ երեր արմատի ձայնդարձային ձեւի (որոր-) բաղարկութեամբ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւրաւրել,
որորալ,
աւրաւրոց,
աւրորան
Տե՛ս նաեւ
Էջ 104, սյունակ 1
ԱՒՐԵՐ
(-ի, -աց)
(օրեր)
«անեծք, նզովք, նախատինք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *au-
«խոսել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *au-ro-)
բաղարկված *rəu- ձեւի հետ (*ōr- «խոսել, կանչել»)
Թերեւս կրկնավոր կազմութիւն՝ հնդեւրոպական *au-ro- ձեւից (*au- «խոսել»)՝ բաղարկված *rəu- ձեւի հետ (*ōr- «խոսել, կանչել»)։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
αὐώ
«գոռալ, ճչալ»
հուն.
ἀρᾱ́
«աղոթք, անիծել»
(*αρφα)
լատ.
ōrō
«խոսել, խնդրել»
խեթ.
aruuāi
«ժխտել, դիմել»
խեթ.
arliia-
«պատգամախոսել»
Էջ 109, սյունակ 1
ԲԱ
(ներկայի 1-ին դեմք՝ բամ)
«խոսել, ասել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bhā-
«խոսել»
*bhā- > բամ, bhā-ti- > բայ, *bhā-ni- > բան, *bhāsri > բառ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բայ,
բայածական,
աներկբայ,
խաբեբայ,
մակբայ,
թերբայութիւն,
բայական,
բայակերտ,
բայաձեւ,
բայաբուն,
բայարմատ,
բայական,
դերբայ,
դերբայական,
մակբայակերտ,
բան,
բանբեր,
բանագետ,
բանագնաց,
բանադրել,
բանախօսութիւն,
բանաստեղծ,
բանաքաղ,
բանսարկու,
բանել,
այլաբանել,
փառաբանել,
ապարանել,
մեծարբանել,
դիմաբանել,
ընդդիմաբանել,
բանահիւսութիւն,
բանասիրական,
բանաստեղծական,
բուսաբան,
երկրաբան,
երկրաբանութիւն,
բութաբանութիւն,
կենսաբան,
կենսաբանութիւն,
բառ,
բառգիրք,
բառակապ,
բառացի,
կիսաբառ,
բարձրաբարբառ,
երկբարբառ,
մեծաբարբառ,
բառագիտութիւն,
բառարան,
բառացանկ,
բառացուցակ,
բառախաղ,
բառակազմութիւն,
բառական,
բառաքննութիւն,
բարբառ,
բարբառել,
անբարբառ,
բարբառագետ,
բարբառագիտական,
բամբաս-,
բամբասանք,
բամբասել,
բամբասական,
անբամբաս
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
φαμέν
«ասել»
հուն.
φάτις
«լուր, խօսք, բայ»
հ. իռլ.
bōn
«խնդիրք»
Մատենագիտություն
H. AG 427-428;
Աճ. ՀԱԲ 386;
Ջահ. ՀԼՊ 115
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։