Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 451, սյունակ 1
ՀԱՐԹ
(-ի, -ից)
«հարթ, հավասար, ուղիղ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
հ.-ե. արմատ՝ *plat-
(անմիջական նախաձեւ՝ *plet-)
փոխատու լեզու՝ իրանական
փոխատու լեզու՝ ավ. pərəθu
«լայն»
իրանական աղբիւրից, բայց բուն աղբիւրը չի հաւաստուած: հմմտ. աւ. pərəθu «լայն» եւ հ. հնդկ. prthu- «լայն, ընդարձակ» բառերը, որոնք ծագում են հնդեւրոպական *plat- *plet- արմատից, որտեղից հայ. լայն (<*pləteno):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հարթութիւն,
հարթաբարյատակ,
հարթիկ,
անհարթ,
անհարթութիւն,
միահարթ,
դաշտահարթ,
երկնահարթ,
սարահարթ,
հարթաչափ,
հարթաչափութիւն,
հարթավայր,
հարթաքանդակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
prthu-
«լայն, ընդարձակ»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 454, սյունակ 1
ՀԱՄԱՍԱՐ
ուշ՝ -ի, -ից, -աց
«հավասար, նման, միատեսակ, ընդհանուր»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *hāvasār
հմմտ. պրթ. hāv(a)sār
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հաւասարել,
հաւասարորդ,
հաւասարութիւն,
հաւասարակշիռ,
համահաւասար,
զուգահաւասար,
չաւասարի,
հաւասարակշռութիւն,
հաւասարակողմ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պրթ.
hāv(a)sār
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 69;
Ջահ. ՀԼՊ 531
Էջ 471, սյունակ 1
ՀՐԱՍԱՐԱԿ
«մունետիկ, ազդարար»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *fratarak-
հմմտ. պրթ., մ. պ. fra- «առաջ» եւ ավ. tar- «անցնել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հրատարակել,
հրատարակիչ,
հրատարակումն,
հրատարակարէն,
հրատարակութիւն,
հրատարակչական,
հրատարակչութիւն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 133
Էջ 509, սյունակ 1
ՄԱՆՈՒԿ
(-ան, -ունք)
«նորածին, երեխա պատանի, երիտասարդ, սպասաւոր, զինուոր, փոքր ձագ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *men-
«փոքր, փոքրացնել, առանձին, մեկուսի»
(անմիջական նախաձեւ՝ *mǝnu-)
*-u-ով հիմքով
-ուկ-ը համարւում է ուշ յաւելում, բայց հնարաւոր է ենթադրել *mǝnu-kon- սկզբնաձեւ՝ *-k-ի (անտեղաշարժ *k) պահպանմամբ՝ -կն (սեռ. -կան), ուղղականում -ն-ի ուշ անկմամբ (-ուկն-ի համար՝ հմմտ. ձուկն, մուկն, արմուկն)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մանլիկ,
մանլուկ,
մանլտի,
մանկանալ,
մանկամարդ,
մանկամայր,
մանկաբարձ,
մանկաբարոյ,
մանկապէս,
մանկակորուստ,
գեղեցկամանուկ,
մանկապարտէզ,
մանկավարժ,
մանկատուն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
μάνυ
«փոքր, քիչ»
ըստ Հեսիքիոսի
Մատենագիտություն
H. AG 272;
Աճ. ՀԱԲ 255
Տե՛ս նաեւ
Էջ 511, սյունակ 1
ՄԱՍԱՐԱՅ
«ձիթաքամիչ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. miṣara
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մասարաբար
Տե՛ս նաեւ
Էջ 513, սյունակ 1
ՄԱՏԱՂ
(-ոյ)
«մատաղ, մատղաշ մանուկ մատաղ հորթ, զոհ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *mad-
«թաց, խոնավ. կաթել. հյութեղ, պարարտ, բտած»
որտեղից նաեւ մածառակ, մաճար/ռ, այլեւ պ. maskah «թարմ յուղ», հ. վ. գ. Mast «գիրացում, բտում»: Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 267), հենվելով սլավոնական զուգահեռների վրա (հ. սլ. mladŭ, ռուս. младший «երիտասարդ, մատաղ»), բխեցնում է *mel- «մանրել» արմատից՝ *-d- աճականով եւ դրափոխությամբ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մատաղածին,
մատաղական,
մատաղամայր,
մատաղատուն,
մատաղել,
մատղաշ,
մատաղահաս,
մատաղատի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պ.
maskah
«թարմ յուղ»
հ. վ. գ.
Mast
«գիրացում, բտում»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 694;
Ջահ. ՀԼՊ 136;
Աճ. ՀԱԲ 267
Էջ 517, սյունակ 1
ՄԱՐԻ
(-րոյ, -րեաց)
(մայրի)
«էգ թռչուն, հավ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *merio
«մանկամարդ կին, աղջիկ»
*merio «մանկամարդ կին, աղջիկ» արմատից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
márya-
«երիտասարդ մարդ»
հուն.
μεῖραξ
«աղջիկ»
ուշ՝ «տղա»
լատ.
maritus
«ամուսնացած մարդ»
լիտ.
marti
«նորահարս»
կիմր.
merch
«դուստր»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 284
Էջ 532, սյունակ 1
ՄՈԶԻ
«հորթ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *mozg’huo
«երիտասարդ անասուն, հորթ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *mozg’ho-)
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *mozg’huo (*mozg’ho-) «երիտասարդ անասուն, հորթ» արմատից: (հայ-հունական զուգաբանություն):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մոզամայր,
մոզարած,
մոզիկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
μόσχος
«բողբոջ, ընձյուղ, երինջ, հորթ»
Մատենագիտություն
H. AG 475;
Աճ. ՀԱԲ 338
Էջ 563, սյունակ 1
ՆԱՒԱՍԱՐԴ
(-ի, -աց)
«հայկական տարվա առաջին ամիս (օգոստ. 11-սեպտ. 9)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *nava-sārd
«նոր տարի»
Մատենագիտություն
H. AG 202;
Աճ. ՀԱԲ 435
Էջ 626, սյունակ 1
ՊԱՏԻՒ
(-ուոյ, -ուի, -ուէ)
«պատիւ, նուէր, պատուաւոր տեղ, պատուանդան, պատուաւոր»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *pativ
հմմտ սողդ. ptβy, ptβyw
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պատուել,
պատուական,
պատուաւոր,
պատուակալ,
անպատիւ,
զուգապատիւ,
մեծապատիւ,
յառաջապատուել,
հասարակապատիւ,
հանգիստապատիւ,
միապատիւ,
պատուագիր,
պատուանուն,
պատուանշան,
պատուարժան,
անպատուաբեր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
սողդ.
ptβy
սողդ.
ptβyw
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 43
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։