Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 85 բառահոդված (էջ 6/9)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 450, սյունակ 1 Էջ 450
ՀԱՐԱԿԱՇ (-ի, -աց) «վարուցանքի կիսովի ընկեր, կիսարար»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական hadakaš
իրանական աղբյուրից
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 55; Ասատրյան, «Իրան-Նամե» 22-23, 42
Էջ 460, սյունակ 1 Էջ 460
ՀԷՆ II «հինվածք, հենք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pen- «ձգել, մանել, հյուսել» (անմիջական նախաձեւ՝ *(s)pen-(d)-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հնուլ, հինուլ, հինուած
Մատենագիտություն
H. AG 466; Աճ. ՀԱԲ 91
Տե՛ս նաեւ
Էջ 488, սյունակ 1 Էջ 488
ՃԱՆԱՉԵԼ (*ծանաչել)
Ստուգաբանություն ()
Տե՛ս նաեւ
Էջ 597, սյունակ 1 Էջ 597
ՇՔԹԵԼ (ժքթել) «ջուրը շարժել, գայթեցնել»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
բնաձայնական-պատկերաւոր կազմութիւն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շքթալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
ժայթքել
Էջ 611, սյունակ 1 Էջ 611
ՉԱՆԱՐ «չանող» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
կազմված է չ-ան-ար տարրերից
Էջ 629, սյունակ 1 Էջ 629
ՊԱՐԱԶԱՆԻԼ I (պարաշանիլ, պարզանիլ) «խորհել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
Կազմված է պար(ա)- նախածանցով՝ զան- «կերպ, տեսակ» արմատից։
Էջ 669, սյունակ 1 Էջ 669
ՍԱՍՏ (-ի, -ից) «սաստում, հանդիմանութիւն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *k'ās- «հանդիմանել» (անմիջական նախաձեւ՝ *k'ǝsti-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սաստել, սաստիկ, սաստիլ, սաստկանալ, սաստկութիւն, անսաստ, անսաստել, մեծասաստ, հեղեղասաստ, իշխանասաստ, թագաւորասաստ, սաստկացուցիչ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
śisti-
«պատիժ, հրաման» (ավելի նոր՝ śasti-)
Մատենագիտություն
H. AG 488; Աճ. ՀԱԲ 178
Էջ 703, սյունակ 1 Էջ 703
ՎԱՆ I «վանում, հեռացում»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հ. պ. van- «նետել, ցրել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
վանիլ, վանումն, վանիչ, հեղկավան, վանդողական, ճանճվան
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 545
Էջ 714, սյունակ 1 Էջ 714
ՎՏԱՐԵԼ «վտարել»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան. vitar-
փոխատու լեզու՝ հ. պ. vitar
փոխատու լեզու՝ պ. gudāštan «անցնել»
բայահիմքով իրանական աղբյուրից՝ vitar-. հմմտ. հ. պ. vitar, պ. gudāštan «անցնել» (իրան. tar- արմատից)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
վտարել, վտարական, վտարան-դել, վտարանդի, վտարանդիկ, վտարանդութիւն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 351
Էջ 723, սյունակ 1 Էջ 723
ՏԱՏԱՍԿ (-ի, -աց) (ուշ՝ տատաշկ, տատաշ) «մի փուշ՝ բորկոճիմ, գեղավեր»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
հ.-ե. արմատ՝ *dēk'- «պատռել, պատռոտել» (անմիջական նախաձեւ՝ *dək'-) կրկնավոր
հ.-ե. արմատ՝ *denk'- «կծել» ոչ ռնգական ձեւ՝ աճած -կ- ով
Կրկնավոր՝ թերեւս բնիկ հնդեւրոպական *dək'-` *dēk'- «պատռել, պատռոտել» արմատից, որ կարող է լինել *denk'- «կծել» արմատի ոչ ռնգական ձեւ՝ աճած -կ- ով: Սակայն այս ստուգաբանությունը չի բացատրում շ-ով ձեւերը: Թերեւս ճիշտ է Գ. Ասատրյանը («Իրան-Նամե» 1996-1997), որ ենթադրում է իրանական ծագում (հմմտ. մ. պ. tašk «փուշ»), սակայն այստեղ նախ՝ կրկնավոր ձեւեր չեն հանդիպում, երկրորդ՝ հավանական չէ բխեցումը *ters- «չորացնել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տատասկաբեր, տատասկանիստ, տատասկացան
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. գ. վ.
zangar
«կծող, սուր, հատու»
գ.
Zange
«աքցան»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 380