Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 400 բառահոդված (էջ 6/40)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 100, սյունակ 1 Էջ 100
ԱՒԴՈԿ (-ի, -աց) «գժուծ, տնանկ» (բբ)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Թերեւս կապ ունի աւդոտ հոմանիշի հետ (տե՛ս):
Տե՛ս նաեւ
Էջ 100, սյունակ 1 Էջ 100
ԱՒԴՈՏ «գժուծ կամ տնանկ» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
հմմտ նաեւ աւդոկ:
Տե՛ս նաեւ
Էջ 103, սյունակ 1 Էջ 103
ԱՒՇ I (օշ) «երանի, երանի թէ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *au- «սիրել, ցանկանալ, նպաստել» *-sk ածանցի *-skh տարբերակով (՞)
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
ávas
«նպաստում, ուրախութիւն, ցանկութիւն, պահանջ»
աւ.
avah
«օգնութիւն»
հայ.
աւիւն
լատ.
aveō
«փափագել»
հ. լիտվ.
austi
«թարմանալ, կազդուրվել» թերեւս նաեւ
Էջ 109, սյունակ 1 Էջ 109
ԲԱ (ներկայի 1-ին դեմք՝ բամ) «խոսել, ասել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bhā- «խոսել» *bhā- > բամ, bhā-ti- > բայ, *bhā-ni- > բան, *bhāsri > բառ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բայ, բայածական, աներկբայ, խաբեբայ, մակբայ, թերբայութիւն, բայական, բայակերտ, բայաձեւ, բայաբուն, բայարմատ, բայական, դերբայ, դերբայական, մակբայակերտ, բան, բանբեր, բանագետ, բանագնաց, բանադրել, բանախօսութիւն, բանաստեղծ, բանաքաղ, բանսարկու, բանել, այլաբանել, փառաբանել, ապարանել, մեծարբանել, դիմաբանել, ընդդիմաբանել, բանահիւսութիւն, բանասիրական, բանաստեղծական, բուսաբան, երկրաբան, երկրաբանութիւն, բութաբանութիւն, կենսաբան, կենսաբանութիւն, բառ, բառգիրք, բառակապ, բառացի, կիսաբառ, բարձրաբարբառ, երկբարբառ, մեծաբարբառ, բառագիտութիւն, բառարան, բառացանկ, բառացուցակ, բառախաղ, բառակազմութիւն, բառական, բառաքննութիւն, բարբառ, բարբառել, անբարբառ, բարբառագետ, բարբառագիտական, բամբաս-, բամբասանք, բամբասել, բամբասական, անբամբաս
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
φαμέν
«ասել»
հուն.
φάτις
«լուր, խօսք, բայ»
հ. իռլ.
bōn
«խնդիրք»
Մատենագիտություն
H. AG 427-428; Աճ. ՀԱԲ 386; Ջահ. ՀԼՊ 115
Էջ 109, սյունակ 1 Էջ 109
ԲԱԳ III «կից, միասին»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Չի բացատրուած նմանութիւնը ինչպէս հայ. բաղ «կից, հար», այնպէս էլ թյուրք. bag «կապ» արմատի հետ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բագանակել, բագծածել, բագծածաբար
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
բաղ
«կից, հար»
թյուրք.
bag
«կապ»
Էջ 111, սյունակ 1 Էջ 111
ԲԱԶՈՒՄ (-ի, -աց) «շատ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
հ.-ե. արմատ՝ *bhng'hu-
փոխատու լեզու՝ իրան. *bazum
հունարենի ազդեցությամբ գործածված է որպես գերադրականին համազոր ձեւակազմիչ. թեեւ հնարավոր էր նաեւ անմիջական զարգացում
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բազմատար, բազմագույն, բազմադիմի, բազմազար, բազմաժամանակեայ, բազմաժողով, բազմահմուտ, բազմանալ, բազմատր, բազմութիւն, բազմաբովանդակ, բազմալեզուեան, բազմակողմանի, բազմահատոր, բազմանիստ, բազմապատիկ, բազմավանկ
Մատենագիտություն
H. AG 426; Աճ. ՀԱԲ 378
Էջ 115, սյունակ 1 Էջ 115
ԲԱՂԲԱԶ (բաղբանջ) «ցնդաբանություն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bhel- բնաձայնական արմատի կրկնությամբ կազմված
Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 397) համարում է անկախ բնաձայնական կազմություն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բաղբաջանք, բաղբաջել, բաղբանջանք, բաղբանջել, բաղբանջումն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
bhandatē
«խոսում է, ծաղրում է, պարսավում է» <*bhel-n-do-
դան.
baldre
«աղմկել»
լատվ.
beldēt
«դիմել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 397
Էջ 115, սյունակ 1 Էջ 115
ԲԱՂՁ (-ի, -ից) «իղձ, փափագ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bhel- (անմիջական նախաձեւ՝ *bhelg'h)
եթե Պետերսոնը (Ar. u Arm. Stud., 128) ճիշտ է համեմատում օս. bālun «ցանկանալ, ձգտել» ու լիտվ. balvas «նուէր» բառերի հետ եւ վերականգնում հնդեւրոպական *bhel- արմատը (*bhelg'h > բաղձ)։ իրանագետ Աբաեւը հակված է օսական ձեւը հանգեցնելու հնդեւրոպական *vel- «ցանկանալ» արմատին՝ ենթադրելով իրան. v>ou. b անսովոր անցում (v-ի ուժեղացում)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բաղձանալ, բաղձանք, բաղձալի, բազմաբաղձ, բազմաբաղձիկ, երեքբաղձեան, մեծաբաղձ, հայրենաբաղձութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
օս.
bālun
«ցանկանալ, ձգտել»
լիտվ.
balvas
«նուէր»
Մատենագիտություն
Ar. u Arm. Stud. 128; Աբաեւ, ИЭСОЯ 248
Էջ 117, սյունակ 1 Էջ 117
ԲԱՆԳ (բանկ) «մի թունաւոր խոտ՝ խելառ խոտ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պրսկ. bang
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բանկեխոտ, աղուաշբանկ, աղուէշբանկ, աղջբանկ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 405
Էջ 117, սյունակ 1 Էջ 117
ԲԱՆԳՆ (բանկն) «առասպել, հեքիաթ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bhā- «խօսել» (անմիջական նախաձեւ՝ *bhōn-ō-, *bh-en-)
հայ - գերմանական զուգաբանութիւն ըստ կազմութեան. բուն *bhā- ձեւից են հայ. բայ, բան, բառ, բամ, լատ. fabula «լուր, ասելոյթ, զրոյց, պատմուածք, աւանդութիւն, հեքիաթ, առակ, հնարանք», *bh-en- ձեւից՝ հ. հնդկ. bhāṇati «խօսում է»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բանկնարկեմ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
h. v. germ.
bannan
«հրամայել, կարգադրել, օրէնքից դուրս յայտարարել»
h. angl.
bannan
«դատի կանչել, հրամայել»
h. isl.
banna
«արգելել»