Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 214, սյունակ 1
ԵՂԾ
«խանգարված, ապականված, ավեր, տձեւ, անկերպարան, պակասավոր, վատ, շինձու, հերքում»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *el-g-
«ոչնչացնել, փչացնել, ապականել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *el-)
որից, թերեւս՝ *el-g- «խեղճ, աղքատ, պակասավոր», *elk- «քաղցած, վատ»: Իմաստային առումով հեռու է հ.-ե. *selg- «արձակել, նետել, թափել» արմատը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եղծ(ան)եմ,
եղծումն,
եղծանելի,
եղծագործ,
եղծագործեմ,
եղծական,
անեղծ,
անեղծական,
դյուրեղծ,
առեղծանել,
զեղծ(ան)ել,
զեղծիմ,
զեղծ(եց)ուցանեմ,
զեղծմութիւն,
շնորհազեղծ,
հայրազեղծ,
մարմնազեղծ,
ծայրազեղծ,
զեղծում,
զեղծարար
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ολλυμι
«կործանել, ոչնչացնել, սպանել, քանդել. հեռացնել»
հուն.
ολεκω
«ոչնչացնել, կործանել»
բրետ.
ol
«պակասություն, կարիք»
մ. բրետ.
el
«պակասություն, կարիք»
Էջ 220, սյունակ 1
ԵՐԱԽՏ
«երախտիք»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *raxti
եւ այլն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երախտիք,
երախտագործ,
երախտակորոյս,
երախտաւոր,
երախտառու,
ապերախտ,
բազմերախտ,
աներախտիք,
երախտել,
երախտանք,
երախտագէտ,
երախտաճանաչ,
երախտապարտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
raktá
«բարեհաճ, համակիր»
Մատենագիտություն
H. AG 510;
Աճ. ՀԱԲ 36;
Mayrhofer, KEWA 36
Էջ 225, սյունակ 1
ԵՐԺ
(-իւ)
«դեղագործական աղավնիճ, համամա (բոյս)»
(ԲՀ)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 226, սյունակ 1
ԵՐԿԱԹ
(-ոյ, ուշ՝ նաեւ -ի, -աց)
«երկաթ, երկաթե գործիք, շղթա, կապանք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dei-
«փայլել, շողալ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *d(i)u-)
*-u աճականով
նոյն զարգացմամբ, ինչ երկին բառի մէջ՝ ենթարկուած արծաթ բառի ազդեցութեանը. երկաթը հնում կապուած է եղել երկնքի հետ՝ ստացուելով երկնաքարից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երկաթագամ,
երկաթագործ,
երկաթակապ,
երկաթապատ,
երկաթի,
աներկաթ,
երկաթեայ,
երկաթուղի,
երկաթուղային,
երկաթավաճառ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց.
rkina
քարթվելական ձեւ
մեգր.
rkina
լազ.
erkina
Էջ 227, սյունակ 1
ԵՐԿԻՐ
(-ի, -աց, այլն՝ -իւ)
«երկիր, աշխարհ, երկրամաս, գետին, հող, բնակչություն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *er-
«երկիր»
(անմիջական նախաձեւ՝ *erdu(°)-)
*er-t-, *er-u-
Նախաձեւի *erdu վերականգնումը (հմմտ. *meldui > մեղկ) հեղինակային է: Պեդերսենը (KZ 38, 197) ենթադրում է *er-u- > երգ > (երկին-ի ազդեցությամբ) երկ-:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երկրպագել,
երկրպագելի,
երկրավոր,
երկրագործ,
երկրածին,
երկրակալ,
երկրական,
երկրակեաց,
երկրաչափ,
երկրեայ,
երկրատես,
երկրաբան,
երկրաբանություն,
երկրագունդ,
ստորերկրեայ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ερα
(°) (<*erpō, *erō>)
գոթ.
airþa
հ. վ. գ.
erda
«երկիր»
կիմր.
erw
«դաշտ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 332;
KZ 197
Էջ 228, սյունակ 1
ԵՐՇԻԿ
««երշիկ» (նոր գրական բառ)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ թրք. erišgi
փոխատու լեզու՝ թրք. irišgink
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երշիկագործ,
երշիկարան,
երշիկեղեն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 68-69
Էջ 231, սյունակ 1
ԶԱԶԻՐ
-ի, -աց, ուշ` նաեւ -ից
«գարշելի, զզվելի, վատ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *g'her-
«փոքր, չնչին»
(անմիջական նախաձեւ՝ *g'hē-g'hēr-)
կրկնավոր
բնիկ հնդեւրոպական *g'her- «փոքր, չնչին» արմատից (*g'hē-g'hēr- > *ձազիր > զազիր ?)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զազրագործութիւն,
զազրալի,
զազրաձայն,
զազրանալ,
զազրալ,
զազրատեսիլ,
զազրութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
χείριον
«ավելի վատ»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 234, սյունակ 1
ԶԱՒԱԿ
(-ի, -աց)
«որդի, սերունդ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զաւակաբար,
զաւակագործել,
անզաւակ,
անզաւակել,
անզաւակութիւն,
բարեզաւակութիւն,
շահազաւակ,
բազմազաւակ,
մերձազաւակ,
նոյնազաւակ,
զաւակատունն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
սոգդ.
zwn
«կենդանի արարած, երեխա»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 525
Էջ 236, սյունակ 1
ԶԵՂԽ
(զեղ-, զեխ-, ուշ՝ զիղխ)
«խախուտ, անհաստատ, սահուն, շվայտ, ցոփ, անառակ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
հ.-ե. արմատ՝ *pel-
«թափահարել, տատանել, դողալ»
Ծագումն անհայտ է (ենթաշերտային բա՞ռ): Հազիվ թե զ-հեղխ կազմությամբ կապ ունենա *pel- «թափահարել, տատանել, դողալ» արմատի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զեղխագործութիւն,
զեղխութիւն,
զեղխիլ,
զեղխանալ,
զեղխաբարոյութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
παλλω
«թափահարել, ցնցել»
հուն.
παλαχη
«վիճակ»
Հեսիք
Էջ 236, սյունակ 1
ԶԵՆ
«զոհ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ սողդ. δzyān (wzy'n)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. ziyān
փոխատու լեզու՝ պ. ziyān
Փոխառություն իրանական աղբյուրից: հմմտ. սողդ. δzyān (wzy'n), այլեւ մ. պ., պ. ziyān > հայ. զեան «վնաս»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զենուլ,
զենել,
զենումն,
զենլի,
զենագործութիւն,
զենածոյ,
զենարան,
անզեն,
անզենլի,
գառնազեն,
մարդազեն,
մշտազեն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 91
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։