Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ող» որոնման արդյունք՝ 1700 բառահոդված · Էջ 59 / 170
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 302, սյունակ 1 Էջ 302
ԼՈՒԱՆԱԼ (լուանալ) «լվանալ (փոխաբ. նախատել)»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *pleu- «հոսել, լողալ, լցնել, թափել» (անմիջական նախաձեւ՝ *pluu-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լուալիք, լուանալի, լուարան, լուացումն, լուացք, լուացիկ, լուացարար, անլուայ, անլուաց, ոտնալուայ
Նոր՝
լուացարարուհի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. plavatē «լողում է»
հուն. πλεω «լողալ»
հ. վ. գ. flouwen «լվանալ»
լիտվ. pláuti «լվանալ»
հ. սլ. plavati «լողալ»
Մատենագիտություն
H. AG 454; Աճ. ՀԱԲ 300; Pok. IEW 836
Էջ 302, սյունակ 1 Էջ 302
ԼՈՒՄԱՅ (-ի, -ից) «մի մանրադրամ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ ասոր. lumā «փող, դրամ»
Աղբյուր՝ լատ. pūmma «nummus»
Մատենագիտություն
H. AG 304; Աճ. ՀԱԲ 302
Էջ 302, սյունակ 1 Էջ 302
ԼՈՒՌ (-ի, -աց) «լուռ, անխոս»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *kleu- «լսել» (անմիջական նախաձեւ՝ *klus-ri-) «լսող-լուռ» զարգացմամբ
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լռել, լռելեայն, լռասէր, լռութիւն, լռուն, լռիկ, լռակացութիւն
Նոր՝
լռակեաց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հայ. hljōt «ունկնդրում, հանդարտություն, լռություն»
Մատենագիտություն
H. AG 454; Աճ. ՀԱԲ 302; Pok. IEW 606
Էջ 302, սյունակ 1 Էջ 302
ԼՈՒՍԻՆ (-ոյ, -ի, -ից) «լուսին»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *leuk- «լուսավորել, լուսավոր» (անմիջական նախաձեւ՝ *leuke-no-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լուսնակայ, լուսնակ, լուսնապաշտ, լուսնոտ, լուսնտփիլ, լուսնեակ, լուսնաւոր, լուսնել, ենթալուսնեայ, միջնալուսին
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. rōcana «լուսավորող»
լատ. luna «լուսին, լուսաստված»
ռուս. луна «լուսին»
Մատենագիտություն
H. AG 453; Ջահ. ՀԼՊ 136
Տե՛ս նաեւ
Էջ 303, սյունակ 1 Էջ 303
ԼՈՒՐ I -ոյ «լսելը, լսողություն, համբավ, քարոզ, ձայն, հնչյուն, հնազանդություն, լսելի բան, լուր»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *kleu- «լսել» (անմիջական նախաձեւ՝ *kluro-)
որտեղից նաեւ լու, լսել, լուռ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լրտես, լրտեսել, անլուր, ականջալուր, դիւրալուր, դժւարալուր, չլուր
Նոր՝
լրաբեր, լրագիր, լրագրային, լրագրավաճառ, լրագրող, լրագրել
Մատենագիտություն
H. AG 453; Աճ. ՀԱԲ 306-307
Էջ 303, սյունակ 1 Էջ 303
ԼՈՒՐՋ -ի, -աց «պարզ, բաց, բաց-կապույտ, պայծառ, ուրախ, զվարթ, պայծառամիտ, արթուն, զգոն, սթափ, լուրջ»
Անստույգ
Լուրթ արմատի տարբերակը. հազիվ թե կապված լինի հնդեւրոպական *lenk- (այստեղից՝ լոյս) եւ *k'leu- «ողողել, մաքրել» (հմմտ. գոթ. hlūtrs «լուսավոր, մաքուր, պարզ») արմատների հետ: Քանի որ գտնվում է արշալուրջ-ք բառի մեջ, որի առաջին բաղադրիչը (արշա-) իրանական է, հնարավոր է լուրջ-ը նույնպես իրանական ծագում ունենա:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լրջանալ, լրջամտանք, լրջմտութիւն, լրջմիտ, լրջամիտ, արշալուրջք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
գոթ. hlūtrs «լուսավոր, մաքուր, պարզ»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 304, սյունակ 1 Էջ 304
ԼՊՈՒՏ «բամբակ գզող»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ պ. libād «բամբակ գզող»
Աղբյուր՝ քրդ. libod «բուրդ գզող»
Աղբյուր՝ արաբ. libād «թաղիքագործ»
քրդ. libod «բուրդ գզող» (< արաբ. libād «թաղիքագործ»)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 306
Էջ 304, սյունակ 1 Էջ 304
ԼՍԵԼ I (լուս-), կտր. լուայ ««լսել, հնազանդվել, զգալ, հոտ առնել» (լու «լելի»)»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *kleu- «լսել» (անմիջական նախաձեւ՝ *klu-k'e-)
բնիկ հնդեւրոպական՝ *klu-k'e-` *kleu- «լսել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լսելի, լսելիք, լսողութիւն, լսելութիւն, լու, լուական, թերալսել, անլսութիւն, հլու
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. crnōti (<*k'l-neu-)
հուն. κλέω «փառաբանել»
լատ. clueo «կոչվել, անվանվել, համարվել»
հ. իռլ. cloth «հռչակ, փառք»
գոթ. hliuma «լսողություն»
ռուս. слышать «լսել»
ռուս. слушать «լսել»
ռուս. слух «լսողություն»
Մատենագիտություն
H. AG 453; Աճ. ՀԱԲ 306-307; Pok. IEW 605-606
Տե՛ս նաեւ
Էջ 304, սյունակ 1 Էջ 304
ԼՍԵԼ II ««թողնել» (ԲՀ՝ «թողուլ» եւ «թողնուլ»)»
Անստույգ (թերեւս)
թերեւս շփոթության արդյունք է. որոշ ձեռագրերում չկա, մեկում էլ մեկնված է «ունկն դնել» (ԲՀ 378)
Էջ 304, սյունակ 1 Էջ 304
ԼՔՍՈՌ (լքսոռ) «աչառություն, կողմնապահություն»
Ծագումն անհայտ է