Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«թեր» որոնման արդյունք՝ 1906 բառահոդված · Էջ 59 / 191
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 268, սյունակ 1 Էջ 268
ԹՄԲԻ I «գրտնակ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *temp- «ձգել, լարել» (անմիջական նախաձեւ՝ *tempiiā-)
նույն ծագումն ունի, ինչ թմբի ծառանունը
Տե՛ս նաեւ
Էջ 268, սյունակ 1 Էջ 268
ԹՄԲԻ II «լորենի»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *temp- «ձգել, լարել» (անմիջական նախաձեւ՝ *tempiiā)
(*tempiiā > թմբի)։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. բամբ «բամբ, սրունքի փափկամաս»
լատ. antemna «առագաստափայտ, առագաստակալ»
հ. իսլ. pambr «ուռած, հաստ»
Էջ 269, սյունակ 1 Էջ 269
ԹՆՁԿԱԼ (թնծկալ) «վնգստալ, կաղկանձել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ten «բնաձայնական»
Եթե բնաձայնական նոր կազմություն չէ, ապա թերեւս կապված է հնդեւրոպական *(s)ten բնաձայնական արմատի հետ, որտեղից` հայ. թնալ, թն(կ)թն(կ)ալ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թնծկթալ, թնծկտոց
Տե՛ս նաեւ
Էջ 269, սյունակ 1 Էջ 269
ԹՆՁՈՒԿ I «խճճված, խառնված (մազ)»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *tengh- «ձգել, լարել» (անմիջական նախաձեւ՝ *tenghio-)
հ.-ե. արմատ՝ *tenk- «սեղմվել, խստանալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *tenkio-)
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական` *tenghio- կամ *tenkio-` *tengh- «ձգել, լարել» կամ *tenk- «սեղմվել, խստանալ» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թնձկռիլ, թնձկել, թնձկահան, թնձկանալ, թնձկռուկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. թանձր ((*tengh>))
հ. իռլ. pungr «ծանր»
թոխ. Ա tänk «խանգարել»
թոխ. Բ tank «խանգարել»
թոխ. tanakti, tanc «սեղմվում է, խստանում է» ((*tenk>))
լիտ. tankùs «խիտ»
Էջ 269, սյունակ 1 Էջ 269
ԹՆՁՈՒԿ II «մի տեսակ ուտելի սունկ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *tenk-
Ծագումով թերեւս կապվում է նախորդի հետ: Հնդեւրոպական *tenk- արմատից ծագում են նաեւ բուսանուններ:
Էջ 269, սյունակ 1 Էջ 269
ԹՇՐԻՆ «հրեական օրացոյցի յոթերորդ ամիս»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ ասոր. tšrīn
Փոխառություն` ասոր. tšrīn:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 192
Էջ 270, սյունակ 1 Էջ 270
ԹՈԹՈՒԽ «մթագին» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն (թերեւս)
Կրկնավոր՝ թուխ արմատից: հմմտ. Ամալյան, ԲՀ 373:
Մատենագիտություն
Ամալյան, ԲՀ 373
Էջ 270, սյունակ 1 Էջ 270
ԹՈՂ- «թողնել, թույլ տալը, ներելը»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *tel- «բարձրացնել, կրել, տանել, համբերել» (անմիջական նախաձեւ՝ *tolu-)
արմատից. հմմտ. հ. հնդկ. tolayat «բարձրացնում է, կշռում է», հուն. ταλασσω «համբերել, տանել, համարձակվել», հ. իռլ. tol «կամք», գոթ. pulan «կրել, տանել, համբերել», բոխս. AB täl «բարձրացնել, տանել»։ - Pok. IEW 1, 1060։ Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 195) այս ստուգաբանությունը դնում է կասկածելիների շարքում, որովհետեւ հայերեն արմատի իմաստը զգալիորեն շեղվում է։ Հմմտ. նաեւ թույլ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թողուլ, թողութիւն, թողարան, անթող, հարութող, կնաթող, կարգաթող, դժուարաթող
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. tolayat «բարձրացնում է, կշռում է»
հուն. ταλασσω «համբերել, տանել, համարձակվել»
հ. իռլ. tol «կամք»
գոթ. pulan «կրել, տանել, համբերել»
բոխս. AB täl «բարձրացնել, տանել»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 1060; Աճ. ՀԱԲ 195
Տե՛ս նաեւ
Էջ 271, սյունակ 1 Էջ 271
ԹՈՅԼ (թոյլ), -ոյ, -ի, -ից «թույլ, մեղկ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *tel- «բարձրացնել, կրել, տանել. համբերել» (անմիջական նախաձեւ՝ *tolio-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թույլանդամ, թույլատարագ, թույլտվութիւն, թուլամորթ, թուլանալ, թուլատարր, նոր՝ թուլակազմ
Նոր՝
թույլատրել, անթույլատրելի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
իռլ. tláith «թույլ, մեղմ»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 153
Էջ 271, սյունակ 1 Էջ 271
ԹՈՅԹԻ «կանաչ ծովակրիա» (բբ)
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ անգլ. turtle (թերեւս) «կրիա»
նորագույն փոխառութիւն