Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«նա» որոնման արդյունք՝ 5512 բառահոդված · Էջ 58 / 552
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 101, սյունակ 1 Էջ 101
ԱՒԵՐ (-ի) «աւերած, քանդված, աւերում, քանդում, աւերակ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. avērān «աւերված, քանդված»
Աղբյուր՝ պ. vērān «աւեր»
Փոխառություն իրանական աղբյուրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւերած, աւերակ, աւերուած, անաւեր, քաղաքաւեր, վաղաւեր, երագաւեր, տնաւեր
Մատենագիտություն
H. AG 112, 511; Աճ. ՀԱԲ 359
Էջ 101, սյունակ 1 Էջ 101
ԱՒԹ I (-ի, -ից (°)) «գիշերում, մեկ օրվա ճանապարհ, երեկո, գիշեր»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *au-ti- «գիշերել, քնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *au-)
*au-ti-` *au- «գիշերել, քնել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւթել, աւթագայանալ, աւթագայիլ, աւթագանիլ, աւթանոց, աւթեկ, աւթեկան, աւթոց, ցայգաւթ, բացաւթեագ, բացաւթեայ, գիշերաւթիմ, երեկաւթոց, առօթ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. αυθμος «գիշերատեղի»
Մատենագիտություն
H. AG 411; Աճ. ՀԱԲ 609-610
Տե՛ս նաեւ
Էջ 101, սյունակ 1 Էջ 101
ԱՒԹՈՑ (-ի, -աց) «ծածկոց, վերարկու, թիկնոց»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *eu- «հագնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ou-t-)
Կազմված է -ng ածանցով՝ աւթ- արմատից, որ բնիկ հնդեւրոպական է՝ *ou-t- նախաձեւից (*eu- «հագնել»)
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ. aũtas «փաթաթան»
լատվ. áuts «փաթաթան, կտոր (շորի), կապ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 609
Տե՛ս նաեւ
Էջ 101, սյունակ 1 Էջ 101
ԱՒԺԱՆԴԱԿ (-ի, -աց) (աժ(ը)նդակ, ուժ(ը)նդակ) «օգնող, նպաստող»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական aw (Ավելի քիչ հավանական է)
Աղբյուր՝ իրանական *žand (Ավելի քիչ հավանական է)
Կազմված է aw (< abi) նախածանցով՝ *žand արմատից (Բենվենիստ. ըստ Բեյլիի, հ.-ե. *bhend- «բռնել, պահել»)։ Ավելի քիչ հավանական է ենթադրել իրան. *abi+ujant նախաձեւ (Периханян, МЭСДЯ 1 102)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւժանդակել, աւժանդակութիւն, ձեռնաւժանդակել, աւժանդակիչ, աւժանդ
Մատենագիտություն
Периханян, МЭСДЯ 102
Էջ 102, սյունակ 1 Էջ 102
ԱՒԺԻՏ (ուժիտ, ոժիտ, աւծիտ) «բաժինք, օժիտ, ընծա, պարգեւ, նվեր»
Փոխառություն (հավանաբար)
Աղբյուր՝ իրանական *aw-žīt (հավանաբար)
žīti < հ.-ե. *guī-ti «կյանք»): Ավելի քիչ հավանական է առաջին բաղադրիչը համարել *av- «հոգալ, հոգ տանել, օգնել, նպաստել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւժտաբեր, աւժտել, աւժտութիւն
Մատենագիտություն
Աղայան, ԲՍՀ 156
Էջ 102, սյունակ 1 Էջ 102
ԱՒԻՇ (աւիշկ, աւիշտ, աւիժ) «ավիշ, հյութ, անգույն մարմնահեղուկ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *au(e)- «խոնավացնել, թացացնել, հոսել» (անմիջական նախաձեւ՝ *wē-skh-` *auē-k'u-)
«խոնավացնել, թացացնել, հոսել» արմատից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. avatā «ջրհոր»
լատվ. auots «աղբյուր»
հ. իռլ. a(i)ce «ջուր»
Էջ 102, սյունակ 1 Էջ 102
ԱՒԼԱԽ «գրաստ, փոստակայանի ձի` հեծնելու, լծելու, բեռնակրության համար»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մոնղ.-թաթ. ulay
Մատենագիտություն
Ավագյան, ՎԱԲ 195, 197
Էջ 102, սյունակ 1 Էջ 102
ԱՒԼԱԽՍ (Աւլախս) «՞»
Փոխառություն (հավանաբար)
Աղբյուր՝ ասորական (՞) (հավանաբար)
իգական հատուկ անուն, որ պիտի հանվի հայ բառերի թվից. հանդիպում է «Ասէ (ասորի երեցն) ի կինն իւր. Աւլախս, վասն աստուծոյ վառեա՛ մոմ եւ եկ» նախադասության մեջ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 611
Էջ 102, սյունակ 1 Էջ 102
ԱՒՁ (-ի) «օձ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *aughi-
բայց նախաձեւի վերականգնումը դժվարություններ է հարուցում: Թերեւս կարելի վերականգնել *aughi- նախաձեւը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւձախառն, աւձահալած, աւձահար, աւձամարտ, աւձապաշտ, աւձաձուկ
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 112; Աճ. ՀԱԲ 611-612
Էջ 102, սյունակ 1 Էջ 102
ԱՒՁԻՔ (-եաց) «օձիք, պարանոցը կապող զգեստաշերտ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *augh- «պարանոց, վիզ» (անմիջական նախաձեւ՝ *aughiiā)
«պարանոց, վիզ» արմատից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. αυην «պարանոց, վիզ»
հ. հնդկ. usniha (*ugh-s-ighā)
Մատենագիտություն
Pok. IEW 87