Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«մար» որոնման արդյունք՝ 944 բառահոդված · Էջ 58 / 95
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 501, սյունակ 1 Էջ 501
ՄԱԽՐ
Ստուգաբանություն
Տե՛ս նաեւ
Էջ 503, սյունակ 1 Էջ 503
ՄԱՂԱՂ
Ստուգաբանություն
Տե՛ս նաեւ
Էջ 503, սյունակ 1 Էջ 503
ՄԱՂՁ (-ոյ, -ի, -ից) «մաղձ, լեղի, դառնություն, բարկություն»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *melg'h- «ուռչել» (անմիջական նախաձեւ՝ *mlg'h-) որպես «ուռած բան»
Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 240) կասկածելի է համարում։ Աւելի կասկածելի է միացնել (մաղաս-ի հետ միասին) գոյնանիշ (մփին, կեղտոտ գոյների համար) *mel արմատին
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մաղձատել, մաղձայոյզ, մաղձախառն, մաղձութիւն, բազմամաղձ, մաղձոտ, մելամաղձիկ, մելամաղձոտ, մելամաղձութիւն
Մատենագիտություն
Pok. IEW 723; Աճ. ՀԱԲ 240
Տե՛ս նաեւ
Էջ 504, սյունակ 1 Էջ 504
ՄԱՄ «տատ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *mam(m)a (անմիջական նախաձեւ՝ *mā) բոբովաբառ է (մանկական բառ)
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *mam(m)a նախաձեւից, որ ունի նաեւ ոչ կրկնավոր *mā ձեւը եւ բոբովաբառ է (մանկական բառ)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մամխոտայ, նախամամ, երկմամ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պ. mām(ā,-i) «մայր»
հուն. μάμμη «մայր, տատ»
լատ. mamma «ստինք, մայր»
լիտվ. māmā «մայր»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 604; ՀԱԲ 242
Էջ 505, սյունակ 1 Էջ 505
ՄԱՅԵԱԿ (-աց) ««ազատ տեղ, շտեմարան» (՞)»
Ծագումն անհայտ է (՞)
Անստույգ բառ:
Էջ 505, սյունակ 1 Էջ 505
ՄԱՅԵԼ «մայել, բառաչել (ոչխարի մասին)»
Բնաձայն (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *mei- «բնաձայնական արմատ»
Բնաձայնական կազմություն, որի հիմքերը, թերեւս, հասնում են մինչեւ հնդեւրոպական շրջանը։ Քանի որ հնից չի ավանդվել, Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 245) հայ. եւ հ. հնդկ. բառերի նմանությունը համարում է պատահական։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մայյիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. māyú- «մայուն»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 245
Էջ 505, սյունակ 1 Էջ 505
ՄԱՅԶԵԼ «տեսնել, իմանալ, զգալ»
Ծագումն անհայտ է
հ.-ե. արմատ՝ *meigh- «առկայծել, թարթել, մութ, մփին» (անմիջական նախաձեւ՝ *g'h-ով տարբերակ)
Հազիվ թե որեւէ կապ ունենա հնդեւրոպական *meigh- «առկայծել, թարթել, մութ, մփին» արմատի՝ հնարավոր *g'h-ով տարբերակի հետ (հմմտ. մ. ն. գ. mickan «դիտել»)։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. ն. գ. mickan «դիտել»
Էջ 506, սյունակ 1 Էջ 506
ՄԱՅՊԵՏ «պարսկական մի պաշտոնյա»
Փոխառություն
Բեյլին (DKS 1, 110) համարում է արքունի կանանոցի պետ։
Էջ 506, սյունակ 1 Էջ 506
ՄԱՅՐ III «մթություն, խավար»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *mer- «առկայծել» (անմիջական նախաձեւ՝ *mrio- կամ *morio-) թերեւս կապված կամ բաղարկված է *mer- «սեւացնել, մթագույն, կեղտոտ բիծ» արմատի հետ
(ի մայր մտանել, ի մայրն դառնալ «մայր մտնել», դարձվածքներում՝ ժողովրդական ստուգաբանությամբ վերաիմաստավորված որպես մայր «մայրիկ»)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արեւմայր, արեւմարք, մարիլ, անմար, մարմրիլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ռուս. мара «մառախուղ, մշուշ»
հ. սլավ. mryj «մշուշոտ, մռայլ»
հ. սլավ. merknotí «մթնել»
ռուս. меркнуть «աղոտանալ, մարել, մթնել, խավարել»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 138
Տե՛ս նաեւ
Էջ 507, սյունակ 1 Էջ 507
ՄԱՆԴԻԿ (մանդ, մանդի, մանտի) «երկականի պայուսակ, խուրջին»
Փոխառություն (թերեւս)
Փոխառության աղբյուր՝ իրանական? mandiki (թերեւս)
Սակայն ավելի հավանական է հայ. եւ վրաց. բառերը փոխառյալ համարել մի երրորդ (իրանական՞) աղբյուրից։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց. —
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 252