Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ել» որոնման արդյունք՝ 4109 բառահոդված
· Էջ 58 / 411
Էջ 139, սյունակ 1
ԲՈՒՆՁ
II
(բունձ)
«բութ, զուլ»
(ԲՀ)
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *bhonio-
«խփել, վիրավորել»
իմաստի անցման համար՝ հմմտ. *bhau-/*bhu- «խփել» արմատից՝ *bhu-t->բութ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
banta- «հիվանդ, տկար»
գոթ.
banja «հարված, վերք»
Էջ 139, սյունակ 1
ԲՈՒՇՏ
(-ոյ)
«միջափամփուշտ, պալար, ուռուցք, բշտիկ, պղպջակ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *beu-
«ուռչել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *b(h)(e)u-)
ոչ լիովին պարզ -շտ տարրով
ոչ լիովին պարզ -շտ տարրով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բաղարբուշտ,
փաղարբուշտ,
փալարբուշտ,
բշտիլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
բոյն, բոյլ (*bh-ով)
հուն.
φοα «բշտիկ, ցան» (*bh-ով)
հայ.
պոյտն (*b-ով)
հուն.
βύβα, βονβῶν «աճուկ, աճուկային ուռուցք» (*b-ով)
լիտվ.
bubsėti
մ. ն. գ.
bulbeln «պղպջալ, պղպջակներ արձակել»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 139, սյունակ 1
ԲՈՒՌ
(-ոյ)
(փոր. -ի, -ից)
«գաջ, սիլիկոն (ներկ), ջնարակ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ ակկադ. pūlu(m)
Փոխառություն սեմական աղբյուրից (միջնորդված)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բռել,
բռեայ,
բռքար,
բռածեփ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
πῶρος «տուֆ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 485;
Ջահ. ՀԼՊ 456
Էջ 140, սյունակ 1
ԲՈՒՌՆ
I
(-ռին, -ռունք, -ռանց)
«ձեռքի բուռ, բռունցք, իշխանություն, բռնություն, իշխան, բռնավոր, բռնությամբ, բռնի»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *bher-
«բերել, տանել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bhōr- կամ *bhōr-no-)
արմատից, որտեղից՝ բերել, բեռն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բռնել,
բռնարար,
բռնագոյն,
բռնադատել,
բռնազբօսել,
բռնակալ,
բռնանալ,
բռնաշունչ,
բռնատոր,
բռնի,
բռնցի,
ըմբռնել,
լիաբուռն,
հաստաբուռն
Նոր՝
բռնաբարութիւն, անբռնաբարելի
բռնաբարութիւն, անբռնաբարելի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդ.
bharitra-m «ձեռք»
հուն.
φωρ «գող»
լատ.
fur «գող»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 133
Էջ 140, սյունակ 1
ԲՈՒՍ
«բեղմնակի, ձու»
Ծագումն անհայտ է
կապ ունի հնդեւրոպական *bheu- «աճել» արմատի հետ, որտեղից՝ բոյս (*bhuk- > բուս)
Էջ 140, սյունակ 1
ԲՈՒՍՄԱՆԱՅ
«երեսներ»
(ԲՀ)
Անստույգ
Աղավաղված եւ անստույգ բառ, որ հանդիպում է բուսացան, բուսուցան, բուսանա, բաւսանա, բուսանանա ձեւերով, ընդ որում նույն բառարանում «երեսներ» («երեսք») բացատրությամբ կա նաեւ բնելոյ բառը
Էջ 140, սյունակ 1
ԲՈՒՏ
I
(բութ)
«ուտելիք, կերակուր»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *bhug-
«վայելել»
*u-ից հետո քմայնացած *g-ի (*g'-ի) *g'>տ անցման համար
հմմտ. *trəg-> արատ (արած-ել), *bhrg'uo- > բարտի եւ նույնիսկ *g'əlou- «տալ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բտել,
բտկան,
բտոց,
խոտաբուտ,
խոզաբուտ,
ընդաբուտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
բոյժ (բուժ)
հ. հնդ.
bhoga «վայելում»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 487
Էջ 140, սյունակ 1
ԲՈՒՐԳՆ
(-գան, -գունք, -գանց)
«բուրգ, աշտարակ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ ուրարտ. burgana
(ավելի քիչ հավանական է)
-ն-ի պատճառով ավելի քիչ հավանական է աղբյուր համարել ասոր. burga-ն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բրգաձեւ,
բրգանման
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 432;
H. AG 392;
Աճ. ՀԱԲ 488
Էջ 140, սյունակ 1
ԲՈՒՐԴ(-)
(բուրդ, -ոյ)
«մաս, կտոր, պատառ», «բուրդ, գեղմ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *bherdh-
«կտրել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բրդել,
բրդոն,
ջարդ(ու)բուրդ,
բրդեայ,
բրդեղէն,
բրդագործութիւն,
բրդ(ա)գզել,
բրդեղ
Նոր՝
բրդոտ, բրդոտել, բուրդիկ, բրդալի, բրդաճանճ, բրդակալել
բրդոտ, բրդոտել, բուրդիկ, բրդալի, բրդաճանճ, բրդակալել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
bardhaka «կտրելուկ, խուզելուկ»
հուն.
πέρθω, πορθέω «քանդել, ավերել, ամայացնել»
հ. իռլ.
bard «եզր»
Էջ 141, սյունակ 1
ԲՈՒՔ
(-ոյ)
«բուք, ձյուն փոթորիկ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *bh(e)u-
«փչել, ուռչել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bhu-k-)
-*k- ածանցականով
հնչյունապես մոտ են գերմ. buh (<*bhu-k), հ. վ. գերմ. Buhil «բլրակ», հ. իսլ. bāla «ուռուցք, խոյլ, ելունդ» ձեւերը, իմաստով՝ զուգահեռ *p(h)(e)u- արմատից բխող *-g ածանցականով ձեւերը (*pu-g)՝ հ. իսլ. fjūk «ձյան փոթորիկ», fuk «բուք», լատվ. pūga «քամու պոռթկում»։ (մեկնաբանության տարբերությամբ)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բբայոյզ,
բբաբեր,
բբազնաց,
բբալուկ,
բբախառն,
բբայորդոր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
գերմ.
buh (<*bhu-k)
հ. վ. գերմ.
Buhil «բլրակ»
հ. իսլ.
bāla «ուռուցք, խոյլ, ելունդ»
հ. իսլ.
fjūk «ձյան փոթորիկ»
հ. իսլ.
fuk «բուք»
լատվ.
pūga «քամու պոռթկում»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 489-490
Տե՛ս նաեւ
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։