Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ամ» որոնման արդյունք՝ 3436 բառահոդված · Էջ 58 / 344
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 137, սյունակ 1 Էջ 137
ԲՈՐՏ I «մի համաստեղություն» (աստղաբաշխ.)
Ծագումն անհայտ է
Էջ 138, սյունակ 1 Էջ 138
ԲՈՒԶԱԴՆ (բազոխստ, բազուիթ) «աղջամուղջ»
Ծագումն անհայտ է
Մատենագիտություն
ԲՀ None
Էջ 138, սյունակ 1 Էջ 138
ԲՈՒԹ I «հաստ, գուլ, ոչ սուր, թավ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *bhau-, *bhu- «խփել, հրել» (անմիջական նախաձեւ՝ *bhu-t-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բթել, բթագույն, բթահայեաց, բթութիւն, բութան-կյուն
Նոր՝
բթանալ, բթամիտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ. confuto «խառնել»
գոթ. baus «խուլ. համր»
դան. but «բթացած»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 479; Ջահ. ՀԼՊ 115
Էջ 138, սյունակ 1 Էջ 138
ԲՈՒԼ II «եբրայական տոմարի ութերորդ ամիս»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. βούλ < եբր. būl
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 481
Էջ 138, սյունակ 1 Էջ 138
ԲՈՒԽ (ուշ՝ բուղխ) «բխում, ծիլ, ընձյուղ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *b(h)(e)u- «փչել, ուռչել» (անմիջական նախաձեւ՝ *bhu-kh-)
այս արմատից տարբեր է համարվում *bheu- «աճել» արմատը, որից ծագում են հայ. բոյս եւ բոյն բառերը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բ(ղ)խել, բղխիչ, բղխումն, ջրաբուխ, մշտաբուխ, հանապազաբուխ, հրաբուխ, ծաղկաբուխ, կրկնաբուխ, յանկարծաբուխ, յորդաբուխ, լուսաբուխ, գեղաբուխ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. վ. գ. buhil «բլուր»
հ. իռլ. bōla «ելունդ, կուտք» (<*buhlōn)
Տե՛ս նաեւ
Էջ 138, սյունակ 1 Էջ 138
ԲՈՒՂԱՐԱՐ (բուխարար) «մատանի» կամ «կնքոց»
Ծագումն անհայտ է
Մատենագիտություն
ԲՀ None
Էջ 138, սյունակ 1 Էջ 138
ԲՈՒԾ -ոյ, -ի, -աց «կաթնակեր գառ կամ ուլ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *bhug'o- «այծ»
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ. būza
պ. buz
հ. վ. գ. boc
գ. Bock «այծ, նոխազ»
Մատենագիտություն
H. AG 430; Աճ. ՀԱԲ 482
Էջ 139, սյունակ 1 Էջ 139
ԲՈՒԿ «պարանոց, կոկորդ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *bheug- «ծռել» (անմիջական նախաձեւ՝ *bhug-)
իմաստային անցման համար՝ հմմտ. լատ. collum, գոթ. hals «պարանոց» հ.-ե. *kuel- «շուռ տալ, պտտել» արմատից, այլեւ՝ ռուս. шея «պարանոց», սերբախորվ. owujati «շուռ տալ» բայի կողքին
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. bhúja «թեւ, կնճիթ»
գոթ. biugan «ծռել, թեքել»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՊԲՀ 37
Էջ 139, սյունակ 1 Էջ 139
ԲՈՒՆ (-ի, -աց, հզվդ. -ոյ, -իւ) «ծառի բուն, կոթ, հիմք, հիմնամաս, բուն, հիմնական, սկիզբ, ծագում, եզր, վերջ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. bun
Աղբյուր՝ պ. bun
Հնարավոր է բաղադրություն բնիկ հնդեւրոպական *bhuno-ից ծագող ձեւի հետ (*bheu- «աճել» արմատից, որից՝ բոյն, բոյս), ինչպես ցույց է տալիս -ոյ հոլովումը, եթե սա համաբանական չէ։ Պոկոռնին համարում է բնիկ հնդեւրոպական։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բնակ, բնիկ, բնութիւն, բնական, բնաբարձ, բնադիր, բնածին, բանիբուն, նիզակաբուն, միաբուն, համաբնեայ, ողորմաբուն, բնագէտ, բնագիտութիւն, բնականոն, բնատուր, բնոյթ, բնութագիր, բնութագրութիւն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 484; H. AG 123; Աճ. ՀԱԲ 483-484; Pok. IEW 177
Տե՛ս նաեւ
Էջ 139, սյունակ 1 Էջ 139
ԲՈՒՆՁ II (բունձ) «բութ, զուլ» (ԲՀ)
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *bhonio- «խփել, վիրավորել»
իմաստի անցման համար՝ հմմտ. *bhau-/*bhu- «խփել» արմատից՝ *bhu-t->բութ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ. banta- «հիվանդ, տկար»
գոթ. banja «հարված, վերք»