Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Արդյունք՝ 11298 բառահոդված (շտեմարանում ընդհանուր՝ 11298) · Էջ 575 / 1130
Արտահանման համար ընտրեք որեւէ զտիչ (լեզու, ծագում, կասկածելիություն կամ բառ)
Էջ 461, սյունակ 1 Էջ 461
ՀԻՊՈԼԻՄՆԻՍԿՈՍ (հիպոլիսկոս) «բժշկական գրուածքների մէջ կիրառուող մի նշան» (բժշկական տերմին)
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. ὑπολημνίσκος «ենթաժապաւէն»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 96
Էջ 461, սյունակ 1 Էջ 461
ՀԻՌ «պտոյտ, շրջան, գալար»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *per-s- «պտտել, շրջել»
հ.-ե. արմատ՝ *spei- «պտտել, շրջել»
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հռիկ, հռիգայել, հիռալ, հիռական, արագահիռ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. σπεῖρα «շրջան, գալար»
հայ. փարել (<*phor-)
Էջ 461, սյունակ 1 Էջ 461
ՀԻՐ ««հակնթագոյն, երկնագոյն» (°) (ԲՀ՝ «ծիրանի»)»
Անստույգ (թերեւս)
ենթաշերտային բառ
Էջ 461, սյունակ 1 Էջ 461
ՀԻՐԻԿ I «խէժ»
Անստույգ (թերեւս)
կազմուած է հիր «հակնթագոյն» բառից
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 97
Էջ 461, սյունակ 1 Էջ 461
ՀԻՐԻԿ II ««հաղթուած» (ԲՀ՝ «յաղթեալ»)»
Ծագումն անհայտ է
Անստոյգ բառ
Էջ 461, սյունակ 1 Էջ 461
ՀԻՒԱՆԴ (-ի, -աց, -եաց) «հիւանդ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *pēnto- «ցաւեցնել, վնասել»
հ.-ե. արմատ՝ *pē(i)- «ցաւեցնել, վնասել»
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հիւանդանալ, հիւանդանոց, հիւանդագին, հիւանդոտ, հիւանդութիւն, հիւանդամիտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. papa- «հիւանդ»
լատ. paenuria «պակաս»
հայ. հեգ (թերեւս նաեւ)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 98; Pok. IEW 793; Ջահ. ՀԼՊ 142
Տե՛ս նաեւ
Էջ 461, սյունակ 1 Էջ 461
ՀԻՒԹ I (-ոյ, ուշ՝ -ի, -ից) «նիւթ, տարր, հիւթ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *sipto- «ծորալ, հոսել, կաթել»
հ.-ե. արմատ՝ *seip/b- «ծորալ, հոսել, կաթել»
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հիւթաբեր, հիւթեղ, հիւթանիւթ, անհիւթանիւթ, նմանահիւթ, պատշաճահիւթ, պղնձահիւթ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. ֆրիզ. sever «լորձունք, թուք»
սերբ. sipiti «մանր մաղտել (անձրեւի մասին)»
թոխ. Ա sip- «յուղել, օծել»
թոխ. Ա sep «յուղել, օծել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 98-99
Տե՛ս նաեւ
Էջ 461, սյունակ 1 Էջ 461
ՀԻՒԹ II (-ոյ) «թաւուտ, եղեգնուտ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *seip-
նոյնն է հիւթ «նիւթ, տարր, հիւթ» բառի հետ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. գ. sife «ճահճոտ տեղ»
Էջ 461, սյունակ 1 Էջ 461
ՀԻՒԺՈՒԿ ««մի բոյս, դեբս» (°)»
Ծագումն անհայտ է
Էջ 462, սյունակ 1 Էջ 462
ՀԻՒԾ(ԱՆ)ԻԼ (ԱՆ)ԻԼ «հիւծվել, մաշվել»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *seug- «տխուր, հիւանդ» (անմիջական նախաձեւ՝ *sēug-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հիւծումն, հիւծական, ծարավահիւծ, հիւծախտ, հիւծախտաւոր, հիւծախտաբոյժ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
գոթ. siuks «հիւանդ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 915; Ջահ. ՀԼՊ 147